Κομισιόν: Εξίσωση Κύπρου- Τουρκίας για Κραν Μοντάνα (έγγραφο)

Print Friendly, PDF & Email

  17 Δεκεμβρίου 2017, 4:56 μμ  

  

Προσπάθεια εξίσωσης της πολιτικής στάσης και βούλησης που επέδειξαν η Κυπριακή Δημοκρατία και η Τουρκία στο Κραν Μοντάνα κατέβαλε η Κομισιόν, στο πλαίσιο του εγγράφου που ετοίμασε για την Επιτροπή Σύνδεσης ΕΕ – Τουρκίας.

Στο έγγραφο της Κομισιόν, το οποίο εξασφάλισε ο «Φ» (βλέπε φωτοτυπία), διατύπωσε τον προκλητικό ισχυρισμό ότι «παρά το αποτυχημένο αποτέλεσμα της Διάσκεψης, η Ε.Ε. είναι πεπεισμένη ότι όλα τα μέρη παραμένουν σε ετοιμότητα (well placed) για την επίτευξη μιας στρατηγικής αντίληψης που ήταν πολύ κοντά να ολοκληρώσουν στο Κραν Μοντάνα».

Με άλλα λόγια, η Κομισιόν, η οποία ήταν παρούσα στο ελβετικό θέρετρο, έχει αποκρυσταλλώσει την άποψη ότι η Τουρκία, που επέμενε στην εξασφάλιση εγγυήσεων και σε επεμβατικά δικαιώματα σε ένα ευρωπαϊκό κράτος-μέλος, ήταν «σε ετοιμότητα» (well placed) για κατάληξη σε στρατηγική αντίληψη στο Κυπριακό και την καλεί απλώς να εξακολουθήσει να παραμένει (remain) σε «ετοιμότητα», με τον ίδιο δηλαδή τρόπο…

Επιπλέον, το έγγραφο που ετοίμασε η Κομισιόν βάζει την Τουρκία σε ίση μοίρα με την Κυπριακή Δημοκρατία, παρά τις γνωστές υποχωρήσεις που έκανε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, προσδοκώντας σε σπάσιμο του αδιεξόδου και σε διευθέτηση του Κυπριακού. Η εν λόγω αναφορά προκάλεσε φυσιολογικά την αντίδραση του κυπριακού υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο εξασφάλισε –όπως φαίνεται και από τη φωτοτυπία που δημοσιεύουμε– τη διαγραφή της επίμαχης αναφοράς (με μια οριζόντια γραμμή). Η προσπάθεια πάντως που καταβλήθηκε από την Κομισιόν αφήνει εκτεθειμένο όλο το οικοδόμημα και κυρίως τον Πρόεδρο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και τους στενούς του συνεργάτες. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Σενάρια για άψε-σβήσε λύση στο κυπριακό

Τα αγκάθια πάντως της προσπάθειας έγκρισης του εγγράφου δεν εστιάζονταν μόνο στις αναφορές που επεχείρησε να επιβάλει η Κομισιόν. Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Φ», η Βρετανία επεχείρησε μέσω προσθήκης να περάσει τις δικές της θέσεις για «ενίσχυση» του κειμένου με συγκεκριμένη αναφορά για «τη σημασία συνέχισης των προετοιμασιών για λύση» (importance for pursuing the preparations for settlement). Προφανής στόχος του Λονδίνου ήταν η συντήρηση της διαδικασίας εναρμόνισης/εξοικείωσης των Τουρκοκυπρίων με το κεκτημένο, ανεξαρτήτως της πορείας των διαπραγματεύσεων.

Το κυπριακό ΥΠΕΞ ήταν κάθετο στο ζήτημα αυτό, με αποτέλεσμα η βρετανική προσπάθεια να πέσει στο κενό και η επίμαχη αναφορά να μην περιληφθεί στο έγγραφο. Άλλωστε, είναι γνωστή η θέση του ΥΠΕΞ ότι η εξοικείωση των Τουρκοκυπρίων με το ευρωπαϊκό κεκτημένο πρέπει να κινείται παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις για οριστική λύση του Κυπριακού. Συνεπώς, όσο δεν διεξάγονται συνομιλίες, άλλο τόσο δεν θα πραγματοποιούνται αποστολές της Κομισιόν για εξοικείωση των Τ/κ με το κεκτημένο, καθώς στόχος είναι η προετοιμασία της τ/κ πλευράς σε περίπτωση λύσης του Κυπριακού και όχι η πραγματοποίηση αυτόνομων ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τους Τουρκοκυπρίους, ως να είναι υποψήφιο κράτος προς ένταξη. Κάτι που δυστυχώς η Βρετανία επιμένει να μην αντιλαμβάνεται, για τους δικούς της πολιτικούς λόγους, οι οποίοι όλως τυχαίως συμπίπτουν (και επί του προκειμένου) με τις θέσεις που προβάλλει το τουρκικό ΥΠΕΞ στις Βρυξέλλες… 

