Ιταλική μελέτη για Ενέργεια: Με κατεύθυνση την Αίγυπτο

Print Friendly, PDF & Email

03 Δεκεμβρίου 2017, 8:29 μμ

 του   Ανδρέα Πιμπίσιη    

Η σύνδεση των ενεργειακών πηγών της περιοχής με τις υφιστάμενες δομές της Αιγύπτου αποτελεί την πλέον συμφέρουσα επιλογή για το φυσικό αέριο της ανατολικής Μεσογείου.

Σύμφωνα με έκθεση που παρουσιάστηκε σε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα στη Ρώμη η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στα ενεργειακά αποθέματα της ανατολικής Μεσογείου για δύο βασικούς λόγους: Πρώτον, οι πηγές αυτές μπορούν να βοηθήσουν στην ενεργειακή πολιτική της ΕΕ. Δεύτερον, πολιτικά η ΕΕ θα συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη του διαλόγου ανάμεσα στα κράτη της περιοχής. 

Σημαντικό βήμα προς την ενεργότερη εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα ενεργειακά της περιοχής θα αποτελέσει η τετραμερής συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί αυτή την εβδομάδα στη Λευκωσία. Στην τετραμερή συνάντηση θα συμμετέχουν Κύπρος, Ισραήλ, Ελλάδα και Ιταλία.

Παρούσα θα είναι και η Ευρωπαϊκή Ένωση, της οποίας ο ρόλος αναβαθμίζεται συνεχώς, καθώς τα υπό συζήτηση θέματα την αφορούν κυρίως στο κεφάλαιο που σχετίζεται με τη μεταφορά του φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Ο αγωγός EastMed είναι μια σημαντική επιλογή τον οποίο θέλουν οι εμπλεκόμενες στην τετραμερή διάσκεψη χώρες. Όμως στο διεθνές συνέδριο της Ρώμης «Μεσογειακοί Διάλογοι – MED» κατατέθηκε μια σημαντική έκθεση η οποία αναφέρεται στη «Χαρτογράφηση των νέων οδών για τη Μεσόγειο». Παρά το γεγονός ότι υπάρχει μια εύνοια ανάμεσα στις χώρες που θα συμμετέχουν στην τετραμερή για τον αγωγό EastMed, ενώπιόν τους μπαίνει ευθέως και το θέμα της Αιγύπτου, όπως αυτό παρουσιάστηκε στο συνέδριο της Ρώμης. 

Για το Ισραήλ και την Κύπρο η συνεργασία με άλλους παίχτες της περιοχής είναι σημαντική, όπως σημειώθηκε σε μια από τις τοποθετήσεις του συνεδρίου. Και η συνεργασία θεωρείται από τους ειδικούς απαραίτητη γιατί έτσι μπορεί να απορροφηθούν πιο αποτελεσματικά αρνητικές επιπτώσεις οι οποίες ενδεχομένως να προκαλέσουν σημαντικά προβλήματα στις προσπάθειες εξαγωγής του φυσικού αερίου. Ποιοι είναι αυτοί οι κίνδυνοι: α) εάν υπάρξει εκτίμηση ότι οι δομές για την εξαγωγή δεν θα είναι στη θέση τους θα χαθούν σημαντικά ποσά, β) εάν τα αποθέματα είναι χαμηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις τότε δομές οι οποίες κόστισαν σημαντικά ποσά θα παραμένουν αδρανείς.

Σύμφωνα με τις απόψεις των ειδικών, οι δομές που έχει σήμερα η Αίγυπτος για Υγροποίηση Φυσικού Αερίου μπορεί να δώσουν απαντήσεις στους κινδύνους που ενδεχομένως να προκύψουν λόγω πολιτικών και οικονομικών παραγόντων. Σύμφωνα με τον Σιμόνε Ταγλιαπιέτρα, οι υφιστάμενες δομές υγροποιημένου φυσικού αερίου LNG για εξαγωγές από την ανατολική Μεσόγειο μπορεί να προσφέρουν γεωπολιτική ευελιξία.

Όπως εξήγησε στη διάρκεια του συνεδρίου, στην ανατολική Μεσόγειο υφίστανται σήμερα μια σειρά από συγκρούσεις όπως: Το Κυπριακό πρόβλημα, οι αλλαγές στις σχέσεις της Τουρκίας με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, οι σχέσεις του Ισραήλ με τους γείτονές του, οι αντιπαραθέσεις ανάμεσα σε Τουρκία και Ελλάδα στο Αιγαίο. Εκτιμάται πως σε μια περιοχή γεωπολιτικά περίπλοκη, το να επενδυθούν λεφτά από τις πετραλαϊκές εταιρείες για νέες δομές θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολο. Η σύνδεση, όμως, των υπεράκτιων κοιτασμάτων με υφιστάμενες δομές LNG στην Αίγυπτο μπορεί να προσφέρουν μια ουσιαστική και βιώσιμη λύση για τις περιφερειακές ενεργειακές πηγές. 

