Οι χάρτες έχουν τη δική τους ιστορία: Από τα καντόνια του Γκιουνές, στα ποσοστά από τον Γκόμπι

Print Friendly, PDF & Email

του Κώστα Βενιζέλου 

9 Νοε 2016

Οι χάρτες που κατατέθηκαν από το 1974 και εντεύθεν στο Κυπριακό έχουν τη δική τους ιστορία. Πολλοί δεν ήταν, είχαν όμως κάποια κοινά χαρακτηριστικά. Εξέφραζαν και αποτύπωναν τα αποτελέσματα της εισβολής και στηρίζονταν εν πολλοίς στις συζητήσεις για τη δομή της λύσης. 

Η πρώτη μετά την εισβολή του 1974 παρουσίαση πρότασης επί του εδαφικού, που κατατέθηκε ήταν εκείνη του τότε υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, Τουράν Γκιουνές. Ήταν Αύγουστος του 1974 στη Γενεύη και τα τουρκικά στρατεύματα προέλαυναν στην κυπριακή γη. Παρουσιάσθηκαν δυο χάρτες, ο πρώτος από τον Ραούφ Ντενκτάς και ο δεύτερος, υπό τη μορφή εναλλακτικής πρότασης, από τον Γκιουνές. Και οι δυο χάρτες προέβλεπαν ένα ποσοστό 34% της γης να παρέμενε υπό τη διοίκηση των Τούρκων. 

Με βάση την πρόταση του Ντενκτάς, θα υπήρχαν δυο ομοσπονδοποιημένα κράτη με πλήρη έλεγχο και αυτόνομα γεωγραφικά όρη. «Η έκταση του τουρκοκυπριακού ομόσπονδου κράτους θα καλύπτει το 34% του εδάφους βορείως μιας γενικής γραμμής που θα αρχίζει από την περιοχή Λιμνίτη-Λεύκας, δυτικά και κατεύθυνση ανατολικά και διέρχεται από τμήμα της Λευκωσίας που βρίσκεται υπό τουρκικό έλεγχο και περιλαμβάνει το τουρκικό τμήμα της Αμμοχώστου και καταλήγει στο λιμένα της Αμμοχώστου», σύμφωνα με την πρόταση, που απορρίφθηκε από ελληνικής πλευράς. 

Αμέσως μετά, ο Γκιουνές παρουσίασε νέα πρόταση, η οποία περιελάμβανε έξι καντόνια, που συνολικά κάλυπτε ποσοστό 34%. Η πρόταση αναφερόταν στις εξής περιοχές: «Η τουρκική επαρχία θα περιλαμβάνει από δυτικά από προς ανατολικά τις περιοχές Πάναγρα, Μύρτου, Ασώματος, Σκυλλούρα, Γερόλακκο, τον υπό τουρκικό έλεγχο τομέα της Λευκωσίας, Μόρα, Αγκαστίνα, Γέναγρα, Μάραθα, Στύλλους, Λίμνη Καθαρού Νερού, το τουρκικό τμήμα της Αμμοχώστου και βορειοδυτικά γραμμή που δεν θα περιλαμβάνει την τοποθεσία Γαλούνια και Γαστριά και θα περιλαμβάνει την τοποθεσία Κώμα Κεπήρ και τον Άγιο Ευστάθιο. Καντόνια: Τουρκική επαρχία της Λεύκας, της περιοχής της Πόλης Χρυσοχούς, περιοχών Πάφου, Λάρνακας και Καρπασίας». 

Η ε/κ πλευρά πρότεινε με δυο χάρτες στις 31 Μαρτίου 1977 (Τ. Παπαδόπουλος διαπραγματευτής) και 8 Οκτωβρίου 1980, 80,3% (ελληνική πλευρά) 19,7% (τουρκική πλευρά). Ο πρώτος χάρτης υποβλήθηκε μετά που υπήρξε συνεννόηση για κατάθεση και από τουρκικής πλευράς. Οι Τούρκοι αθέτησαν τη δέσμευσή τους

Το 1981 υποβλήθηκαν δυο εναλλακτικοί χάρτες από τον τότε ειδικό αντιπρόσωπο του ΟΗΕ, Γκόμπι. Ο πρώτος προνοούσε 27,4% για την τουρκική περιοχή και 72,6% η ελληνική. Ο δεύτερος χάρτης προέβλεπε 27,2% για τους Τούρκους και 72,8% για τους Ε/Κ. Τον ίδιο χρόνο ( 5 Αυγούστου 1981), οι Τουρκοκύπριοι προχώρησαν στην υποβολή χάρτη με ποσοστό 33,4% να παραμείνει στη δική τους περιοχή και 66,6% στους Ε/Κ. 

