Η Κύπρος στη Σκακιέρα των Υπερδυνάμεων

Print Friendly, PDF & Email

22 Ιανουάριος 2017

Του Σωτήρη Παπαδόπουλου

ΑΠΟ ΤΟ ΚΟΥΡΕΜΑ ΤΟΥ 2013 ΣΤΗΝ ΠΕΝΤΑΜΕΡΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΔΟΚΙΜΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΟΣΧΑΣ – ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Ο ρόλος των ΗΠΑ και της Βρετανίας και οι σχέσεις με τη Ρωσία κάτω από το πρίσμα του Πέτρου Ζαρούνα και της Ιωάννας Συγκρασίτη

Κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει τη διατάραξη των σχέσεων με την Μόσχα 4 χρόνια πριν, την περίοδο που η Κύπρος «πιάστηκε» στη δίνη της οικονομικής κρίσης

Η Μόσχα, όταν κάνει δηλώσεις για οποιοδήποτε ζήτημα, συνήθως έχει σοβαρό λόγο για να προχωράει σε αυτή την κίνηση. Η αναφορά της Εκπροσώπου Τύπου του Ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, ότι η ρωσική κυβέρνηση έμεινε έκπληκτη από τα αντι-ρωσικά σχόλια στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, αναφορικά με το Κυπριακό, εύλογα δημιουργεί ερωτήματα για τις σχέσεις των δύο χωρών. «Προτείνουμε σε εκείνα τα ΜΜΕ που ειδικεύονται στην περιγραφή σύνθετων πολυετών διενέξεων να είναι πιο αντικειμενικά, διότι αλλιώς η διαδικασία διευθέτησης μπορεί να πάει πίσω», είπε χαρακτηριστικά

Η δήλωση της Μαρίας Ζαχάροβα ήρθε να προστεθεί στις αναφορές που έχει κάνει ο Υπουργός Εξωτερικών της χώρας Σεργκέι Λαβρόφ το τελευταίο τρίμηνο. Ας δούμε μερικές από τις αναφορές του:

· 2 Νοεμβρίου 2016: «Δεν μπορούμε να βρούμε λύση, επειδή κάποιοι δεν θέλουν αυτή τη διευθέτηση. Δεν δεχόμαστε έξωθεν προσπάθειες άσκησης πίεσης, ούτε και προσπάθειες να ορισθούν προθεσμίες».

· 24 Δεκεμβρίου 2016: «Η Μόσχα θεωρεί ότι στη μεταβατική περίοδο η πιο αποτελεσματική εγγύηση θα μπορούσε να προέρχεται από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ».

· 16 Ιανουαρίου 2017: «Κάποιοι δεν ήθελαν τη Ρωσία στη Διάσκεψη διά των “5” του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ»

Κάποιοι θέλουν λύση με οποιοδήποτε τίμημα

Το ρεσιτάλ των ρωσικών αναφορών ήταν έντονο την εβδομάδα που διανύσαμε με στοχεύσεις σε πολιτικούς κύκλους που είναι προσανατολισμένοι προς τις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία, για τη θέση αρχών της Ρωσίας. Η Μόσχα θεωρεί ότι όλο αυτό το σκηνικό έχει στηθεί, επειδή η ίδια τάσσεται ενάντια σε κάθε προσπάθεια να επιβληθούν έξωθεν έτοιμες συνταγές και μια τεχνητή εγρήγορση με στόχο την έξοδο σε μια τελική απόφαση με οποιοδήποτε τίμημα. Μάλιστα, δηλώνει ότι αντιρωσικές επινοήσεις δεν αποτελούν παρά «προπέτασμα καπνού», για να κρύψουν ρεαλιστικά προβλήματα που απαιτούν λύση στο πλαίσιο της κυπριακής διευθέτησης.

Η δυσαρέσκεια της Μόσχας έφτασε μέχρι και το Προεδρικό, καθώς την Παρασκευή ο Ρώσος Πρέσβης Στάνσλαβ Οσάτσι, συναντήθηκε με τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο Νίκο Χριστοδουλίδη και εξέφρασε τα παράπονα της Μόσχας για τις αναφορές ότι η Ρωσία δεν θέλει τη λύση.

Ιωάννα Συγκρασίτη: «Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί»

Αναλύοντας τα δεδομένα, όπως αυτά έχουν δημιουργηθεί, συζητήσαμε το θέμα με τη Διεθνολόγο Ιωάννα Συγκρασίτη. «Το όλο θέμα που προκάλεσε την αντίδραση της Μόσχας αναφορικά με την εν εξελίξει διαδικασία διευθέτησης του κυπριακού προβλήματος, καταδεικνύει με τον πλέον εμφαντικό τρόπο, την επιτακτική ανάγκη τού να είμαστε ιδιαιτέρως προσεκτικοί, τόσο στην προετοιμασία όσο και στους χειρισμούς μας, σε σχέση με τη διαμόρφωση του πλαισίου των συνομιλιών, αλλά και με την εξέλιξη της πορείας των διαπραγματεύσεων», υποστηρίζει η κ. Συγκρασίτη.

