Ενέργεια, Κύπρος, Τουρκία στον… αστερισμό του Ισραήλ

Print Friendly, PDF & Email

14 Νοέμβριος 2018, 12:04

Του Μιχάλη Παπαδόπουλου

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΚΟΥΦΟΥΔΑΚΗΣ: «ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ» ΕΙΝΑΙ, ΣΤΗΝ ΟΥΣΙΑ, ΧΑΛΑΡΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΣΟΒΑΡΟ ΤΕΣΤ ΤΩΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΚΥΠΡΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ, ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΤΕΛΟΥΜΕΝΗΣ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗΣ ΤΟΥΣ, ΕΙΝΑΙ, ΑΝΑΜΦΙΒΟΛΑ, ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ, ΕΝΟΨΕΙ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΠΕΙΛΩΝ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΑΟΖ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΕΙ Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΚΟΥΦΟΥΔΑΚΗΣ

  • Έως τώρα, η αμερικανική στάση είναι θετική για εμάς, αλλά πρέπει να αντικριστεί μέσα στο ευρύτερο πλέγμα των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, ιδιαίτερα μετά την αποφυλάκιση του Αμερικανού πάστορα Τσαρλς Μπράνσον. Το ουσιώδες, ωστόσο, είναι πώς αντικρίζει το Ισραήλ την εξέλιξη των αμερικανοτουρκικών σχέσεων

  • Εναπόκειται στις δύο χώρες -ΗΠΑ και Κύπρο- να προσδώσουν πολιτικό περιεχόμενο και να μετουσιώσουν σε παραγωγή πολιτικής τη «δήλωση προθέσεων», αφού μια τέτοια δήλωση δεν είναι τίποτε άλλο από ένα περίγραμμα που οριοθετεί τις σχέσεις δύο πλευρών και έχει τη σημασία που της προσδίδουν τα πολιτικά υποκείμενα που τη χρησιμοποιούν

Μία δήλωση προθέσεων, για την ενίσχυση και ανάπτυξη των διμερών σχέσεων Κύπρου και Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής στα θέματα της ασφάλειας, ήταν το κύριο απότοκο των επαφών που είχε ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Χριστοδουλίδης, με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάικ Πομπέο και υψηλόβαθμους αξιωματούχους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ την περασμένη Τρίτη στην Ουάσιγκτον.

Η δήλωση αναμένεται να προωθήσει τα κοινά συμφέροντα ΗΠΑ – Κύπρου όσον αφορά την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, την ενίσχυση της θαλάσσιας και συνοριακής ασφάλειας, καθώς και την προώθηση, ευρύτερα, της περιφερειακής ασφάλειας.

Οι διμερείς σχέσεις, το Κυπριακό και οι περιφερειακές εξελίξεις ήταν τα θέματα που κυριάρχησαν στις συνομιλίες του Κύπριου Υπουργού Εξωτερικών στην αμερικανική πρωτεύουσα, οι οποίες, όπως εκτιμάται, σηματοδοτούν μια θετικότατη καμπή στην ανάπτυξη των αμερικανοκυπριακών σχέσεων, ενώ ενισχύουν, ουσιαστικά, τις προσπάθειες της Κυπριακής Δημοκρατίας για την ποιοτική αναβάθμιση του γεωπολιτικού και γεωστρατηγικού της ρόλου στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Ιδία, μάλιστα, σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία, όπου προεξάρχουν η διαμόρφωση της ενεργειακής αρχιτεκτονικής της περιοχής, η ανακατανομή των σφαιρών δύναμης και επιρροής και, ειδικότερα για τα εθνικά συμφέροντα, οι εξελίξεις στο Κυπριακό.

Το υπό διαμόρφωσιν σκηνικό στις αμερικανοκυπριακές σχέσεις, υπό το φως των ευρύτερων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, κλήθηκε να σχολιάσει από την εφημερίδα μας ο καθηγητής Βαγγέλης Κουφουδάκης, ομότιμος καθηγητής και πρύτανης του Indiana University-Perdue University και ομότιμος πρύτανης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, εμβριθέστατος γνώστης τόσο του Κυπριακού, όσο και της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, με ιδιαίτερη γνώση στα θέματα της Ανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων.

Ο ρόλος του Ισραήλ

Το πρώτο σοβαρό τεστ των αμερικανοκυπριακών σχέσεων, στο πλαίσιο της συντελούμενης εμβάθυνσής τους, είναι, αναμφίβολα, το θέμα των υδρογονανθράκων, επισημαίνει, ενόψει και των απειλών της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ αλλά και ευρύτερα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και του Αιγαίου.

