7/11/2026
γράφουν οι Βασίλης Νέδος και Μανώλης Κωστίδης
Κρας τεστ για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί η επικείμενη επανέναρξη των ερευνητικών εργασιών, καθώς η Αγκυρα δεν φαίνεται να μετακινείται από τις πάγιες θέσεις της. Οι έρευνες θα επαναρχίσουν τη Δευτέρα.
Του Βασίλη Νέδου
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI) αντιμετωπίζει το πρώτο και καθοριστικό κρας τεστ από τη στιγμή που το πλειοψηφικό πακέτο πέρασε στον γαλλικό όμιλο της Meridiam, με βάση και τις πρώτες τουρκικές αντιδράσεις, όπως αυτές καταγράφηκαν μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX για την επανεκκίνηση των ερευνών από το πλοίο «Abeille Marengo». Λίγο μετά την έκδοση της ελληνικής NAVTEX (1411/26) από τον Σταθμό Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού (Π.Ν.), οι τουρκικές αρχές εξέδωσαν αντι-NAVTEX (1105/26 του Σταθμού Αττάλειας), επισημαίνοντας ότι «δεν έχουν συναινέσει στην ερευνητική δραστηριότητα» που ανακοινώθηκε από την Αθήνα. Μάλιστα υπογραμμίζεται ότι το μήνυμα αυτό έχει ισχύ μέχρι και τις 6 Μαρτίου 2027, ημερομηνία που λήγει η ελληνική NAVTEX.
Τελευταία επικοινωνία
Το λεκτικό της τουρκικής NAVTEX υποδηλώνει ότι δεν κατέστη εφικτός ο συντονισμός με το Παρίσι, παρά το γεγονός ότι ώρες νωρίτερα από την Αγκυρα μεταδίδονταν πληροφορίες περί του αντιθέτου. Εν ολίγοις η Αγκυρα δεν ικανοποιήθηκε από την ενημέρωση που έκανε το Παρίσι μέσω διπλωματικών διαύλων, δίχως να αποκλείεται ότι οι επαφές μπορεί να συνεχιστούν, ώστε να ξεπεραστεί το νέο διαφαινόμενο αδιέξοδο. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η τελευταία επικοινωνία της τουρκικής με τη γαλλική πλευρά έγινε χθες το μεσημέρι, λίγες ώρες πριν από την έκδοση ελληνικής NAVTEX.
Δεν έχουν αποδώσει οι παρασκηνιακές επαφές της Γαλλίας με την Τουρκία – Το σαφές πλαίσιο που έχει τεθεί από την Αθήνα στο Παρίσι.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως ανέφεραν στην «Κ» αρμόδιες πηγές, η Αθήνα ουδέποτε συζήτησε με το Παρίσι για κάποια φόρμουλα, και σε κάθε περίπτωση είχε διαμηνύσει ότι οποιαδήποτε επικοινωνία επιλέξουν οι Γάλλοι δεν θα πρέπει να έχει τη μορφή άδειας. Οι Γάλλοι φαίνεται να έχουν ενοχληθεί από τη δημόσια διάσταση της συζήτησης, γεγονός που υποδηλώνει ότι στο Παρίσι δεν είχε γίνει αντιληπτή η πολιτική διάσταση του GSI σε Αθήνα και Αγκυρα. Οι ίδιες πηγές, πάντως, αναφέρουν ότι η τουρκική αντι-NAVTEX έχει ένα μάλλον τυπικό περιεχόμενο.
Χωρίς καθυστέρηση
Ολα θα κριθούν πλέον στο πεδίο των ερευνών, οι οποίες έχουν δρομολογηθεί. Από την Αθήνα υπογραμμίζεται μετ’ επιτάσεως ότι το έργο θα προχωρήσει κανονικά, χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, με βάση τη NAVTEX που έχει εκδοθεί από τις ελληνικές αρχές. Σύμφωνα με πληροφορίες, το ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» αναμένεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο για την επανεκκίνηση του έργου την ερχόμενη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, καθώς, ούτως ή άλλως, υπάρχει η δυνατότητα αξιοποίησης του παραθύρου 72 ωρών που συχνά απαιτείται για την προετοιμασία των πλοίων.
Τη NAVTEX 1411/26 της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού (Π.Ν.) με την οποία περιγραφόταν η πορεία του «Abeille Marengo» από το Ηράκλειο μέχρι το σημείο στο απώτατο ανατολικό όριο της δυνητικής ελληνικής ΑΟΖ, ακολούθησε σχεδόν αμέσως μετά και ο Σταθμός Λάρνακας (345/26) για το κυπριακό σκέλος του έργου. Μάλιστα οι δύο υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και Κωνσταντίνος Κόμπος συνομίλησαν τηλεφωνικώς, προκειμένου να συντονιστούν για το ζήτημα. Ενώ, παρότι δεν συνηθίζεται σε ανάλογες περιπτώσεις, υπήρξε και ανακοίνωση από το υπουργείο Εξωτερικών ότι εκδόθηκε η άδεια για τις έρευνες.
