Ο Sir Crispin Tickell, « Το Μέλλον της Κύπρου»,  το Διζωνικό 649/90 και ο Sir David Hannay

Print Friendly, PDF & Email

8/9/2019

της Φανούλας Αργυρού*

Στις 30 Αυγούστου 1990 ο τότε  υπουργός Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας στο Ηνωμένο Βασίλειο Douglas Hurd,   διόρισε τον Sir David Hannay   αντικαταστάτη του Sir Crispin Tickell,  ο οποίος υπηρέτησε ως μόνιμος αντιπρόσωπος του ΗΒ στον ΟΗΕ μεταξύ 1987 – 1990.

Ο διορισμός του Sir David Hannay 30.8.1990

Ποιος είναι ο Sir Crispin Tickell

Καθώς ο Sir David Hannay  είναι καλά γνωστός στην Κύπρο σε σχέση με το Κυπριακό επί τω πλείστον με το «Σχέδιο Ανάν» ίσως να μην είναι τόσο γνωστή η ανάμιξή του από την δεκαετία του 1990 ως μονίμου αντιπροσώπου του ΗΒ στον ΟΗΕ και ότι είχε  διοριστεί λίγους μόνο  μήνες μετά την έκδοση του διζωνικού ψηφίσματος 649/90. Όμως ακόμα περισσότερο άγνωστος είναι πιστεύω ο Sir Crispin Tickell και η δική του σημαντικότατη,  διαχρονική ανάμειξή στην μοίρα της Κύπρου από το 1963/64.   Υπενθυμίζεται ότι εκείνοι που γράφουν (pen holders) τα περί Κύπρου ψηφίσματα  στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών είναι οι βρετανοί. Και το διζωνικό ψήφισμα 649/90 γράφτηκε και εκδόθηκε στο Συμβούλιο Ασφαλείας με τη σύμφωνη γνώμη του τότε Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Γιώργου Βασιλείου, «δια χειρός» Sir Crispin Tickell.

Στις 28 Ιανουαρίου 1999 ο Sir Crispin Tickell έδωσε μια συνέντευξη  στο Churchill College, Cambridge στην οποία αποκάλυψε πολλά για το ρόλο και υπηρεσία του στην βρετανική πολιτική και διπλωματία.  Μίλησε για τους σχεδιασμούς που έκαναν στο τμήμα σχεδιασμού του Φόρειν ΄Οφις και είπε μεταξύ άλλων :   «Γράφαμε μακροπρόθεσμα έγγραφα πολιτικής.  Π.χ. γράψαμε για τις μελλοντικές μας σχέσεις με την Σοβιετική ΄Ενωση…  με την Κούβα… ΄Ημουν γραμματέας και ομάδας εργασίας για το Υπουργικό για την διαμόρφωση του κόσμου 10 χρόνια μπροστά…» 

1964 – «Το Μέλλον της Κύπρου»

Ο Sir Crispin   ήταν ο επικεφαλής της ομάδας σχεδιασμού στο Φόρειν ΄Οφις (Planning Department)  μεταξύ 1961-1964 και ο άνθρωπος που το 1964 είχε σχεδιάσει το « Το Μέλλον της Κύπρου» 10 χρόνια μπροστά. Καταγράφοντας πως θα μπορούσε να επιτευχθεί ο τουρκικός στόχος διαμελισμού.  Σε συνέχεια της απόφασης στο Φόρειν ΄Οφις στις 3.1.1964 για αλλαγή του στάτους της Κύπρου σε «δύο συνιστώντα κράτη». 

Αποσπάσματα από το τρισέλιδο σχέδιο του Sir Crispin Tickell 14.2.1964 για «Το Μέλλον της Κύπρου ( 1η σελίδα)

( 2η σελίδα)

3η σελίδα με την υπογραφή του

To τμήμα εκείνο απαρτιζόταν από τρείς αξιωματούχους πολύ γνωστούς για τη ανάμειξή τους  με το Κυπριακό. Επικεφαλής είχε αναλάβει ο Sir Crispin, οι άλλοι δύο ήσαν ο Sir Michael Palliser και ο Sir Robert Wade-Gery.

Παρόλο που στην συνέντευξή του δεν αναφέρθηκε στους σχεδιασμούς των σε σχέση με την Κύπρο εντούτοις το πλούσιο βρετανικό Εθνικό Αρχείο δεν έκρυψε τα σχέδιά τους. Το  τρισέλιδο έγγραφο του, με τους σχεδιασμούς των  με τίτλο « Το Μέλλον της Κύπρου»  (“The Future of Cyprus”)  όντας βλέποντας 10 χρόνια μπροστά φέρει την υπογραφή του με ημερομηνία  14 Φεβρουαρίου 1964.

