06 Μάιος 2018, 18:05
Του Μάριου Πούλλαδου
ΑΠΟΨΗ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΩΤΡΗΣΗ ΠΟΥ ΔΙΕΝΕΡΓΗΘΗΚΕ ΣΤΟ ΟΙΚΟΠΕΔΟ «ΑΦΡΟΔΙΤΗ» ΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ ΤΟΥ 2011.
ΤΑ ΒΛΕΜΜΑΤΑ ΣΤΡΑΜΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΤΡΙΜΕΡΗ ΚΥΠΡΟΥ-ΕΛΛΑΔΑΣ-ΙΣΡΑΗΛ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΟΥΡΣΑ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΣΕ ΚΥΠΡΟ ΚΑΙ ΙΣΡΑΗΛ ΓΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ. ΟΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙSRAEL OPPORTUNITY ENERGY RESOURCES, O ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ SHELL ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΜΩΜΑΤΑ THΣ NOBLE
«Η ισραηλινή κυβέρνηση επιχειρεί να στηρίξει την εμπορική στρατηγική των εταιρειών Noble και Delek, η οποία επιδιώκει να δώσει προτεραιότητα στην αξιοποίηση του κοιτάσματος “Λεβιάθαν” και όχι του “Αφροδίτη”», εκτιμά ο αναπληρωτής καθηγητής οικονομικών του πετρελαίου Θεόδωρος Τσακίρης
Μετά από επτά, σχεδόν, χρόνια καθυστέρησης, φαίνεται πως οι ενεργειακές εξελίξεις πιέζουν προκειμένου να παρθούν οι τελικές αποφάσεις αναφορικά με τα δικαιώματα εκμετάλλευσης στο κοίτασμα «Αφροδίτη» στο οικόπεδο «12» της Κυπριακής ΑΟΖ. Αυτήν την εβδομάδα ανακοινώθηκε, πρώτα από τους Ισραηλινούς για να επιβεβαιωθεί αργότερα από πλευράς Υπουργείου Ενέργειας της Κύπρου, πως η Λευκωσία και το Τελ-Αβίβ θα δώσουν μια τελευταία ευκαιρία στις εταιρείες που εμπλέκονται στις ΑΟΖ των δυο χωρών για επίλυση του ζητήματος και, αν αυτό δεν καταστεί εφικτό, τότε να στραφούν στη λύση της διεθνούς διαιτησίας προκειμένου να δοθεί οριστικό τέλος στη διαμάχη. Το συγκεκριμένο ζήτημα αναμένεται να τεθεί στο τραπέζι της τριμερούς συνόδου κορυφής Κύπρου-Ελλάδας-Αιγύπτου, που θα πραγματοποιηθεί μεθαύριο Τρίτη στη Λευκωσία.
To ιστορικό
Κύπρος και Τελ-Αβίβ υπέγραψαν το 2010 τη συμφωνία οριοθέτησης των δυο ΑΟΖ στη βάση της μέσης γραμμής. Τον Σεπτέμβριο του 2011 άρχισε η γεώτρηση στο Οικόπεδο 12 από το γεωτρύπανο «Όμηρος» της Noble, που ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, με την ανακάλυψη της «Αφροδίτης». Τον επόμενο χρόνο, το 2012, η ισραηλινή εταιρεία Ιsrael Opportunity Energy Resources (ISOP), στην οποία έχει παραχωρηθεί το γειτονικό προς την «Αφροδίτη» οικόπεδο Ισχάι, αν και στο παρελθόν δήλωσε στο ισραηλινό χρηματιστήριο ότι στο συγκεκριμένο οικόπεδο οι ποσότητες είναι μικρές και μη εκμεταλλεύσιμες, εντούτοις, ενημέρωσε τον Ισραηλινό Υπουργό Ενέργειας ότι η εκμετάλλευση της «Αφροδίτης» θα οδηγήσει σε εξόρυξη ποσοτήτων αερίου που ανήκουν και στο Ισραήλ.
Η έκκληση Λακκοτρύπη
Το 2015 ο Υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης απηύθυνε έκκληση για παράλληλη ανάπτυξη του κοιτα?σματος «Αφροδι?τη» και του ισραηλινου? «Λεβια?θαν», τονίζοντας παράλληλα ότι η Κυπριακη? Δημοκρατία δεν μπορεί να περιμένει το Ισραήλ για τον ενεργειακό σχεδιασμό, εα?ν συνεχιστούν οι καθυστερήσεις. Η εξαγορά της British Gas από τη Shell το 2015 ενόχλησε τη Noble, που ξεκίνησε να καθυστερεί την κατάθεση στην κυπριακή Κυβέρνηση και το Υπουργείο Ενέργειας, του τελικού σχεδιασμού για την ανάπτυξη της «Αφροδίτης».
