27/1/2019
της Φανούλας Αργυρού*
Δημοσιοποιήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2019 η ανοικτή επιστολή άμεσης και ιδιαίτερης σημασίας και σπουδαιότητας, που έστειλε την ίδια μέρα ο Καθηγητής Νομικής Δρ. Κλέαρχος Α. Κυριακίδης* στον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, την Πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου και τον Διοικητή των Κυρίαρχων Περιοχών των Βάσεων (ΚΠΒ).
Ο Καθηγητής εξηγεί απαρχής ότι το θέμα της επιστολής του είναι η πιθανή επίδραση του όποιου no-deal Brexit πάνω στην Κυπριακή Δημοκρατία καθώς και στις Κυρίαρχες Περιοχές των Βάσεων Ακρωτηρίου και Δεκέλειας. Και τονίζει ότι Κυπριακή Δημοκρατία και ΚΠΒ βρίσκονται στη νοτιο-ανατολική άκρη της Ευρώπης. (Εξηγεί στο τέλος γι΄αυτό).
Σύμφωνα με το Τμήμα της Βρετανικής κυβέρνησης για την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ (Brexit), γράφει, το σενάριο δίχως συμφωνία όπου το ΗΒ φεύγει από την Ευρωπαϊκή Ένωση σημαίνει πως αυτό « γίνεται μια τρίτη χώρα (σε σχέση με την ΕΕ) στις 11μ.μ στις 29 Μαρτίου 2019 δίχως Συμφωνία Αποχώρησης και δίχως σχέδιο για τη μελλοντική σχέση μεταξύ του ΗΒ και της ΕΕ» και προσθέτει ότι μετά τη «σημαντική ψήφο» της Βουλής των Κοινοτήτων στις 15.1.2019 όπου με συντριπτική πλειοψηφία η Βουλή απέρριψε τη Συμφωνία της Πρωθυπουργού Τερέζας Μέι, η προοπτική για “no-deal Brexit” αυξήθηκε. Και ως έχουν σήμερα τα πράγματα, το αποτέλεσμα της «σημαντικής ψήφου» σημαίνει ότι το Brexit θα γίνει δια νόμου, στις 11μ.μ. 29.1.2019 αλλά εν τη απουσία μιας συμφωνίας, δεσμευτικής, και εφαρμόσιμης μεταξύ ΗΒ-ΚΔ η οποία να καλύπτει τις ειδικές καταστάσεις που επικρατούν μεταξύ της ΚΔ-ΚΠΒ».
(Νο-deal Brexit: αποχώρηση του ΗΒ από την ΕΕ δίχως Συμφωνία).
Ο Δρ. Κυριακίδης, γράφει ότι στην επιστολή του αναφέρει τις ανησυχίες του και τις πιθανότητες του τι μπορεί να συμβεί και που μέχρι σήμερα απέτυχαν να προσελκύσουν την δημοσιότητα που τους αξίζει τόσο στη Βρετανική Βουλή όσο και στην Λευκωσία. Εκθέτει ως εκ τούτου τις ανησυχίες του με τις πιο κάτω έξι επισημάνσεις/προτάσεις.
«1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Κυβέρνησης του ΗΒ, η Διοίκηση των ΒΚΠ και η Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν επέδειξαν ικανοποιητική διαφάνεια ως προς το πως ένα no-deal Brexit μπορεί να επηρεάσει την ΚΔ και τις ΚΠΒ.
2. Ένα no-deal Brexit μπορεί να αποβεί επιβλαβή ή με αρνητικές επιπτώσεις για τους πολίτες και νόμιμους κατοίκους της ΚΔ που υπηρετούν, εργάζονται, σπουδάζουν, εμπορεύονται, καλλιεργούν, ζουν, ταξιδεύουν ή με οποιοδήποτε τρόπο δουλεύουν στις ΚΠΒ.
3. Σε περίπτωση οποιουδήποτε ενός no-deal Brexit, η ΚΔ μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα των υπολοίπων 27 χωρών μελών της ΕΕ με εξαίρεση την Ιρλανδία.
4. Η Κυβέρνηση της ΚΔ δεν φαίνεται να έχει πάρει ικανοποιητικά, διαφανή και καλά δημοσιοποιημένα μέτρα για την προετοιμασία του κοινού και του ιδιωτικού τομέα στην ΚΔ για ένα no-deal Brexit.