Το σχέδιο αναφερόταν σε τρείς πιθανές λύσεις με εδαφικό διαχωρισμό. Διχοτόμηση μέσω διπλής Ενωσης, διχοτόμηση μέσω ομοσπονδίας – συνομοσπονδίας ίσως, με ειδικές σχέσεις με την Ελλάδα και την  Τουρκία αντίστοιχα ή ομοσπονδία χωρίζοντας τη νήσο σε καντόνια, ένα ή δυο εκ των οποίων να ήταν τουρκικά…

Αποκοπή του ομφάλιου λώρου με την Ελλάδα – Στο στρατηγικό  μακροπρόθεσμο σχεδιασμό τους περιλαμβανόντουσαν  και πρόνοιες για την χρησιμοποίηση  του 6ου Αμερικανικού Στόλου και του Βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού, για να εμποδίσουν τα ελληνικά πλοία από το να διασχίσουν το Αιγαίο εις βοήθεια της Κύπρου. Συντονισμένη προσπάθεια με τους συμμάχους (και φιλο – βρετανικά στοιχεία στην Ελλάδα) για χαλάρωση των σχέσεων μεταξύ ελληνικής κυβέρνησης και ελληνοκυπρίων και να «επιτεθούν κατά του ελληνικού τύπου και ραδιοφώνου» κτλ. Γενικά αποκοπή του ομφάλιου λώρου με την Ελλάδα… Και κατέληγε ο υπογράφων Sir Crispin Tickell:

«…11. Οι εισηγήσεις για τις πιο πάνω διάφορες επιλογές δράσης, θα πάρουν χρόνο μέχρι  να φέρουν αποτελέσματα. Από μια άποψη τουλάχιστον ο χρόνος είναι με το μέρος μας στο νησί. Ότι και να συμβεί είναι σίγουρο ότι η σημερινή μετακίνηση πληθυσμού θα συνεχιστεί με τους τούρκους να μαζεύονται στη βόρεια πλευρά του νησιού. ΄Οσο πιο πολύ επιτυγχάνεται αυτό, τόσο πιο ενδεικτική και αποδεκτή θα είναι η λύση του είδους…»

(Το έγγραφο στην ολότητά του το βρήκα πριν χρόνια αποδεσμευμένο και το  δημοσίευσα στο αγγλικό μου βιβλίο  “Conspiracy or Blunder?” Λευκωσία 2000 και σε άλλα μου βιβλία και αναφορά γίνεται και στο πρόσφατο μου βιβλίο  «Διζωνική vs Δημοκρατία» Λεμεσός 2019.)

Ο δε Sir Robert Wade-Gery, στις 20 Αυγούστου 1964, παραμονές του ναυαγίου στη Γενεύη, σε ένα άκρως απόρρητο εσωτερικό σημείωμά του, συμπλήρωσε:: 

 «… Σίγουρα ένα πραξικόπημα πολιτικά θα ήταν αδύνατο για τους έλληνες να το δικαιολογήσουν ή τους τούρκους το να ανεχτούν, εάν φαινόταν ότι προερχόταν από μια επίσημη και δημόσια συμφωνία στη Γενεύη. Όμως, μπορεί να έλθει η στιγμή όπου ένα επιτυχημένο πραξικόπημα, μπορεί να ανοίξει το δρόμο για μια πραγματική λύση, αν λάμβανε χώρα βάση μιας παρασκηνιακής και μυστικής μισο-συμφωνίας στη Γενεύη. Η δυσκολία θα ήταν να κρατηθεί η ελληνο-τουρκική στρατιωτική δράση από το να βγει  εκτός ελέγχου μέσα στην υψηλά φορτισμένη συναισθηματική ατμόσφαιρα που θα δημιουργηθεί.  Δεδομένης της σημερινής έλλειψης εμπιστοσύνης μεταξύ ελληνικής και τουρκικής κυβέρνησης, αυτό μπορεί  να γίνει κατορθωτό μόνο αν έχουμε χέρι εμείς και οι αμερικανοί.  Εμείς δεν πρέπει να γνωρίζουμε προκαταβολικώς τίποτα για το πραξικόπημα  (θα είναι πραγματικά πολύ ανεπιθύμητο αν γνωρίζαμε) , όμως θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να δράσουμε γρήγορα έτσι και λάβει χώρα. Εκείνο που χρειαζόμαστε, είναι να εξασφαλίσουμε τις  μίνιμουμ αναγκαίες μυστικές μονομερείς υποσχέσεις από την κάθε πλευρά, ότι οι δυνάμεις των δεν θα επιτεθούν η μία της άλλης…» Η υπογράμμιση της λέξης πραξικόπημα από τον βρετανό αξιωματούχο.