Το έγγραφο, το οποίο φέρνουμε σήμερα στο φως της δημοσιότητας, έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς αποτελεί κοινή θέση της Ε.Ε. στην Επιτροπή Σύνδεσης με την Τουρκία (στη διπλωματική ορολογία ονομάζεται «Σχολιασμένη Ημερήσια Διάταξη»). Την ευθύνη ετοιμασίας του εγγράφου έχει η Κομισιόν, ενώ τα κράτη-μέλη το συζητούν και προβαίνουν σε τροποποιήσεις στο πλαίσιο της αρμόδιας ομάδας εργασίας, με στόχο την έγκρισή του. 

Οι αναφορές του εν λόγω εγγράφου, όπως τελικά εγκρίθηκε, καλύπτουν πλήρως τις θέσεις της Λευκωσίας έναντι της Άγκυρας στο πεδίο των κυπρογενών υποχρεώσεων (βλέπε άλλη στήλη), αλλά και στο Κυπριακό (μετά τη διαγραφή των επίμαχων αναφορών). Το κείμενο «καλωσορίζει την εκ νέου δέσμευση των μερών για τη διευθέτηση του κυπριακού προβλήματος, ως επιδείχθηκε στη κοινή διακήρυξη της 1ης Φεβρουαρίου 2014 και όπως επαναβεβαιώθηκε στη δήλωση της 30ής Οκτωβρίου 2015». Επαναλαμβάνει ότι «όπως τονίζεται στο Διαπραγματευτικό Πλαίσιο, η Ε.Ε. αναμένει επίσης την Τουρκία να συμβάλει ενεργώς στις διαπραγματεύσεις που στοχεύουν σε μια δίκαιη, συνολική και βιώσιμη λύση στο κυπριακό πρόβλημα, στο πλαίσιο του ΟΗΕ, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και σύμφωνα με τις αρχές επί των οποίων εδράζεται η Ε.Ε.». Επαναδιατυπώνει την επίσης κλασική θέση της Ε.Ε. ότι «η δέσμευση της Τουρκίας και η συμβολή της με συγκεκριμένους τρόπους σε μια τέτοια συνολική διευθέτηση παραμένει κρίσιμη». 

Το έγγραφο παρουσιάστηκε στην Επιτροπή Σύνδεσης με την Τουρκία στις 28 Νοεμβρίου και, όπως πληροφορούμαστε, ο Τούρκος Μόνιμος Αντιπρόσωπος (βλέπε άλλη στήλη) ανέφερε ότι μετά την κατάρρευση του Κραν Μοντάνα θα πρέπει να εξετασθούν «άλλες εναλλακτικές επιλογές». 

Άγκυρα: Να εξεταστούν εναλλακτικές επιλογές 

Εξέταση «εναλλακτικών επιλογών» για λύση του Κυπριακού ήγειρε, στο πλαίσιο της Επιτροπής Σύνδεσης Ε.Ε. – Τουρκίας, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της αποστολής της Τουρκίας στις Βρυξέλλες πρέσβης Φαρούκ Καϊμακτσί. Πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι ο Τούρκος διπλωμάτης ανέφερε ότι, παρά τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν, η Διάσκεψη του Κραν Μοντάνα δεν έφερε αποτελέσματα, ενώ δεν έχασε την ευκαιρία να επικρίνει την ε/κ πλευρά, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι έτοιμη να αποδεχθεί διαμοιρασμό της εξουσίας με τους Τ/κ.

Ο Τούρκος πρέσβης ισχυρίστηκε ακόμη ότι η ε/κ πλευρά δεν είναι έτοιμη να δεσμευτεί για λύση του Κυπριακού στο πλαίσιο του ΟΗΕ, προσθέτοντας ότι ως εκ τούτου θα πρέπει να εξετασθούν κι άλλες εναλλακτικές επιλογές, τις οποίες ωστόσο απέφυγε να αναφέρει. Επεσήμανε όμως ότι η διαδικασία δεν έχει αναβληθεί, ούτε και έχει ανασταλεί, κάνοντας λόγο για μια περίοδο περισυλλογής. Από τις τοποθετήσεις του Τούρκου διπλωμάτη δεν έλειψε η έκφραση δυσφορίας για την «αθέτηση» των υποσχέσεων που έδωσε η Ε.Ε. προς τους Τουρκοκυπρίους για τερματισμό της λεγόμενης «απομόνωσής» τους.

