Οι Κινήσεις της Τουρκίας στην Κυπριακή ΑΟΖ. Στέλνουν Μήνυμα στον Αναστασιάδη;

Print Friendly, PDF & Email

11.02.2018

ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΗ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ

Πρόκειται για μια κίνηση που δεν στοχεύει απλώς στη ματαίωση μιας γεώτρησης στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η παρεμπόδιση της ιταλικής πλατφόρμας Saipem 12000 να προχωρήσει νέα γεώτρηση στο οικόπεδο 3, τι μπορεί να σημαίνει; Δημοσίως επιχειρήθηκε να δικαιολογηθεί από την Τουρκία ως συνάδουσα με τη navtex που εξέδωσε το τουρκικό ΥΠΕΞ. Στον κυβερνήτη του σκάφους ανακοινώθηκε από τα πολεμικά πλοία που το περικύκλωσαν και το ανάγκασαν να αλλάξει πορεία, ναυλοχώντας 25 ναυτικά μίλια από τον στόχο Σουπιά, ότι διεξάγεται στην περιοχή άσκηση με πραγματικά πυρά, οπότε για λόγους ασφαλείας δεν μπορούσε να προχωρήσει.

Παρότι εξόφθαλμα παράνομη η κίνηση της Τουρκίας, έχουμε την εντύπωση ότι ξεδιπλώνει την παραπέρα της τακτική. Πρόκειται για μια κίνηση που δεν στοχεύει απλώς στη ματαίωση μιας γεώτρησης στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας -αν τελικά τα καταφέρει- αλλά πάει -υπό κάποιες συνθήκες- πολύ πιο μακριά. Ήδη Τ/Κ αναλυτές μάς αναφέρουν ότι η παρεμπόδιση δεν αφορά μόνο τη navtex, αλλά στο ότι μερικά χιλιόμετρα από τη Σουπιά «η Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου έχει αδειοδοτήσει οικόπεδο στο οποίο θα πραγματοποιήσει γεώτρηση σύντομα η τουρκική εταιρεία TPAO». Αυτό βεβαίως αν θέλουμε το πιστεύουμε, αφού, μέχρι να μιλήσουμε μαζί τους, δεν είχαν ιδέα τι συνέβαινε στο οικόπεδο 3.

Η navtex

Αυτό που με ασφάλεια μπορούμε να αναφέρουμε, είναι ότι η κίνηση αυτή αποτελεί κλιμάκωση παρόμοιων κινήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ, οι οποίες ξεκίνησαν το 2009 όταν η Noble άρχισε να δραστηριοποιείται στο οικόπεδο 12 και στο κοίτασμα Αφροδίτη. Στη συνέχεια, πότε διά του Barbaros ή διά φρεγατών και αντιτορπιλικών, η Τουρκία επιχειρεί να γκριζάρει την κυπριακή ΑΟΖ: Είτε διεκδικώντας την ως μέρος της δικής της, είτε επικαλούμενη τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων.

Η Τουρκία γενικώς αμφισβητεί ότι η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει ΑΟΖ. Θεωρεί ότι στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου επικρατεί καθεστώς ανοικτής θάλασσας και αναγνωρίζει μόνο το δικαίωμα ελεύθερης πλεύσης. Το δικαίωμα ωστόσο αυτό, λέει, υπόκειται σε κανόνες που επιβάλλουν τα κράτη. Στη συγκεκριμένη περίπτωση την τουρκική navtex. Η οποία κανονικά θα έπρεπε να εκδοθεί σε συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία. Εφόσον όμως δεν την αναγνωρίζει, κινείται από μόνη της και προειδοποιεί τους Ιταλούς ότι για λόγους ασφαλείας η πλατφόρμα τους δεν μπορεί να κινηθεί προς την κατεύθυνση που επιθυμούν, διότι διεξάγεται άσκηση με πραγματικά πυρά. Αυτή η κίνηση είναι εξόφθαλμη διεθνής παρατυπία, αλλά ακόμα δεν εξωθεί τα πράγματα στα άκρα. Κι αυτό διότι ακόμα δεν είναι σίγουρο πόσο μακριά θα τραβήξει αυτήν την πρόκληση η Τουρκία.

Η τουρκική navtex, την οποία η Τουρκία επιβάλλει από θέσεως ισχύος, παραγνωρίζοντας την κυπριακή αντι-navtex, ισχύει μέχρι τις 22 Φεβρουαρίου. Το θέμα, όπως δήλωσε χθες στο ΡΙΚ ο ΥΠΕΞ Ι. Κασουλίδης, έχει αναλάβει να ξεκαθαρίσει η Ιταλία αφού η ENI είναι η κρατική εταιρεία υδρογονανθράκων της χώρας. Σύμφωνα με σοβαρές πληροφορίες, το θέμα είναι ήδη αντικείμενο διπλωματικών χειρισμών από το ιταλικό ΥΠΕΞ και την ίδια την ENI. Από τις επαφές αυτές θα ξεκαθαρίσει σύντομα:

Κατά πόσον η Τουρκία θα αποχωρήσει από την περιοχή μετά τη λήξη της navtex στις 22 Φεβρουαρίου ούτως ώστε το Saipem 12000 να προχωρήσει προς τον στόχο Σουπιά. Αν υπάρξουν σαφείς διαβεβαιώσεις προς τούτο η πλατφόρμα μπορεί τεχνικά ομιλούντες να παραμείνει στην περιοχή. Εν τοιαύτη περιπτώσει, η κίνηση αυτή της Τουρκίας θα καταγραφεί ως κλιμάκωση της αντιπαράθεσής της για την ΑΟΖ, αφήνοντας να διαχυθεί διπλωματικά ότι έπεται και συνέχεια.

