Ένωση έναντι Aνταλλάγματος της Τουρκίας Yποστήριζε η Βρετανία

Print Friendly, PDF & Email

29/7/2018

της Φανούλας Αργυρού*

 Μέρος Γ’ τελευταίο 

Το έγγραφο αυτό το οποίο καλύπτουμε σήμερα, αποδεσμεύθηκε μόλις στις 24 Ιουλίου 2018.  Είναι κοινό μεμοράντουμ από τους Υπουργούς Εξωτερικών και Κοινοπολιτειακών Σχέσεων της βρετανικής κυβέρνησης ημερ. 26 Ιουλίου 1967 με τίτλο « DEFENCE AND CYPRUS – POLICY COMMITTEE CYPRUS – Joint Memorandum by the Secretary of State for Foreign Affairs and the Secretary of State for Commonwealth Affairs». (Σημ. Δεν είχαν ακόμα συγχωνευθεί τα δύο τμήματα σε ένα ως Υπ. Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας). 

Στο κοινό αυτό μεμοράντουμ καταγράφονται οι θέσεις της Βρετανίας έναντι του Κυπριακού υπό το φώς των τότε παρασκηνιακών ενεργειών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

Το σημαντικό στο όλο αυτό έγγραφο και το περιεχόμενό του είναι το γεγονός ότι δύο μόνο μέρες μετά την κυκλοφορία του σε διάφορα τμήματα περιλαμβανομένου και του Πρωθυπουργικού  Γραφείου,  με εντολή του Υπουργικού Συμβουλίου (Cabinet Office) σε φάκελο του οποίου βρίσκεται σήμερα αποδεσμευμένο, ακολούθησε άμεση  απόσυρσή του!  Γράφει η σχετική εντολή απόσυρσης ημερ. 28 Ιουλίου 1967 υπογραμμένη από τους κ.κ. Burke Trend, P. Rogers H. L. Lawrence-Wilson:  

« Αυτό το μεμοραντουμ αποσύρεται από την κυκλοφορία. Όλα τα αντίγραφα πρέπει να επιστραφούν αμέσως στον κ. V. C. Budgen, Committee Section, Cabinet Office, S.W.1.  Η απόφαση για την απόσυρση του μεμοράντουμ πάρθηκε στην σημερινή συνεδρία της Επιτροπής για Άμυνα και Εξωτερική Πολιτική». 

Στις 3 Αυγούστου 1967 άλλη σημείωση, γράφει ότι  ζήτησαν από το Πρωθυπουργικό Γραφείο  όπως  επισυνάψουν την επιστολή απόσυρσης στα αντίγραφά τους, γνωρίζοντας ότι από εκεί δεν θα επιστρέφονταν τα αντίγραφα.  Το ίδιο θα έκαναν και ο Secretary of the Cabinet και ο  Deputy Secretary για εξωτερικές υποθέσεις, δηλαδή να κρατήσουν τα αντίγραφά τους με την προϋπόθεση ότι θα επισύναπταν την επιστολή απόσυρσής της.

Το κείμενο του μεμοράντουμ ξεκινά με το γεγονός ότι οι  κυβερνήσεις Ελλάδας και Τουρκίας συνέχιζαν να εξερευνούν την πιθανότητα συμφωνίας για λύση του Κυπριακού και ότι πρόσφατα (τότε) υπήρξε η σκέψη για πραξικόπημα από την Ελληνική Κυβέρνηση για ανατροπή του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και της κυπριακής κυβέρνησης. Το έγγραφο « αναθεωρεί τα κύρια σημεία των βρετανικών συμφερόντων και πολιτικών σε σχέση με την Κύπρο».

 Βρετανικά συμφέροντα 

«Η Κύπρος είναι σημαντική για το Ηνωμένο Βασίλειο για τρείς λόγους. Είναι μέλος της Κοινοπολιτείας. Η διαμάχη επηρεάζει τις σχέσεις μας με την Τουρκία και την Ελλάδα.  Οι κυρίαρχες περιοχές των βάσεων στο νησί παίζουν μεγάλο ρόλο για τις υποχρεώσεις μας προς το CENTO  και τους αεροδιαδρόμους μέσω Τουρκίας και Ιράν για τον Περσικό Κόλπο και την Άπω Ανατολή. 

Τα συμφέροντα της κυβέρνησης της. Α.Μ ονομαστικώς –

Α) Να διατηρήσουμε την πολιτική σταθερότητα στη νότιο – ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ εμποδίζοντας σοβαρές συγκρούσεις ή πόλεμο μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας

Β) Να διατηρήσουμε καλές σχέσεις με την Τουρκία (τη κύρια δύναμη και συγκριτικά σταθερή) και ειδικότερα να διατηρήσουμε τις εναέριες διευκολύνσεις  (over – flying facilities) που μας παρέχονται από αυτή (Τουρκία), εφόσον δίχως αυτές οι κυρίαρχες περιοχές των βάσεών μας στην Κύπρο ελάχιστα θα μας προσφέρουν. 

Να κρατήσουμε τη Κύπρο συνδεδεμένη με το δυτικό κόσμο (και σίγουρα όχι κάτω από σοβιετική ή αραβική κυριαρχία)  και στη περιοχή της Στερλίνας (με το ισοζύγιο της πάνω από £50 εκ.) 