Στις αναφορές του Τούρκου πρέσβη απάντησε η Κομισιόν στο πλαίσιο της Επιτροπής Σύνδεσης, επαναλαμβάνοντας την υποχρέωση της Άγκυρας να στηρίξει ενεργώς τις προσπάθειες για λύση του Κυπριακού στο πλαίσιο ΟΗΕ και με βάση τα σχετικά ψηφίσματα του Σ.Α.

Η Ε.Ε. επαναλαμβάνει όλες τις κυπρογενείς υποχρεώσεις της Τουρκίας

Θετικές επισημάνσεις περιλαμβάνει το έγγραφο της Σχολιασμένης Ημερήσιας Διάταξης που ενέκριναν τα «28» κράτη-μέλη και παρουσιάστηκε στην Επιτροπή Σύνδεσης με την Τουρκία. Το έγγραφο καταγράφει όλες τις κυπρογενείς υποχρεώσεις της Άγκυρας, εισάγοντας και ενισχυμένο λεκτικό σε κάποια σημεία, κατόπιν παρεμβάσεων της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Κύπρου στην Ε.Ε:

•Εκφράζει «σοβαρή ανησυχία» και «προτρέπει την Τουρκία να αποφύγει κάθε είδους απειλής ή ενέργεια που στρέφεται εναντίον κράτους-μέλους» ή που θα προκαλέσει ζημιά στις καλές γειτονικές σχέσεις.

•Τονίζει και πάλι τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών-μελών, τα οποία περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη συνομολόγηση διμερών συμφωνιών, την εξερεύνηση και εκμετάλλευση των φυσικών τους πόρων, σύμφωνα με το κοινοτικό κεκτημένο και το διεθνές δίκαιο. 

•«Παροτρύνει την Τουρκία να επιδείξει αυτοσυγκράτηση και να σεβαστεί την κυριαρχία της Κύπρου επί των χωρικών της υδάτων και τα κυριαρχικά της δικαιώματα στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη». 

•Επαναλαμβάνει τα Συμπεράσματα της 11ης Δεκεμβρίου 2006 και την αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου 2005 και σημειώνει με «βαθιά απογοήτευση» ότι η Τουρκία, παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις, συνεχίζει να αρνείται να εκπληρώσει πλήρως και χωρίς δυσμενείς διακρίσεις το πρόσθετο Πρωτόκολλο (σ.σ. άνοιγμα λιμανιών προς την Κυπριακή Δημοκρατία), που θα μπορούσε να έχει θετικές επιπτώσεις στην ενταξιακή διαδικασία.

•Επαναλαμβάνει ότι η Τουρκία δεν έχει κάνει πρόοδο στην εξομάλυνση των σχέσεων με την Κυπριακή Δημοκρατία. 

•Σημειώνει ότι η αναγνώριση όλων των κρατών-μελών αποτελεί απαραίτητη συνιστώσα της ενταξιακής διαδικασίας.

•Καλεί την Τουρκία να πάψει να μπλοκάρει την ένταξη της Κύπρου σε διεθνείς οργανισμούς και μηχανισμούς. 

•Αναφορικά με την εφαρμογή της Συμφωνίας Επανεισδοχής Παρανόμων Μεταναστών με την Ευρωπαϊκή Ένωση, καλεί την Τουρκία να την εφαρμόσει έναντι όλων των κρατών-μελών, χωρίς διακρίσεις.

•Σε ό,τι αφορά στο ζήτημα των αερομεταφορών, καλεί την Τουρκία να αντιμετωπίσει τον σοβαρό κίνδυνο ασφάλειας στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, με στόχο την επίτευξη μιας επείγουσας λύσης «σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο». 

•Αναφορικά με τις εισηγήσεις της Κομισιόν για έναρξη διαβουλεύσεων προς αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης της Τουρκίας, επισημαίνει ότι το ζήτημα βρίσκεται ενώπιον του Συμβουλίου, χωρίς να προκαταλαμβάνεται η θέση των κρατών-μελών. Σημειώνει δε ότι «στο μεσοδιάστημα, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία της υφιστάμενης Τελωνειακής Ένωσης και να αποφύγει (σ.σ. η Τουρκία) οποιαδήποτε μέτρα που την παρεμποδίζουν».

Οι αναφορές που εξασφάλισε η Λευκωσία, σε διπλωματικό επίπεδο, στη «Σχολιασμένη Ημερήσια Διάταξη» είναι αναμφισβήτητα θετικές. Απαιτείται όμως και πολιτική παρέμβαση εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας προκειμένου το κείμενο αυτό να αξιοποιηθεί στην πράξη, ως μέρος της συλλογικής πολιτικής της Ε.Ε. 

ΠΗΓΗ:http://www.philenews.com/eidiseis/politiki/article/466702/komision-exisosi-kyproy-toyrkias-ga-kran-montana-engrafo