5. Ένα no-deal Brexit μπορεί να έχει βαθιές επιπτώσεις για τα βρετανικά στρατεύματα στην Κύπρου, οι οποίες με την σειρά τους μπορεί να επιφέρουν αρνητικές επιπτώσεις πάνω στην ΚΔ.
6. Ένα no-deal Brexit μπορεί να έχει επιβλαβή, αποδιοργανωτικές ή άλλες αρνητικές επιπτώσεις πάνω στους πολίτες του ΗΒ στην ΚΔ, αν όχι επίσης και στους πολίτες της ΚΔ στο ΗΒ.
Όλες τις έξι επισημάνσεις του ο Καθηγητής τις τεκμηριώνει πλήρως με παραπομπές. « Εξάλλου (γράφει) το Brexit είναι εγγενώς πολύπλοκο για τους λόγους που συνόψισε στις 15.1.2019 ο Γενικός Εισαγγελίας για την Αγγλία και Ουαλία Geoffrey Cox QC και Βουλευτής όταν είπε:¨
«Δεν πρέπει να υποτιμούμε την νομική πολυπλοκότητα της απεμπλοκής μας μετά από 45 χρόνια νομικής ενσωμάτωσης (από την ένταξη του ΗΒ στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα)… 45 χρόνια νομικής ενσωμάτωσης έχουν φέρει τα δύο νομικά μας συστήματα σε μια κατάσταση όπου οργανικά είναι συνδεδεμένα…»
Η επιστολή αφού παραθέτει πολλές παραπομπές και άλλες αναφορές σχετικές πηγαίνοντας πίσω στο 1960 και στα Πρωτόκολλα 3 και 10 και το Memorandum of Understanding που υπογράφτηκε στη Λευκωσία στις 5 Ιουνίου 2003, στην ένταξη της ΚΔ στην ευρωζώνη την 1.1.2008 τονίζει:
« Υπεράνω όλων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Κυβέρνησης του ΗΒ, ο Διοικητής των ΚΠΒ και η Κυβέρνησης της ΚΔ πρέπει να κατονομάσουν τα διαβήματα που η κάθε πλευρά έχει ήδη κάνει, ή επεξεργάζεται ή θα κάνει για να ετοιμαστεί για οποιασδήποτε μορφής Brexit. Επομένως, για να βοηθήσουν το κάθε ένα (πολίτη) στο ΗΒ, στις ΚΠΒ, στην ΚΔ και αλλού να ετοιμαστεί, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η κυβέρνηση του ΗΒ, η Διοίκηση των ΚΠΒ και η κυβέρνηση της ΚΔ πρέπει η κάθε πλευρά να προβεί σε μια πλήρη, ειλικρινή και ανοικτή αποκάλυψη.»
Στη συνέχεια καλεί όλους όπως μη προχωρήσουν σε Brexit στις 29 Μαρτίου 2019 αν δεν έχουν φθάσει σε μια συμφωνία εφαρμόσιμη μεταξύ του ΗΒ και της ΕΕ- ή μεταξύ του ΗΒ και της ΚΔ η οποία ξεκάθαρα να καλύπτει ή που να είναι αποκλειστικά αφοσιωμένη στις ειδικές συνθήκες που επηρεάζουν την ΚΔ, τις ΚΠΒ και τα όρια (boundaries) των ΚΠΒ. Αυτού λεχθέντος, εις αντίθεση με το κακότυχο Πρωτόκολλο για τις ΚΠΒ, το οποίο έτυχε μυστικής διαπραγμάτευσης προτού το εμφανίσουν στις 14 Νοεμβρίου 2018 στο κοινό και στο Βρετανικό Κοινοβούλιο ως ένα μη-διαπραγματεύσιμο fait accompli. Οποιαδήποτε νέα συμφωνία πρέπει να είναι προϊόν διαφάνειας με δίκαιη διαδικασία και διαβούλευση για εκτιμήσεις κινδύνου (risk assessments).