Ας αναλογιστεί ο αναγνώστης πλέον για το τι  ακολούθησε 10 χρόνια αργότερα το 1974…

Ο Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι

Ο μ. Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι ήταν αιγύπτιος πολιτικός και διπλωμάτης, και ο έκτος Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών μεταξύ 1992 – 1996, απέθανε το 2016.

Ήταν επί  δικής του θητείας και επί θητείας του Sir David Hannay ως μονίμου  αντιπροσώπου  του ΗΒ στον ΟΗΕ,   που οι βρετανοί προώθησαν το συνομόσπονδο σχέδιό τους το οποίο  του φόρτωσαν ως «Ιδέες Γκάλι». Και αφού είχε ετοιμάσει το έδαφος βάλλοντας το διζωνικό θεμέλιο  με το διαβόητο  ψήφισμα 649/90 ο προκάτοχός του,  «σχεδιαστής» του «Μέλλοντος της Κύπρου» Sir Crispin Tickell  με την βοήθεια του τέως Προέδρου  της Κυπριακής Δημοκρατίας Γιώργος Βασιλείου ο οποίος αποδέχθηκε  την απαρτχάιντ  βρετανο-τουρκική δι-κοινοτική, δι-ζωνική ομοσπονδία…

Το 1999 ο Boutros Boutros Ghali  κυκλοφόρησε  το βιβλίο του “UNVANQUISHED A U.S. – U.N SAGA” με  τα αποθεμένα του  εναντίον της αμερικανικής διοίκησης που  απέρριψε ασυζητητί την προοπτική δεύτερης θητείας του ως Γενικού  Γραμματέα του ΟΗΕ. Στο βιβλίο του προφανώς περιορίστηκε να εκθέσει τον έλεγχο που εξασκούν οι αμερικανοί στον Οργανισμό που οι ίδιοι ίδρυσαν το 1948… αλλά τίποτα για τα ρατσιστικά σχέδια που δέχθηκε να προωθήσει για την δύσμοιρη Κύπρο… 

Σε μια  βιβλιοκριτική της το 1999 για το βιβλίο του Boutros Boutros Ghali  η γνωστή στο Λονδίνο δημοσιογράφος Rosemary Righter,  έγραψε για την ξεκάθαρη πικρία του εναντίον της διοίκησης Κλίντον:

«…είναι περισσότερο ενδιαφέρον από άλλα βιβλία για τα ΗΕ , π.χ. από το απωθητικά μάταιο και διπλό απολογισμό του Kurt Waldheim για την δική του υπηρεσία στον Οργανισμό… Υπήρξε ενδεικτικά μια αδέξια αλλά επιτυχής καμπάνια του Λευκού Οίκου εναντίον δεύτερης θητείας του Boutros Boutros Ghali …. Ήταν ένα βρώμικο παιχνίδι εναντίον του… ήταν μια «προσβολή» για την Αίγυπτο, την Αφρική στην οποία «ανήκε» η δεύτερη θητεία…»

Τελικά η δεύτερη θητεία δόθηκε σε αφρικανό. Αλλά στον  Kofi Annan (πέθανε τον Αύγουστο του 2018) από την Γκάνα , μέσω του οποίου οι «σχεδιαστές» του «Μέλλοντος της Κύπρου» πλάσαραν το «Σχέδιο Ανάν» .  Για να γράψει το βιβλίο της καταπέλτης εναντίον του, η συνταγματολόγος κα Claire Palley « Μια παταγώδης αποτυχία των διεθνών σχέσεων- Η αποστολή Καλών Υπηρεσιών του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, 1999-2004»…

Σήμερα το τι εξελίσσεται είναι η συνέχεια των πιο πάνω, αλλά η πολιτική ελίτ στην Κύπρο δεν τολμά να τα πει στο λαό. Το δε “donkey work” των σχεδιαστών του «Μέλλοντος της Κύπρου» ανέλαβε ο νέος εντολοδόχος στον ΟΗΕ António Guterres από την Πορτογαλία με βοηθό την αμερικανίδα κα Jane Holl Lute…

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

ΠΗΓΗ:ΣΗΜΕΡΙΝΗ 8/9/2019