Ένα κοινό περιφερειακό σχέδιο εξαγωγών μέσω των αιγυπτιακών εγκαταστάσεων LNG μπορεί να προσφέρει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να ελεγχθεί η δυνατότητα συνεργασίας στον τομέα του φυσικού αερίου ανάμεσα σε Αίγυπτο, Ισραήλ και Κύπρο. Μια συνεργασία η οποία μπορεί να αναβαθμιστεί περαιτέρω στη δεκαετία 2020 σε περίπτωση εντοπισμού νέων πηγών φυσικού αερίου στην περιοχή και σε περίπτωση οι ανάγκες της αγοράς δικαιολογούν την ανέγερση πρόσθετων δομών, όπως ένας αγωγός ανάμεσα σε Ισραήλ, Κύπρο και Ελλάδα. 

Η θέση αυτή ακούγεται πολύ πιο έντονα το τελευταίο διάστημα. Δηλαδή οι χώρες της περιοχής να κινηθούν προς την κατεύθυνση της Αιγύπτου σε πρώτη φάση και μετά και εάν και εφόσον οι συνθήκες είναι ευνοϊκές να προχωρήσουν σε έναν αγωγό απευθείας προς την Ευρώπη μέσω Ιταλίας. Εκτιμάται από πλευράς ειδικών πως υπό τις περιστάσεις αυτή η επιλογή είναι η πλέον συμφέρουσα και οικονομικώς ασφαλής. 

Η Κύπρος, ως γνωστό, έχει αφήσει να διαφανεί ότι ευνοεί τη λύση Αιγύπτου ως μια πρώτη επιλογή για την εξαγωγή του φυσικού αερίου από τις δικές της πηγές. Το ερώτημα είναι κατά πόσο θα συμφωνήσει και το Ισραήλ να συμβληθεί. Μια πιο ξεκάθαρη εικόνα θα υπάρξει την Τρίτη όταν οι αρμόδιοι υπουργοί Ενέργειας τεσσάρων χωρών θα συναντηθούν. Στην τετραμερή μεταξύ Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και Ιταλία θα είναι παρούσα και η Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία έχει σημαντικό ρόλο να παίξει. 

Εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση κινηθεί υποστηρικτικά προς τον αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου από την ανατολική Μεσόγειο προς την Ευρώπη, τον γνωστό EastMed, τότε διευκολύνεται αυτή η επιλογή την οποία ευνοεί το Ισραήλ περισσότερο από τους άλλους εταίρους. 

Η ΕΕ στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να ζητήσει τα πράγματα τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά. Το ότι προέκυψαν οι ενεργειακές πηγές στην ανατολική Μεσόγειο είναι ένα θετικό γεγονός για την ίδια την ΕΕ. Γιατί αυτό το γεγονός θα τη βοηθήσει τόσο στην ενεργειακή της πολιτική όσο και στην εξωτερική της πολιτική. Κατά το συνέδριο MED 2017 που πραγματοποιήθηκε στη Ρώμη επί του συγκεκριμένου επισημάνθηκαν τα εξής:

Α)  Η από κοινού διεξαγωγή ερευνών στην ανατολική Μεσόγειο μπορεί, ακόμα και βραχυπρόθεσμα, να συμβάλει στη μακροπρόθεσμη ενεργειακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Β)   Ακόμα και στην περίπτωση όπου δεν είναι ικανοποιητική από μόνη της μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ευρύτερη περιφερειακή σταθερότητα. Μπορεί να είναι μια από τις ελάχιστες περιοχές όπου ένας λογικός περιφερειακός διάλογος μπορεί να εφαρμοστεί. 

Γ)   Πάνω σ’ αυτή τη βάση η ΕΕ μπορεί να εμπλακεί ακόμα πιο ενεργά στις εξελίξεις στην ανατολική Μεσόγειο. 

Δ)   Προτείνεται η σύσταση μιας «Ομάδας Δράσης Ενεργειακής Διπλωματίας στην ανατολική Μεσόγειο» που θα συνδράμει τον περιφερειακό διάλογο για τη σύσταση ενός κόμβου στην ανατολική Μεσόγειο που θα βασίζεται στην υφιστάμενες εγκαταστάσεις LNG της Αιγύπτου. 