Δεν είναι μάλιστα τυχαίο ότι, το τελευταίο διάστημα, η αμερικανική Noble επιδιώκει να τροποποιήσει τη συμφωνία εκμετάλλευσης, που έχει υπογράψει με την Κύπρο, επικαλούμενη την πτώση των τιμών του αερίου. Το αίτημα της εταιρείας επιβεβαίωσε εμμέσως και ο κ. Λακκοτρύπης, ο οποίος ομολόγησε «δυσκολίες στις τιμές».
Τα έσοδα του Ισραήλ
Έτσι, αντί οι δυο χώρες να υπογράψουν μια συμφωνία συνεκμετάλλευσης, οι Ισραηλινοί διεκδικούν 10 δις κ.μ. από τα 100 δις κ.μ. του αερίου που περιέχει το κοίτασμα, καθώς αυτά βρίσκονται στη δική τους πλευρά. Πάντως, σύμφωνα με μελέτες που έχουν γίνει, τα δυνητικά έσοδα του ισραηλινού Δημοσίου από την εκμετάλλευση του κοιτάσματος Αφροδίτη στη δική τους πλευρά της ΑΟΖ, δηλαδή στο οικόπεδο Ισχάι, υπολογίζονται στα 840 εκατομμύρια δολάρια. Μπορεί η ποσότητα αυτή να μην έχει πολύ νόημα εμπορικά, αλλά το Ισραήλ εμμένει στη στάση του, καθώς μελλοντικά μπορεί να υπάρξουν άλλες, σημαντικότερες ανακαλύψεις στην περιοχή και δεν επιθυμεί να επιτρέψει αρνητικά τετελεσμένα.
Ο Υπουργός Ενέργειας του Ισραήλ, Γιουβάλ Στάινιτς, δήλωσε μάλιστα πως «για εμάς μια τέτοια συμφωνία είναι σημαντική για την ανάπτυξη της “Αφροδίτης” και ανοίγει τον δρόμο. Το Ισραήλ έχει συμφέρον διότι θα επιταχυνθεί ο αγωγός προς την Ευρώπη και οι εξαγωγές προς την Αίγυπτο. Αυτό σημαίνει έσοδα για το κράτος», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Το timing της απόφασης
Η όλη συζήτηση επανήλθε στο προσκήνιο μετά την πρόσφατη επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών της Κύπρου στο Κάιρο, όπου ανακοινώθηκε ότι η συμφωνία Κύπρου-Αιγύπτου για κατασκευή αγωγού που θα μεταφέρει την «Αφροδίτη» στα τερματικά υγροποίησης της Αιγύπτου, έχει σταλεί προς έγκριση στην Κομισιόν. Πριν από μερικούς μήνες υπήρξε και προκαταρκτική συμφωνία πώλησης φυσικού αερίου από το Λεβιάθαν του Ισραήλ στην Αίγυπτο.
Ενεργειακή κούρσα
Σε πρώτο επίπεδο φαίνεται να υπάρχει μια ενεργειακή κούρσα, με τις εμπλεκόμενες εταιρείες σε Κύπρο και Ισραήλ να συναγωνίζονται ποιες θα καταφέρουν να στείλουν πρώτες το αέριό τους στα τερματικά της Αιγύπτου. Μιλώντας την Παρασκευή σε ενημερωτική εκπομπή του «Σίγμα», ο αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικών του πετρελαίου, Θεόδωρος Τσακίρης, επεσήμανε πως η ισραηλινή Κυβέρνηση επιχειρεί να στηρίξει την εμπορική στρατηγική των εταιρειών Noble και Delek, η οποία επιδιώκει να δώσει προτεραιότητα στην αξιοποίηση του κοιτάσματος «Λεβιάθαν» και όχι του «Αφροδίτη».
Προβληματισμός για τη διαιτησία
Ο κ. Τσακίρης εξέφρασε την ελπίδα να μην οδηγηθούμε τελικά στην επίλυση της διαφοράς με επιδιαιτησία, καθώς θα τεθούν ζητήματα αξιοπιστίας και καθυστέρησης. «Όταν λέμε επιδιαιτησία, το μυαλό όλων μας πάει σε δικαστήριο. Αυτό θα προσπαθήσουν να αποφύγουν οι δυο Κυβερνήσεις. Θα επιχειρήσουν να γίνει μια τυπική διευθέτηση, όπου θα έρθει ένας ανεξάρτητος εκτιμητής και η όποια απόφασή του θα γίνει αποδεκτή και από τις δυο κυβερνήσεις σε περίπτωση που οι κυβερνήσεις δεν τα βρουν μεταξύ τους», είπε. Το ζήτημα, συνέχισε, είναι ποιος επιλέγει και ποιος ελέγχει τον εκτιμητή, ούτως ώστε να μη χρειαστεί να πάμε σε πραγματική επιδιαιτησία, που θα είναι χρονοβόρα. «Η αξιολόγηση του εκτιμητή μπορεί να πάρει ένα με ενάμιση χρόνο», σημείωσε.