Προχωρώντας ένα βήμα παραπάνω τόνισε ότι «Αποτελεί, επίσης, την έμπρακτη απόδειξη ότι οι διεθνείς σχέσεις ασκούνται πλέον και επηρεάζονται -σε πολύ μεγάλο βαθμό- και από άλλους δρώντες, πέραν των κρατικών / κυβερνητικών, δηλαδή από τα ΜΜΕ, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κλπ».

Η Ιωάννα Συγκρασίτη υπενθύμισε ότι η ΕΣΣΔ παλαιότερα και μετέπειτα η Ρωσική Ομοσπονδία, τηρούν στάση αρχών στο Κυπριακό πρόβλημα. «Κάτι ιδιαίτερα σημαντικό, ώστε το Εθνικό μας ζήτημα να μην ξεφύγει από το πραγματικό του πλαίσιο αναφοράς (πρόβλημα εισβολής και κατοχής και κατάφωρης παραβίασης του διεθνούς δικαίου)».

Επίσης, τόνισε ότι «Ας μη λησμονούμε ότι κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψής του στην Κύπρο το 2015, ο Ρώσος ΥΠΕΞ, κ. Λαβρόφ, δεν επισκέφτηκε τα κατεχόμενα ούτε νομιμοποίησε διά της παρουσίας του τους παράνομους θεσμούς του ψευδοκράτους».

Σύμφωνα με την κ. Συγκρασίτη: «Η πάγια τουρκική στάση για μη εγκατάλειψη των εγγυήσεων, στάση η οποία επιβεβαιώθηκε και κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην πρόσφατη Διάσκεψη για την Κύπρο στη Γενεύη, καθώς και από τις συνακόλουθες δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων αλλά και από τις δημόσιες παρεμβάσεις του ιδίου του κ. Ακιντζί, καταδεικνύει το πόσο χρήσιμη θα ήταν η παρουσία στη Διάσκεψη των Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και δη της Ρωσίας, ιδιαίτερα όταν η δική μας πλευρά κάνει λόγο για σύστημα ασφάλειας στο πλαίσιο του Κεφαλαίου 7 του Καταστατικού Χάρτη των Η.Ε. (το κατά πόσο αυτό, βέβαια, είναι εφικτό και λειτουργικό επιδέχεται μεγάλης συζήτησης)».

Τέλος, είπε ότι: «Μια τέτοια συμμετοχή στη Διάσκεψη για την Κύπρο θα ήταν μια μεγάλη ευκαιρία, ώστε η Τουρκία να βρεθεί εκτεθειμένη διεθνώς, κάτι το οποίο θα συνεπαγόταν μεγάλα οφέλη για εμάς. Η συγκεκριμένη χρονική συγκυρία είναι κρίσιμη και περίεργη, τόσο για την ευρύτερη περιοχή μας, όσο και για τη διεθνή κοινότητα γενικότερα, αλλά και για την Ελλάδα. Ας μη βλέπουμε το Κυπριακό αποσπασματικά και απομονωμένα από τις διεθνείς εξελίξεις κι ας είμαστε προσεκτικοί στη διαμόρφωση των σχέσεών μας με ισχυρούς διεθνείς δρώντες».

Πέτρος Ζαρούνας: Το περιβάλλον Αναστασιάδη πίσω από τα δημοσιεύματα

Από την πλευρά του ο Διεθνολόγος Πέτρος Ζαρούνας υποστηρίζει ότι «Υπάρχει μία συγκυρία, μιλάμε για τη συγκυρία της Γενεύης, στην οποία το επίκεντρο των συζητήσεων είναι στα θέματα της ασφάλειας και των εγγυήσεων. Από αυτή τη διαδικασία, έχει εξαιρεθεί η Ρωσία, μετά από ενστάσεις που προήλθαν πρωτίστως από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία, παρά τη θετική άποψη της Γαλλίας ως προς την εμπλοκή όλων των Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας. Οι αμερικανικές ενστάσεις έχουν να κάνουν και με το γεγονός ότι η απελθούσα κυβέρνηση έβλεπε με αρνητικό τρόπο τη Ρωσία, κάτι που εκτιμάται ότι δεν θα υπάρχει με την κυβέρνηση Τραμπ».