Όχι μόνο (και αναμφίβολα) τονίζει ο συγγραφέας, η ΚΔ και οι ΚΠΒ συνεργάζονται σε εθνικό επίπεδο μυστικών πληροφοριών (intelligence), εθνικής στρατηγικής ασφάλειας, αντι-τρομοκρατικής στρατηγικής, στρατηγικής εναντίον σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος, άμυνας … αλλά επιπλέον από τη 1 Μαΐου 2004 οι μέχρι τότε υπάρχουσες σχέσεις μεταξύ ΗΒ και ΚΔ που χρονολογούνται από το 1960 έχουν εμβαθύνει με τη δομή της ΕΕ. Με αυτά υπόψη, ο Δρ. Κυριακίδης θέτει το ερώτημα:
«Τι μπορεί να προκύψει για την ασφάλεια του ΗΒ, των ΚΠΒ και της ΚΔ αν, λόγω οποιουδήποτε no-deal Brexit, το ΗΒ εκδιωχθεί απότομα από την ΕΕ και τις δομές της ΕΕ για συνεργασία σε θέματα αστυνόμευσης, αντι-τρομοκρατίας, ποινική δικαιοσύνη και έκδοση εγκληματιών; Η ερώτηση αυτή γίνεται πιο επιτακτική αν ένας θυμηθεί ότι η ΚΔ και οι ΚΠΒ βρίσκονται σε μια από τις πιο επικίνδυνες περιοχές στο κόσμο.
Στο βορρά η Τουρκία, η οποία συνεχίζει να έχει υπό κατοχή την περιοχή (της ΚΔ) στην οποία έκανε εθνικο-θρησκευτικό ξεκαθάρισμα, εποίκησε και είναι τόπος εγκλημάτων. Το 2018 η ετήσια έκθεση του Αμερικανικού Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την Εμπορία Προσώπων έχει χαρακτηρίσει τα κατεχόμενα από την Τουρκία εδάφη της ΚΔ ως ζώνη ατιμωρησίας για ανθρώπινο λαθρεμπόριο και μέρος όπου άνθρωποι περιλαμβανομένων και παιδιών κινδυνεύουν από αναγκαστική πορνεία, σεξουαλική εκμετάλλευση, εξαναγκαστική δουλεία και άλλες απάνθρωπες πράξεις.
Στα ανατολικά της ΚΔ βρίσκεται η Συρία, μια περιοχή όπου το 2017 ο Επίτροπος για Ανθρώπινα Δικαιώματα του ΟΗΕ την χαρακτήρισε ως ‘ την χειρότερη περιοχή καταστροφής που δημιούργησε ο άνθρωπος από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο’…
Έναντι αυτής της κατάστασης, υπενθυμίζω την Πρωθυπουργό του ΗΒ και όλους τους άλλους Βουλευτές ότι το ΗΒ θεωρεί τον εαυτό του ως να έχει ‘ένα σημαντικό ρόλο ως Εγγυήτρια Δύναμη’ της ΚΔ που έχει αναλάβει να εγγυηθεί την ασφάλεια της ΚΔ…»
Τέλος, ο Δρ. Κυριακίδης ολοκληρώνει με τη σοβαρή επισήμανση ότι συνέταξε την επιστολή στα πλαίσια της διπλής του ιδιότητας, ως ακαδημαϊκού και ως πολίτη του ΗΒ που ζει και εργάζεται στη περιοχή Λάρνακας, που απέχει μόνο 200 χιλιόμετρα από την δυτική ακτή της Συρίας. Η Δεκέλεια είναι ακόμα πιο κοντά, 190 χιλιόμετρα. Μια απόσταση λιγότερη των 270 χιλιομέτρων μεταξύ Bristol και Dover. Και κλείνει με το εξής: «Αναφέρομαι στις αποστάσεις αυτές για να τονίζω ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στο θέμα αυτό. Το Brexit δεν επηρεάζει μόνο το ΗΒ στη συγκριτικά σταθερή βορειο-δυτική άκρη της Ευρώπης. Το Brexit επίσης επηρεάζει ανθρώπους και στην ταραχώδη άκρη της νοτιο-ανατολικής Ευρώπης».
*Assistant Professor, Cyprus Campus, University of Central Lancashire (UCLan Cyprus)
Ολόκληρη η επιστολή του Δρ. Κλέαρχου Α. Κυριακίδη εδώ: «The impact of any no-deal Brexit upon the Republic of Cyprus and the Sovereign Base Areas in the Island of Cyprus» www.agora-dialogue.com
*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος
ΠΗΓΗ:ΣΗΜΕΡΙΝΗ 27/1/2019 (σελ.30)