Η σημερινή κατάσταση στη Κύπρο αν δεν χειροτερέψει δεν επηρεάζει  τα βρετανικά συμφέροντα. Όμως θα ήταν πιο σίγουρο με μια νέα διευθέτηση νοουμένου θα ήταν γενικά αποδεκτή και διαρκή, του είδους που σήμερα προωθούν οι Έλληνες, δηλαδή ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα με κάποιο είδος αποζημίωσης προς την Τουρκία στη Κύπρο.  Όμως η προοπτική μιας τέτοιας διευθέτησης δεν είναι καλή, κατά τη γνώμη μας, παρόλο που σήμερα έχει περισσότερες προοπτικές παρά πριν το πραξικόπημα στην Αθήνα.

Η δική μας πολιτική πρέπει να είναι η διατήρηση ουδέτερου ρόλο προς το παρόν καλώντας για μετριοπάθεια όλες τις πλευρές. Η κυβέρνηση της Αυτού Μεγαλειότητας  δεν θα παίξει ηγετικό ρόλο τουλάχιστον μέχρι να φανεί ότι μπορεί να υπάρξει διευθέτηση. Όπου είναι δυνατόν να δουλέψουμε μέσω των Ηνωμένων Εθνών,  και επειδή όλα είναι τόσο ρευστά και ελάχιστες αλλαγές  μπορούν να ανατρέψουν τα πάντα, θα πρέπει να κρατήσουμε υπό συνεχή αναθεώρηση την πολιτική μας έναντι της Κύπρου. 

Δεν μπορούμε να ικανοποιούμε ταυτόχρονα και την Τουρκία και την κυπριακή κυβέρνηση σ΄αυτό το χειρισμό. Σε κάθε διαμάχη πρέπει επίσης να σκεφτόμαστε ποια ενέργεια έχει περισσότερες προοπτικές για τελική λύση… όλα εξαρτώνται από τις εξελίξεις. Η κυπριακή κυβέρνηση δήλωσε πρόσφατα και δημοσίως ότι δεν δέχεται λύση που περιλαμβάνει τουρκική βάση στο νησί.

 Από την άλλη πρέπει να αποφεύγουμε να εισηγούμαστε ότι υποστηρίζουμε τέτοια διευθέτηση εκ των προτέρων.  Το να δεσμευθούμε με αυτό τον τρόπο σίγουρα θα μας φέρει ανταγωνιστικά έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας και ίσως και έναντι και των τριών ενδιαφερομένων μερών αν η επέμβαση αποδειχθεί ανεπιτυχής.  Επίσης θα μας είναι δύσκολο να υπερασπιστούμε τη θέση αυτή δημοσίως γιατί θα φανεί ότι προσπαθούμε να επιτύχουμε την απορρόφηση της Κύπρου από την αντιδημοκρατική στρατιωτική κυβέρνηση (Ελλάδας) ενάντια των επιθυμιών του λαού της Κύπρου.  

Το πώς θα αντιδράσουμε σε μια τέτοια διαπραγμάτευση πρέπει να εξαρτάται από τους όρους της προτεινόμενης διευθέτηση και το πώς θα κρίνουμε εμείς την διάθεση των Κυπρίων. Προς το παρόν πρέπει να κρατήσουμε δημόσια μια γραμμή μεγάλης επιφυλακτικότητας.

Η απορρόφηση της Κύπρου από μια Ελλάδα με την σημερινή κυβέρνηση δεν θα γίνει δεκτή από τη κοινή γνώμη σ΄αυτή τη χώρα (Βρετανία) ή σε άλλη φιλελεύθερη δημοκρατία. Νοουμένου μια τέτοια λύση  γίνεται καθαρά αποδεκτή από την κυπριακή κυβέρνηση και τους Τουρκο-Κύπριους και να φαίνεται ως διαρκή λύση, δεν θα σταθούμε εμπόδιο.  Και θα αντικρούσουμε τις επικρίσεις εδώ (Λονδίνο) επικαλούμενοι ότι αυτή είναι η επιθυμία όλων των εμπλεκομένων και εξυπηρετεί τα βρετανικά συμφέροντα. 

Συντάθηκε στο Φόρειν ΄Οφις στις 26 Ιουλίου 1967».  

Το μεμοράντουμ αυτό θα πρέπει να μελετηθεί σε συνδυασμό με την προηγούμενη μας δημοσίευση  της Κυριακής 22 Ιουλίου 2018 με το ΙΣΤΟΡΙΚΟ που συνέταξε η κα Angela Gillon του Φόρειν ΄Οφις στις 19 Μαρτίου 1986 με αφορμή τις δηλώσεις Γλ. Κληρίδη,  για την προσφορά παραχώρησης της «Δεκέλειας» στους Τούρκους σε περίπτωση συμφωνίας Ελλάδας, Τουρκίας για διπλή  Ένωση. Και το οποίο έγγραφο αποδεσμεύθηκε στις 28 Ιουνίου 2018.

 Σημ. Το CENTO  (The Central Treaty Organization) ήταν το Σύμφωνο της Βαγδάτης που ιδρύθηκε το 1955 και διαλύθηκε το 1979).

ΜΕΡΟΣ Α΄

Νέες Αποδεσμεύσεις Απορρήτων Φακέλων του Φόρειν ΄Οφις για 1984-87. Παραμονή Τουρκικών Στρατευμάτων μετά τη λύση

ΜΕΡΟΣ Β΄

Η  Συνθήκη Εγγυήσεως δεν Προστατεύει την Κυπριακή Δημοκρατία  εναντίον Εξωτερικής Επίθεσης…Η Βρετανική «προσφορά» Παραχώρησης της Δεκέλειας στους Τούρκους

 

 

ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/politics/521551/enosi-enanti-antallagmatos-tis-tourkias-ypostirize-i-vretania