«Σε αυτό το πλαίσιο», διευκρινίζει περαιτέρω, «καθοριστικός είναι ο ρόλος του Ισραήλ, αλλά και του πανίσχυρου εβραϊκού λόμπι στις ΗΠΑ. Έως τώρα, η αμερικανική στάση είναι θετική για εμάς, αλλά πρέπει να αντικριστεί μέσα στο ευρύτερο πλέγμα των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, ιδιαίτερα μετά την αποφυλάκιση του Αμερικανού πάστορα Τσαρλς Μπράνσον. Το ουσιώδες, ωστόσο, είναι πώς αντικρίζει το Ισραήλ την εξέλιξη των αμερικανοτουρκικών σχέσεων. Αυτός είναι ένας κρίσιμης σημασίας παράγοντας, λόγω της σημαντικότητας του ρόλου του Ισραήλ για τις ΗΠΑ, αλλά και την ευρύτερη αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου όπως την αντιλαμβάνεται και την προωθεί η Ουάσιγκτον».

Υπό αυτό το πρίσμα, προσθέτει, εναπόκειται στις δύο χώρες -ΗΠΑ και Κύπρο- να προσδώσουν πολιτικό περιεχόμενο και να μετουσιώσουν σε παραγωγή πολιτικής τη «δήλωση προθέσεων», αφού μια τέτοια δήλωση δεν είναι τίποτε άλλο από ένα περίγραμμα που οριοθετεί τις σχέσεις δύο πλευρών και «έχει τη σημασία που της προσδίδουν τα πολιτικά υποκείμενα που τη χρησιμοποιούν (τη δήλωση)».

Οι τριμερείς συνεργασίες

Η… εξωστρέφεια της κυπριακής εξωτερικής πολιτικής καθώς και η άμυνά της απέναντι στις κλιμακούμενες τουρκικές προκλήσεις ερείδεται, κυρίως, στον άξονα των τριμερών και οιονεί τετραμερών συνεργασιών με σημαντικές χώρες της περιοχής, με επίκεντρο τις συγκλίσεις των ενεργειακών συμφερόντων. Συνεργασίες και συμμαχίες που διαμορφώνουν ένα ευνοϊκό γεωπολιτικό momentum για τη Λευκωσία και συμβάλλουν στην ουσιαστική γεωπολιτική και γεωστρατηγική της αναβάθμιση, με την επίνευση, αν όχι και την προτροπή της Ουάσιγκτον.

Γι’ αυτό, τονίζει ο κ. Κουφουδάκης, «θα πρέπει να εκμεταλλευθούμε, στο μέγιστο, την υφιστάμενη γεωπολιτική συγκυρία. Αυτού του είδους οι συμμαχίες είναι μεν σημαντικές, αλλά και ευμετάβλητες, γι’ αυτό επιβάλλεται η αξιοποίησή τους στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, ενώ θα πρέπει να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια να αναβαθμιστούν και να διαρκέσουν όσο περισσότερο στον χρόνο. Άλλωστε, γι’ αυτό θεσμοθετούνται, πάνω στη σύγκλιση αμοιβαίων συμφερόντων. Τώρα εμφανίζονται σε μια ευνοϊκή συγκυρία, βάσει των εξελίξεων και των συσχετισμών ισχύος στην περιοχή, και γι’ αυτό θα πρέπει να τις αξιοποιήσουμε στο έπακρον, για τη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων», τονίζει.

Η αποκεντρωμένη Ομοσπονδία

Ο κ. Κουφουδάκης αναφέρθηκε και στις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, υπό το φως της προωθούμενης «νέας» ιδέας του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη, περί αποκεντρωμένης Ομοσπονδίας.

«Εκτίμησή μου είναι ότι τα Ηνωμένα Έθνη δεν θα αναλάβουν καμία πρωτοβουλία, έως ότου ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ξεκαθαρίσει πλήρως όσον αφορά το τι εννοεί με τον όρο ‘αποκεντρωμένη ομοσπονδία’. Ενδεχομένως, να αναμένουν διευκρινίσεις και επί διαφόρων θεμάτων τα οποία εγείρουν οι Τούρκοι. Ωστόσο, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι το συγκεκριμένο σχήμα, δηλαδή η αποκεντρωμένη ομοσπονδία, δεν υφίσταται πολιτειολογικά. Πρόκειται, στην ουσία, για μια χαλαρή συνομοσπονδία και διερωτώμαι σε τι εξυπηρετεί, αυτήν τη στιγμή, η έγερση του συγκεκριμένου θέματος εκ μέρους της ε/κ πλευράς, αφού οι προδιαγραφές της λύσης υφίστανται με την αποδοχή της ΔΔΟ, άρα, με την αποδοχή της διζωνικότητας και της δικοινοτικότητας.

Η Τουρκία, από το 1963 και εντεύθεν, μιλά για εκλιπούσα Κυπριακή Δημοκρατία και δύο ξεχωριστά κράτη, τα οποία θα συμβληθούν σε μια χαλαρή συνομοσπονδία. Είναι, λοιπόν, σημαντικό να αναρωτηθούμε, προς ποία κατεύθυνση κινούμαστε, με τη μείωση των εξουσιών της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, όπως υποβάλλει η συγκεκριμένη ιδέα».

ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/politics/538779/energeia-kypros-tourkia-ston-asterismo-tou-israil