Σύμφωνα με τον κ. Ζαρούνα: «Στη βάση αυτής της συγκυρίας, είδαμε δημοσιεύματα όχι μόνο στα ΜΜΕ της Κύπρου αλλά και στο politico, που αναδεικνύουν την άποψη ότι η Ρωσία δεν ευνοεί μια συνολική λύση του Κυπριακού. Οι αντιδράσεις της Μόσχας, είτε από τον κ. Λαβρόφ, είτε από την κ. Ζαχάροβα, έχουν να κάνουν με αυτόν τον αποκλεισμό και με το γεγονός ότι πίσω από τα δημοσιεύματα βρίσκονται κύκλοι που είναι φιλικά προσκείμενοι προς τον κ. Αναστασιάδη. Εκτιμώ πάντως ότι πίσω από τα αρνητικά δημοσιεύματα δεν βρίσκεται ο ίδιος ο Πρόεδρος Αναστασιάδης».

Σε επίσημο επίπεδο, προσθέτει, η Κυπριακή Δημοκρατία διατηρεί και αναπτύσσει στενές σχέσεις με τη Μόσχα σε όλα τα επίπεδα. «Παρόλα αυτά, αυτές οι σχέσεις έχουν τα όριά τους, τα οποία συνδέονται με το γεγονός ότι η Κύπρος είναι μέλος της Ε.Ε. και διατηρεί στρατηγικές σχέσεις με χώρες, όπως οι ΗΠΑ».

Τέλος, ο κ. Ζαρούνας είπε ότι «Όσον αφορά το Κυπριακό, η Μόσχα αποτελεί χρήσιμο εταίρο της Κύπρου σε ό,τι αφορά την αποφυγή όποιας διαιτησίας, την υιοθέτηση των εγγυήσεων ασφαλείας του Σ.Α. και τη διασφάλιση της εφαρμογής της λύσης με ψήφισμα από το Συμβούλιο Ασφαλείας».

Η ρωγμή του 2013

Κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει τη διατάραξη των σχέσεων με τη Μόσχα 4 χρόνια πριν, την περίοδο που η Κύπρος «πιάστηκε» στη δίνη της οικονομικής κρίσης. Η καταφυγή στη Ρωσία και η χορήγηση ενός δανείου είχε δώσει για λίγο «ανάσα» στην κυπριακή οικονομία, αλλά η δεύτερη έκκληση της Κύπρου προς τη Μόσχα για βοήθεια -και παρά τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί- δεν είχε ανταπόκριση.

Το κούρεμα καταθέσεων επηρέαζε πολλούς Ρώσους την ώρα που παιζόταν ένα διακρατικό θρίλερ. Τα δημοσιεύματα στον διεθνή και τοπικό Τύπο έκαναν λόγο για αίτημα προς τη Ρωσία για τη σύναψη νέου δανείου, ύψους αυτή τη φορά 5 δισεκ. ευρώ. Οι προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί ήταν πολλές με ΜΜΕ να κάνουν λόγο ακόμη και για το «σχέδιο Μάρσαλ» που ετοιμάζει η Ρωσία για τη διάσωση της Κύπρου.

Το κλίμα στο Κρεμλίνο όμως είχε γίνει πολύ… «ψυχρό», καθώς το «κούρεμα» καταθέσεων των κυπριακών τραπεζών ήταν ένα θέμα, για το οποίο φαίνεται πως είχε «προειδοποιήσει» το Κρεμλίνο τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, ενώ ο τότε Υπουργός Οικονομικών Μιχάλης Σαρρής έγινε δέκτης της έντονης… δυσφορίας που εξέφρασε η ρωσική πλευρά σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους για την μη προστασία των ρωσικών καταθέσεων. Μάλιστα, ακολούθησε και απόσυρση ρωσικών κεφαλαίων και καταθέσεων από την Κύπρο από αρκετούς επιχειρηματίες αλλά και απλούς πολίτες, ενώ υπήρξαν αργότερα και συστάσεις, ώστε οι Ρώσοι να αποφεύγουν στο μέλλον κυπριακές τράπεζες και offshore για την αποταμίευση των κεφαλαίων και χρημάτων τους.

Εκείνη η πληγή έκλεισε σχεδόν δύο χρόνια μετά, όταν ο κ. Αναστασιάδης επισκέφθηκε τη Ρωσική πρωτεύουσα ενώ την παραμονή της αφίξεώς του, η ρωσική Κάτω Βουλή επικύρωσε σχετική απόφαση για την αναδιάρθρωση της εξόφλησης του δανείου που είχε λάβει η Λευκωσία. Σύμφωνα με αυτή, η εξόφληση παρατείνεται έως το 2022, ενώ Αναστασιάδης και Πούτιν υπέγραψαν νέες διακρατικές συμφωνίες.

ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/politics/398524/i-kypros-sti-skakiera-ton-yperdynameon