Aνθρώπινα δικαιώματα μπροστά στον θάνατο

Print Friendly, PDF & Email

22/3/2020

του   Λουκή Λουκαΐδη  

Μπροστά στον κίνδυνο του θανάτου λόγω κορονοϊού βασικά ανθρώπινα δικαιώματα δικαιολογημένα παραμερίστηκαν. Ο παραμερισμός όμως μου φαίνεται ότι έγινε όπως-όπως. Καταρχήν έγινε καθυστερημένα. Το πρόβλημα είχε αρχίσει να δημιουργείται από τον Γενάρη. Από τότε έπρεπε σταδιακά να παραμερίζονται ορισμένα δικαιώματα. Φτάσαμε στον Μάρτιο. Χρειαζόταν δηλαδή να γίνει καταιγίδα για να κινηθούμε προς την ορθή κατεύθυνση. Έπειτα δεν ενήργησαν οι Αρχές νομοτυπικά, σύμφωνα με το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση. Δεν είναι νομικά δυνατόν με οδηγίες χωρίς συνεννόηση και έγκριση της Βουλής να επεμβαίνεις στα ανθρώπινα δικαιώματα είτε με αναστολή είτε με παρεμπόδιση λειτουργίας τους. 

Καταρχήν θα έπρεπε να εξεταστεί το ενδεχόμενο εφαρμογής του άρθρου 183 του Συντάγματος που προβλέπει την κήρυξη έκτακτης κατάστασης η οποία καθορίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα τα οποία μπορούν να ανασταλούν κατά τη διάρκεια της έκτακτης ανάγκης. Αυτό επιβαλλόταν να γίνει και από το άρθρο 33 του Συντάγματος που προβλέπει ότι τηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος σχετικά με την κατάσταση έκτακτης κατάστασης τα εγγυημένα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες βάσει του Συντάγματος δεν υπόκεινται σε οποιονδήποτε άλλον όρο, δέσμευση ή περιορισμό. Τα ανθρώπινα δικαιώματα που υπάγονται σε περιορισμούς λόγω κατάστασης εκτάκτου ανάγκης είναι μόνον τα εξής: η προστασία έναντι θανάτου από τη θεμιτή πολεμική ενέργεια, η απαγόρευση αναγκαστικής ή υποχρεωτικής εργασίας, η απαγόρευση/στέρησης της ελευθερίας χωρίς να τηρούνται οι προϋποθέσεις, το δικαίωμα ελεύθερης μετακίνησης και εγκατάλειψης του εδάφους της Δημοκρατίας, η προστασία της κατοικίας -που κανονικά είναι απαραβίαστη εκτός αν υπάρχει ένταλμα δικαστηρίου- το απόρρητο της αλληλογραφίας και άλλης επικοινωνίας, η ελευθερία του λόγου ή με οποιονδήποτε τρόπο έκφρασης και μετάδοσης πληροφοριών, το δικαίωμα ειρηνικής συνάθροισης, το δικαίωμα αποζημίωσης σε περιπτώσεις επιτάξεων ιδιοκτησίας, το δικαίωμα άσκησης οποιουδήποτε επαγγέλματος- τηρουμένων των όρων και διατυπώσεων του νόμου- και το δικαίωμα απεργίας. Δεν έγινε επίκληση της εν λόγω συνταγματικής διαδικασίας κήρυξης έκτακτης κατάστασης και αυτό πιστεύω είναι λάθος. Υπάρχουν δε, όπως φαίνεται και πιο πάνω ανθρώπινα δικαιώματα βάσει του Συντάγματος τα οποία δεν μπορούν να ανασταλούν παρόλο που η έκτακτη ανάγκη του είδους που έχουμε τώρα θα δικαιολογούσε την αναστολή τους. Υπάρχουν δικαιώματα που ανεστάλησαν αδικαιολόγητα όπως είναι το δικαίωμα προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου για δικαστική θεραπεία, δικαίωμα που δεν επιτρέπει αναγκαστική αναστολή  δεδομένου ότι άλλο η αναβολή και άλλο η αναγκαστική αναστολή. Οπωσδήποτε, ο χειρισμός της έκτακτης κατάστασης από τις αρμόδιες Αρχές δεν έγινε μόνο καθυστερημένα αλλά και παράτυπα. Δεν υποστηρίζω ότι δεν έπρεπε να γίνουν αναστολές  ανθρωπίνων δικαιωμάτων λόγω της έκτακτης κατάστασης. Εκείνο το οποίο λέω είναι ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα τα οποία περιέχει και το Σύνταγμά μας και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση, αναστέλλονται με φειδώ και όπως προβλέπει το Σύνταγμα. Δεν αναστέλλονται με φιρμάνια που πάσχουν εν πολλοίς από ασάφεια και μεταφέρουν τις κρίσεις των εξαιρέσεων των κανόνων τους στην απόφαση του κάθε δικαστή, ενώπιον του οποίου εγείρεται το θέμα της εξαίρεσης χωρίς δυνατότητα εφέσεως. Τα πιο πάνω αναφέρονται στην ανακοίνωση του Ανωτάτου Δικαστηρίου. 

Οι προτροπές και υποδείξεις του Προέδρου της Δημοκρατίας στο Διάγγελμά του που προηγήθηκαν είναι άλλο θέμ,α καθαρά πολιτικό, και δεν πρέπει να ερμηνευτεί ως υποχρεώσεις νομικής αναγκαστικής μορφής. Δεν παύουν όμως να έχουν τη λογική τους έστω και αν ήταν πολύ σύντομες και στοιχειώδεις. Επ’ ευκαιρία υπενθυμίζω ότι η Ευρωπαϊκή Σύμβαση που δεσμεύει την Κύπρο, απαιτεί σύμφωνα με το άρθρο 15 αυτής, ότι σε περίπτωση μείωσης ή παραμερισμού Ανθρώπινου Δικαιώματος που προβλέπεται σε αυτή πρέπει να δίδεται ειδοποίηση στον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης με πλήρη ενημέρωση του για τα μέτρα τα οποία λήφθηκαν και τους λόγους για αυτά. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ατομική ευθύνη για την προστασία των ατόμων από τον εν λόγω ιό είναι περιορισμένη διότι η εξάπλωση του ιού, η πηγή του και η αντιμετώπισή του είναι θέματα παγκοσμίως άγνωστα. Από την άλλη η βοήθεια του κράτους δεν μπορεί να στηριχθεί σε συγκεκριμένα στοιχεία έτσι που να του επιτραπεί η λήψη ανάλογων μέτρων. Ωστόσο, η βασική ευθύνη εμπίπτει στους ώμους του κράτους είτε το θέλουμε είτε όχι. Εκείνο έχει τη δυνατότητα επικοινωνίας με τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς για τις εξελίξεις και τη δυνατότητα αντιμετώπισης του προβλήματος αποτελεσματικά. Το θέμα είναι τόσο σοβαρό που αναμένουμε το κράτος να παρακολουθεί σχολαστικά μέσον μιας αρμόδιας υπηρεσίας οτιδήποτε νεότερο προέρχεται από το εξωτερικό στο θέμα αυτό και να ενεργεί δεόντως.                        

ΠΗΓΗ:https://www.philenews.com/f-me-apopsi/paremvaseis-ston-f/article/900750/anthropina-dikaiomata-brosta-ston-thanato