Ανάμεσα στην έναρξη της ελληνικής NAVTEX και της κυπριακής NAVTEXυπάρχει μια διαφορά 13 ημερών (η ελληνική τέθηκε σε ισχύ χθες και η κυπριακή ακολουθεί στις 19 Νοεμβρίου), που αποτελεί και το χρονικό όριο που υπολογίζεται ότι θα χρειαστεί το ερευνητικό πλοίο για να πραγματοποιήσει τις έρευνές του εντός δυνητικής αλλά και οριοθετημένης με την Αίγυπτο ελληνικής ΑΟΖ.
Το Κάβο Σίδερο
Αν η Τουρκία επιχειρήσει να παρεμποδίσει και αυτή τη φορά το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης θα φανεί σχετικά σύντομα, για την ακρίβεια αμέσως αφότου το «Abeille Marengo» πλεύσει ανατολικά του Κάβου Σίδερο, δηλαδή στο βορειοανατολικό ακρωτήριο της νήσου Κρήτης. Τα επόμενα 24ωρα είναι κρίσιμα και αναμένεται να φανεί με ποιον τρόπο πλέον θα διαχειριστούν την κατάσταση οι Γάλλοι.
Σκληρή γραμμή υιοθετεί η Αγκυρα
Του Μανώλη Κωστίδη
Κωνσταντινούπολη – Ανταπόκριση. Με αντι-NAVTEX η Τουρκία αμφισβητεί τις ερευνητικές δραστηριότητες της Ελλάδας και της Κύπρου, απαιτώντας από το γαλλικό πλοίο να πάρει άδεια από την Τουρκία, υποστηρίζοντας πως η περιοχή ερευνών βρίσκεται εντός τουρκικής υφαλοκρηπίδας!
Η Αγκυρα υποστηρίζει ότι «τμήμα της περιοχής που έχει αναγγελθεί με τη NAVTEX υπ’ αριθμόν HA15-1411/26 βρίσκεται εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτή έχει δηλωθεί στα Ηνωμένα Εθνη στις 18 Μαρτίου 2020, με αριθμό αναφοράς A/74/757». Παράλληλα, σημειώνει ότι «οι τουρκικές αρχές δεν έχουν χορηγήσει άδεια για την ερευνητική δραστηριότητα που αναφέρεται στην προαναφερθείσα NAVTEX, την οποία η Τουρκία χαρακτηρίζει μη εξουσιοδοτημένη». Ο σταθμός της Αττάλειας προσθέτει ότι «όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες εντός των τουρκικών περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας πρέπει να συντονίζονται με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές».
Μέσω αντι-NAVTEX υποστηρίζει ότι προγραμματίζονται έρευνες σε περιοχή που βρίσκεται εντός τουρκικής υφαλοκρηπίδας και το γαλλικό πλοίο πρέπει να πάρει άδεια από τις τουρκικές αρχές.
Τουρκικές πηγές υποστηρίζουν ότι μέχρι στιγμής η τουρκική πλευρά δεν έχει λάβει επίσημη αναλυτική ενημέρωση από τη γαλλική πλευρά για τις έρευνες και η έντονη τουρκική αντίδραση ενδέχεται να έχει προκληθεί για τον λόγο αυτόν. Τουρκικές πηγές είχαν μιλήσει στην «Κ» για επαφές με το Παρίσι, αλλά δεν υπήρχαν πληροφορίες για την κατάληξή τους.
Αξιόπιστες πηγές εκφράζουν την ελπίδα πως ίσως τις επόμενες ώρες, όταν το ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» πλησιάζει το όριο των ελληνικών χωρικών υδάτων, να υπάρχουν νεότερες εξελίξεις και κάποιου είδους συνεννόηση. Πάντως, όλοι οι συνομιλητές μας αναφέρουν ότι θεωρούν πως ακόμη και σε περίπτωση ομαλής εξέλιξης, η Τουρκία θα φροντίσει να παρακολουθεί με κάποιο δικό της πλοίο τις δραστηριότητες.
Είναι σαφές, βέβαια, ότι η Αγκυρα επέμενε πως η συνεννόηση με τη Γαλλία θα πρέπει να γίνει γραπτώς μέσω διπλωματικών διαύλων. Σε κάθε περίπτωση, η θέση της Τουρκίας, την οποία επαναλαμβάνουν σταθερά σε κάθε επικοινωνία μας τουρκικές πηγές όπως και αυτή τη φορά, είναι ότι «όταν σχεδιάζονται ερευνητικές δραστηριότητες ή εργασίες πόντισης καλωδίων σε θαλάσσιες περιοχές επί των οποίων η Τουρκία έχει ανακηρύξει και ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία, το κράτος σημαίας των εμπλεκόμενων πλοίων θα πρέπει, πριν από την έναρξη των δραστηριοτήτων αυτών, να έρχεται σε επαφή με την Τουρκία μέσω διπλωματικών διαύλων».
ΠΗΓΗ:https://www.kathimerini.gr/visual/infographics/564573025/kalodio-se-thola-nera-i-navtex-apo-athina-i-anti-navtex-kai-to-paraskinio-me-parisi/