Κατά πόσον η Τουρκία δεν θα δώσει καμιά διαβεβαίωση, απεναντίας θα κλιμακώσει περαιτέρω τις κινήσεις της εκδίδοντας μετά τις 22 Φεβρουαρίου νέα navtex με στόχο, λόγω στενών χρονοδιαγραμμάτων αλλά και κόστους λειτουργίας της πλατφόρμας, η ΕΝΙ να αναγκαστεί πλέον να ματαιώσει τη γεώτρηση. Αυτή η κίνηση είναι σίγουρο ότι θα οδηγήσει σε πολύ σοβαρή κρίση με ό,τι αυτή συνεπάγεται.

Διπλωματία

Και τα δύο ενδεχόμενα -αλλά και από μόνη της ως γεγονός η παρεμπόδιση της πλατφόρμας- αποκαλύπτουν την αδυναμία της Κυπριακής Δημοκρατίας να παράσχει την απαιτούμενη ασφάλεια στην αποκλειστική οικονομική της ζώνη.

Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι υποχρεωμένη, σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις της Ιταλίας με την Τουρκία δεν καρποφορήσουν, να αρκεστεί σε διαβήματα στις Βρυξέλλες, επικαλούμενη την κοινοτική αρωγή και πολύ πιθανόν και στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Από το χθεσινό γεγονός, πάντως, προκύπτει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία κατελήφθη εξαπίνης αφού κανείς στο κυπριακό ΥΠΕΞ δεν ανέμενε τουρκική κλιμάκωση σε μη αμφισβητούμενα από την Τουρκία κυπριακά νερά. Την ίδια στιγμή, μπορεί να διαβλέψει κανείς μέσα από τις δηλώσεις του Ιωάννη Κασουλίδη ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θέλει να κρατήσει το θέμα χαμηλά έως ότου ολοκληρωθούν οι διαβουλεύσεις της ιταλικής κυβέρνησης με την Άγκυρα.

Αν Ιταλία και Τουρκία δεν καταφέρουν να συνεννοηθούν, θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να παρακολουθήσει κανείς κατά πόσον θα υπάρξουν αντιδράσεις από πλευράς Βρυξελλών, υπό την έννοια ότι η ΕΝΙ είναι ευρωπαϊκή εταιρεία. Ταυτόχρονα, θα ήταν επίσης πολύ ενδιαφέρουσα η στάση που θα τηρήσει η Γαλλία, της οποίας η εταιρεία Total συνεργάζεται στενά με την ΕΝΙ στην περιοχή. Πολύ πιο ενδιαφέρουσα θα ήταν επίσης και η στάση της Ελλάδας, η οποία μέσω δεκάδων δηλώσεων των κ. Κοτζιά και Καμμένου έχει δεσμευθεί ότι θα στείλει στην περιοχή ένα μέρος του ελληνικού στόλου, αφού τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου απειλούνται.

Η διεθνής αντίδραση

Η διεθνής αντίδραση κυρίως σε ό,τι αφορά το δεύτερο σενάριο, δηλαδή αυτό της οριστικής ματαίωσης της γεώτρησης της ΕΝΙ στο οικόπεδο 3, θα είναι εν γένει για 2 πρόσθετους λόγους πραγματικά ενδιαφέρουσα.

Σε προηγούμενες γεωτρήσεις η αντίδραση κυρίως των ΗΠΑ και της Γαλλίας περιόριζαν την τουρκική προκλητικότητα, με τις γεωτρήσεις τελικά να ολοκληρώνονται. Αυτό δημιούργησε την πεποίθηση στο κυπριακό πολιτικό προσωπικό ότι, παρά τις όποιες δυσκολίες, το ερευνητικό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΑΟΖ θα ολοκληρωθεί.

Σε περίπτωση που αυτή η αποφασιστική στάση της διεθνούς κοινότητας δεν επαναληφθεί με πειστικό τρόπο στο οικόπεδο 3 (ήδη η τουρκική προκλητικότητα ξεπέρασε κάθε όριο), τότε η κυπριακή κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να προβεί σε αναθεωρήσεις και να αναλύσει σε βάθος κάποια νέα δεδομένα.

Κάποιος θα μπορούσε να διερωτηθεί: Η Τουρκία προχώρησε σε αυτήν την κίνηση από μόνη της ή έχει τουλάχιστον την ανοχή κάποιων τρίτων; Αν έχει αυτήν την ανοχή, πώς την απέκτησε; Αν αυτό ισχύει, στέλνει κάποια μηνύματα στην κυπριακή κυβέρνηση και στον Νίκο Αναστασιάδη, και ποια είναι αυτά τα μηνύματα; 

Πηγή: http://politis.com.cy/article/i-kinisis-tis-tourkias-stin-kipriaki-aoz