Ο Λίβανος και τα τερματικά στην Αίγυπτο
Μεταξύ άλλων ο καθηγητής Τσακίρης είπε πως τα δυο κράτη είναι αυτά που θα έπρεπε να λύσουν το ζήτημα, αφού ο πλούτος είναι εθνικός. Εξήγησε επιπλέον πως το Ισραήλ επιδιώκει παράλληλα να έχει μια νομική κάλυψη σε περίπτωση που γίνει ανακάλυψη και άλλων μεθοριακών κοιτασμάτων στην ΑΟΖ του με τον Λίβανο, όπου τα θαλάσσια σύνορα δεν είναι επ’ ακριβώς συμφωνημένα.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα με την «Αφροδίτη», δήλωσε καταληκτικά, είναι ότι υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί η αγορά του τερματικού της Νταμιέτα στην Αίγυπτο που είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, η πιο συμφέρουσα επιλογή από πλευράς κέρδους. Αξίζει να σημειωθεί ότι πίσω από το τερματικό του Ιντκού βρίσκεται η Shell, που απέκτησε στην πορεία μερίδιο και στο «Αφροδίτη» και επιδιώκει να στείλει το φυσικό αέριο εκεί για δικό της όφελος.Toν περασμένο μήνα, ένα δημοσίευμα του Bloomberg ανέφερε ότι η βρετανική εταιρεία Shell επιδιώκει συμφωνία αγοράς για τα επόμενα δέκα χρόνια κυπριακού και ισραηλινού φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα «Αφροδίτη» και «Λεβιάθαν» προς 25 δις δολάρια, γεγονός που προκάλεσε δυσαρέσκεια στο Ισραήλ.
Τριμερής με Αίγυπτο
Eπιπλέον, Αίγυπτος, Ελλάδα και Κύπρος πρόκειται να πραγματοποιήσουν τριμερή σύνοδο κορυφής στην Αθήνα το φθινόπωρο, όπου, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο Τύπου της Αιγύπτου, Bassam Rady, αναμένεται να συζητήσουν την ενεργειακή συνεργασία. Όλοι φυσικά αναμένουν να υπάρξουν και ουσιαστικές ανακοινώσεις για την οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας-Αιγύπτου στο τριπλό σημείο επαφής με την Κύπρο, μια υπόθεση που εκκρεμεί από το 2014 και την πρώτη τριμερή του Καΐρου.
«Έχουμε συναποφασίσει ότι η οριοθέτηση της ΑΟΖ πρέπει να γίνει με πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, του Δικαίου της Θάλασσας, της Συνθήκης του Μοντέγκο Μπέι», ήταν η δήλωση του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου την περασμένη Δευτέρα από την Αίγυπτο. Υπενθυμίζεται πως Αίγυπτος και η Ε.Ε. υπέγραψαν ένα Μνημόνιο Συνεννόησης για την ενεργειακή συνεργασία την περασμένη εβδομάδα, όπου οι δύο πλευρές αναμένεται να συνεργαστούν για να βοηθήσουν την Αίγυπτο να επιτύχει τον στόχο της να γίνει περιφερειακός κόμβος για τις εξαγωγές Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου. Η Αίγυπτος θα μπορούσε επίσης να λάβει έως και 3,8 δις ευρώ ως ενεργειακή χρηματοδότηση, δήλωσε ο Επίτροπος Ενέργειας της Ε.Ε., Miguel Arias Canete.
Παράνομες τουρκικές άδειες
Σε μιαν άλλη εξέλιξη, η τουρκική πετρελαϊκή TPAO υπέβαλε, σύμφωνα με την τ/κ ΜΜΕ, αίτηση στη Γενική Διεύθυνση Πετρελαίων (PIGM) του Υπουργείου Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας για δύο άδειες για διεξαγωγή γεωτρήσεων στους τομείς P34-b και P35-a που βρίσκονται βορειοανατολικά της Κύπρου, στο τρίγωνο Μερσίνα-Κύπρος-Αλεξανδρέττα. Στην περιοχή αυτή πραγματοποιούσε το προηγούμενο διάστημα παράνομες έρευνες το Barbaros.
ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/news/506019/anadyetai-me-diaitisia-i-afroditi