Αυτοί οι χάρτες του Γκόμπι καθόρισαν και την γραμμή πλεύσης του ΟΗΕ και για τη συνέχεια. Το 1992, στη διάρκεια των συνομιλιών στη Νέα Υόρκη, ο Γενικός Γραμματέας, Μπούτρος Γκάλι παρουσίασε χάρτη μαζί με Δέσμη Ιδεών. Ο χάρτης του τότε Γ.Γ. αποτελούσε μετεξέλιξη και περαιτέρω επεξεργασία της πρότασης Γκόμπι. Σύμφωνα με το χάρτη Γκάλι η τουρκοκυπριακή περιοχή θα κάλυπτε ποσοστό εδάφους 27,9% και η ελληνοκυπριακή 72,1%. Άλλοι υπολογισμοί ανέβαζαν την τ/κ περιοχή σε 28,2% (η ακτογραμμή θα ήταν 47%). 

Με βάση το χάρτη Γκάλι, θα επιστρέφονταν στους Ε/κ οι εξής περιοχές. Ανατολικά, η Αμμόχωστος, Αχερίτου, Καλοψίδα, Άχνα, Μακράσυκα, Κοντέα, Λύση, Βατυλή, Αφάνεια, Τύμπου, Πυρόι. Δυτικά, Γερόλακκος, Φιλιά, Μάσαρι, Κυρά, Αυλώνα, Κατωκοπιά, Αργάκι, Χρυσηλίου, Μόρφου, Κάτω και Πάνω Ζώδια, Νικήτας, Πραστειό., Πέτρα, Άγιος Γεώργιος, Άγιος Νικόλαος, Ποταμός του Κάμπου, Γαληνή, Βαρίσια, Λουτρός, Ξερόβουνο, Σελέμανι, Λιμνίτης, Αμαθκιές, Κόκκινα. Ειδικές περιοχές: Τα χωριά Άρσος, Αγία, Κούκλια, Λουρουτζίνα, Μελούσια και Πέργαμος θα συνεχίσουν να κατοικούνται από τ/κ πληθυσμό. Τα χωριά Αγία Τριάδα, Μελάναργα, Ριζοκάρπασο και Γιαλούσα θα μπορούν να κατοικούνται από τους πρώην κατοίκους τους. 

Οι προτάσεις και ο χάρτης Ανάν 

Το 1999, άρχισαν εκ του σύνεγγυς συνομιλίες που προχώρησαν σε απευθείας το 2001. Ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Γλαύκος Κληρίδης πρότεινε όπως η τ/κ περιοχή κατέχει το 24% του εδάφους. Ο Ραούφ Ντενκτάς αντιπρότεινε 30% συν. Παράλληλα, ο τότε κατοχικός ηγέτης επέμεινε πως για να συζητήσει το εδαφικό θα έπρεπε να αναγνωρισθεί ξεχωριστή τ/κ κυριαρχία. 

Το 2002, ο Γ.Γ. του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν, παρουσίασε δυο εναλλακτικά σενάρια σε χάρτες. Ο πρώτος προέβλεπε 28,5% ( υπό τους Τούρκους) και ο δεύτερος 28,6%. Ο Ανάν δεν περιέλαβε τον κόλπο της Μόρφου καθώς και περιοχές με πυκνό αριθμητικά ελληνικό πληθυσμό, όπως η Κυθρέα. Και στους δυο χάρτες επιστρέφονταν τα μαρωνίτικα χωριά υπό ε/κ διοίκηση.

Πηγή: http://mignatiou.com/2016/11/i-chartes-echoun-ti-diki-tous-istoria-apo-ta-kantonia-tou-gkiounes-sta-pososta-apo-ton-gkompi/

Αφήστε το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.