05 Νοεμβρίου 2017, 9:30 πμ
του Γιαννάκη Λ. Ομήρου*
Είναι πλέον δεδομένο ότι οποιαδήποτε νέα προσπάθεια για λύση του Κυπριακού δεν θα υπάρξει πριν από τις Προεδρικές Εκλογές. Αυτό δεν πρέπει να σημαίνει παράλυση και απραξία. Αντίθετα, θα πρέπει να υπάρξει σωστή προετοιμασία, ιδιαίτερα για πτυχές του Κυπριακού που αφορούν και ενδιαφέρουν τη διεθνή κοινότητα. Μια τέτοια πτυχή είναι η διεθνής και ιδιαίτερα το θέμα των εγγυήσεων.
Όταν ο ΟΗΕ επρόκειτο να αποδεχθεί ως μέλος του το νεοσύστατο κράτος της Κυπριακής Δημοκρατίας, υπήρχαν ερωτηματικά κατά πόσο επρόκειτο για πραγματικά ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος, δεδομένων των κηδεμονευτικών βαρών και των εγγυητικών δεσμών. Γι’ αυτό ζήτησε από το μεγαλύτερο διεθνολόγο του 20ου αιώνα Χανς Κέλσεν να ετοιμάσει σχετική γνωμάτευση. Τα ερωτήματα ήταν: Είναι η Κυπριακή Δημοκρατία κανονικό κράτος, πραγματικά κυρίαρχο και πραγματικά ανεξάρτητο έτσι ώστε να δικαιούται να ενταχθεί στον ΟΗΕ; Η Συνθήκη Εγγυήσεως προβλέπει μονομερές δικαίωμα επέμβασης; Η γνωμάτευση KELSEN υπήρξε οριακά θετική για να αποφασιστεί η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στον ΟΗΕ. Κι αυτό γιατί αποφάνθηκε ότι η Τουρκία με βάση τη Συνθήκη Εγγυήσεως δεν κέκτηται δικαίωμα στρατιωτικής επέμβασης.
Η απαίτηση της Τουρκίας στις διαπραγματεύσεις του Κραν – Μοντάνα να έχει δικαίωμα στρατιωτικής επέμβασης, εφόσον γίνει αποδεκτό, εγείρει σοβαρό θέμα κατά πόσον η Κυπριακή Δημοκρατία θα θεωρείται «κανονικό – φυσιολογικό κράτος» δηλαδή πραγματικά κυρίαρχο και ανεξάρτητο, για σκοπούς συμμετοχής στον ΟΗΕ. Και ναι μεν δεν θα χρειαστεί νέα αίτηση για συμμετοχή στα Ηνωμένα Έθνη, ωστόσο τυχόν υιοθέτηση τουρκικών επεμβατικών δικαιωμάτων θα καθιστά την Κύπρο κράτος ήσσονος κυριαρχίας και άρα κράτος – μέλος του ΟΗΕ «δεύτερης κατηγορίας».
Είναι ως εκ τούτου απολύτως αναγκαία η επείγουσα ενημέρωση της διεθνούς κοινότητας ότι θα ήταν αδιανόητο να επιτραπεί η παραδοξότητα των εγγυήσεων που παραπέμπει στα «κράτη υπό κηδεμονίαν» και τα «προτεκτοράτα» της περιόδου της «κοινωνίας των Εθνών».
Το δεύτερο σημαντικό επιχείρημα απόρριψης κάθε σκέψης για εγγυήσεις και μονομερή επεμβατικά δικαιώματα συνδέεται με την ευρωπαϊκή ιδιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί από το 2004 πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με βάση το πρωτόκολλο 10 της Συνθήκης Προσχώρησης ολόκληρη η εδαφική επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας εντάχθηκε στην Ε.Ε., ωστόσο στην κατεχόμενη περιοχή της Κύπρου το ευρωπαϊκό κεκτημένο δεν εφαρμόζεται. Αυτό θα συμβεί με τη λύση του Κυπριακού, χωρίς νέα διαπραγμάτευση.
Βασικός πυλώνας πολιτικών της Ε.Ε. είναι εκείνος της εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας και άμυνας.
Σε καμιά χώρα της Ένωσης δεν ισχύει οποιαδήποτε ρύθμιση, πρόνοια ή διάταξη που να προβλέπει εγγυητικά δικαιώματα ή δικαίωμα στρατιωτικής επέμβασης τρίτης χώρας, μη μέλους της Ένωσης, που να αφορά χώρα – μέλος.
Θα ήταν αδιανόητο αλλά και εξόχως προσβλητικό για την Ε.Ε. να αποδεχθεί ρύθμιση, πρόνοια ή διεθνή συνθήκη με βάση την οποία, στην περίπτωση της Κύπρου, μια χώρα, μη μέλος της Ένωσης, όπως είναι η Τουρκία, να αναλάβει εγγυητικό ρόλο και /ή να κέκτηται δικαίωμα στρατιωτικής επέμβασης, σε μια χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ως εκ τούτου η Κυβέρνηση θα πρέπει να θέσει το θέμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην αρμόδια επίτροπο για θέματα ασφάλειας και άμυνας και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Να κληθούν τα αρμόδια Ευρωπαϊκά Συλλογικά Όργανα, να τοποθετηθούν με σαφήνεια και να παρέμβουν αποφασιστικά για την αποτροπή ενός τέτοιου ενδεχομένου που θα αποτελεί απροκάλυπτη ανάμιξη τρίτης χώρας, σε θέματα που άπτονται της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας χώρας μέλους.
Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε κάκιστο προηγούμενο για την ευρωπαϊκή εσωτερική έννομη τάξη και την κυριαρχία των κρατών – μελών, αλλά και έσχατο ευτελισμό της αξιοπιστίας, των θεσμών, του νομικού πολιτισμού και των αρχών και των αξιών επί των οποίων εδράζεται η Ε.Ε.
Συντριπτικό μάλιστα επιχείρημα εναντίον των εγγυήσεων τρίτων και επεμβατικών δικαιωμάτων, συνιστά το γεγονός ότι σε χώρες της Ε.Ε., όπως είναι τα Βαλτικά κράτη, υπάρχουν πληθυσμοί με εθνοτική καταγωγή χωρών, μη μελών της Ε.Ε. Όπως είναι οι μεγάλοι ρωσικοί πληθυσμοί στα κράτη της Βαλτικής. Αν υπάρξει προηγούμενο εγγυήσεων στην Κύπρο είναι προφανές ότι θα ανοίξουν οι «ασκοί του Αιόλου». Πώς θα αρνηθεί η Ε.Ε. στη Ρωσική Ομοσπονδία να διεκδικήσει εγγυητικά δικαιώματα στις χώρες της Βαλτικής;
Το θέμα κατάργησης των εγγυήσεων και των όποιων παρεμβατικών – επεμβατικών δικαιωμάτων, αποτελεί ζήτημα που κυριολεκτικά αφορά την επιβίωση της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσα στο διεθνές νομικό σύστημα.
Ο εξοπλισμός με ισχυρή νομική και πολιτική επιχειρηματολογία, αποτελεί μέγιστη προτεραιότητα. Κάθε αμέλεια, καθυστέρηση και ολιγωρία στο βωμό της προεκλογικής εκστρατείας θα είναι ανεπίτρεπτη και ασυγχώρητη.
* Τέως Πρόεδρος της Βουλής.
ΠΗΓΗ:http://www.philenews.com/f-me-apopsi/paremvaseis-ston-f/article/450033/proetoimasia-ga-tis-engyiseis