Ε)   Αυτή η πρωτοβουλία δεν μπορεί να επικεντρωθεί μόνο στο φυσικό αέριο αλλά και σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειες. Το φυσικό αέριο και οι ανανεώσιμες ενεργειακές πηγές θεωρούνται ως οι δύο όψεις του ίδιου (ανατολικομεσογειακού) νομίσματος. 

ΣΤ)  Στο όλο εγχείρημα μπορεί να εμπλακούν και οι εξής ευρωπαϊκοί θεσμοί: Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανοικοδόμηση και την Ανάπτυξη, ο Σύνδεσμος Ρυθμιστών Ενέργειας της Μεσογείου κ.λπ.

Συνεργασία στον στρατιωτικό τομέα

Για την Κύπρο η Ιταλία δεν είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον σ’ ό,τι αφορά τα περιφερειακά ζητήματα. Ωστόσο είναι εμφανές πως τα ενεργειακά έχουν φέρει τις δύο χώρες πολύ πιο κοντά και η συνεργασία τους αναβαθμίζεται όλο και περισσότερο.

Η τετραμερής της ερχόμενης Τρίτης είναι ένα δείγμα αυτής της συνεργασίας η οποία προχωρεί και σε ανώτατο επίπεδο.

Το γεγονός ότι η Ιταλία δέχθηκε να συμμετάσχει σε επίπεδο πρωθυπουργού στην επόμενη συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί ανάμεσα σε Κύπρο, Ελλάδα και Αίγυπτο δημιουργώντας έτσι την πρώτη τετραμερή σε ανώτατο επίπεδο, είναι εξίσου σημαντική εξέλιξη. Παράλληλα οι δύο χώρες προχωρούν και σε αναβάθμιση της μεταξύ τους συνεργασίας στον στρατιωτικό τομέα. Η αναβάθμιση της ναυτικής βάσης στο Ζύγι και της αεροπορικής βάσης στην Πάφο θα συμβάλει ακόμα περισσότερο στη σύσφιγξη των σχέσεων των δύο χωρών στον στρατιωτικό τομέα.

Η ιταλική στρατηγική

Ο στρατηγικός σχεδιασμός της Ιταλίας όπως παρουσιάστηκε αυτή την εβδομάδα ενώπιον των συνέδρων του MED στη Ρώμη καταλήγει στο ότι η χώρα μετατρέπεται σ’ έναν βασικό ενεργειακό κόμβο για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με τη ιταλική στρατηγική, ο αγωγός EastMed βρίσκεται στο στάδιο του σχεδιασμού και εκτιμάται πως θα αρχίσει να εφαρμόζεται το 2025. Αυτός είναι και ο βασικός αγωγός που συνδέει τις χώρες της ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη. Η Ρώμη εμφανίζεται υποστηρικτής αυτής της προοπτικής καθώς οι άλλοι δύο αγωγοί προς την Ιταλία μέσω Τουρκίας και Ελλάδας – ΤΑΡ/ΤΑΝΑΡ και Turkish Stream έχουν χρονικό πλαίσιο και για την επόμενη δεκαετία.

Ενώ η περίπτωση του αγωγού από την ανατολική Μεσόγειο θα αρχίσει να λειτουργεί αμέσως μετά.

Η ιταλική στρατηγική θεωρεί πως η επιλογή των υφιστάμενων εγκαταστάσεων της Αιγύπτου προσφέρει βραχυπρόθεσμη λύση μεταφοράς φυσικού αερίου από την περιοχή προς την Ευρώπη.

Σ όλες τις περιπτώσεις η εμπλοκή της ιταλικής ΕΝΙ είναι άμεση.

Στο κεφάλαιο Ενέργεια της έκθεσης στρατηγικής για την Ιταλία σημειώνεται το εξής σημαντικό: «Σ’ ό,τι αφορά την ενεργειακή ασφάλεια, δεν τίθεται κανένα ερωτηματικό για την Ιταλία ως προς το ότι η Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο.

Πάνω από δύο τρίτα των πετρελαϊκών μας εισαγωγών προέρχονται από αυτή την περιοχή, καθώς επίσης και περίπου οι μισές των προμηθειών μας σε φυσικό αέριο (ένα ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί ραγδαία ως αποτέλεσμα των προωθούμενων προγραμμάτων στην Ανατολική Μεσόγειo)».

ΠΗΓΗ:http://www.philenews.com/eidiseis/politiki/article/460896/italiki-meleti-ga-energia-me-katefthynsi-tin-aigpto