Επιχειρεί κλιμάκωση της έντασης η Τουρκία

Print Friendly, PDF & Email

11/8/2020

Φρίξος Δαλίτης

Σε οριακό σημείο οδηγούνται οι σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας με τις επόμενες ώρες να θεωρούνται εξαιρετικά κρίσιμες για την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο. Το τουρκικό ερευνητικό σκάφος Oruc Reis συνοδευόμενο από τουρκικές φρεγάτες εισήλθε αργά το απόγευμα χθες εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας σημαίνοντας συναγερμό στις ελληνικές Αρχές. Είχε προηγηθεί δεύτερη τουρκική NAVTEX, με την οποία η Τουρκία επιχειρούσε να ακυρώσει ελληνική αντί- NAVTEX ως απάντηση στην πρώτη τουρκική NAVTEX χθες το πρωί, κορυφώνοντας την ένταση στην περιοχή. Ο πόλεμος των NAVTEX ξεκίνησε όταν η Τουρκία δέσμευσε περιοχή νοτίως των ελληνικών νησιών της Καρπάθου, της Ρόδου και του συμπλέγματος της Μεγίστης για σεισμογραφικές έρευνες του ερευνητικού σκάφους Oruc Reis, από χθες μέχρι τις 23 Αυγούστου. Σε ισχύ βρίσκεται και η προηγούμενη τουρκική navtex για άσκηση του τουρκικού πολεμικού ναυτικού με πραγματικά πυρά στις 10 και 11 Αυγούστου, σε περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελόριζου, κυρίως όμως εντός τουρκικών χωρικών υδάτων.

Η τουρκική πρόκληση με την έλευση του Oruc Reis εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας δεν έμεινε αναπάντητη από πλευράς Αθήνας, η οποία έστειλε στην περιοχή αριθμό πολεμικών πλοίων εμποδίζοντας το τουρκικό σκάφος να απλώσει καλώδια και να επιχειρήσει να ξεκινήσει έρευνες στην περιοχή, καλώντας το ανά τακτά χρονικά διαστήματα να αποχωρήσει από την περιοχή. Η παρουσία μεγάλου αριθμού πλοίων στην περιοχή δεν επιτρέπει, όπως αναφέρουν δημοσιεύματα, στο τουρκικό σκάφος λόγω του θορύβου που δημιουργείται, να προχωρήσει σε έρευνες στο σημείο όπου βρίσκεται.

Διπλωματικές πηγές εξέφρασαν την έντονη ανησυχία τους για την κατάσταση όπως εξελίσσεται στην περιοχή. Είναι προφανές ότι η Τουρκία επιχειρεί να απαντήσει στην υπογραφή της συμφωνίας για μερικό καθορισμό ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας εξωθώντας την κατάσταση στα άκρα. Από ελληνικής πλευράς καθίσταται σαφές πως δεν πρόκειται να αποδεχθούν παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.

Η πορεία του Oruc Reis ξεκίνησε χθες με αρχικό προορισμό την κυπριακή ΑΟΖ ενώ στη συνέχεια κινήθηκε με αργή κίνηση προς τα ελληνικά χωρικά ύδατα. Παράλληλα με την πορεία του τουρκικού σκάφους, οι δηλώσεις των Τούρκων αξιωματούχων φόρτιζαν ακόμη περισσότερο το κλίμα, δημιουργώντας σκηνικό εμπόλεμης κατάστασης. «Η συμφωνία ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο ενισχύει και δικαιώνει τις θέσεις της Τουρκίας ότι τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα», ανέφερε ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου, μιλώντας εν πτήσει από τη Βηρυτό στην Τουρκία, σε δημοσιογράφους που ήταν μαζί του. Σύμφωνα με τη Χουριέτ, ο κ. Τσαβούσογλου είπε ότι «πρέπει πρώτα να δούμε τον χάρτη, αλλά υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η Ελλάδα να μην ξεκινάει την υφαλοκρηπίδα της από την Κρήτη και τα άλλα νησιά στη Μεσόγειο. Φαίνεται ότι έκαναν παραχωρήσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα της υφαλοκρηπίδας των νησιών». Η Τουρκία, πρόσθεσε, θα αξιολογήσει καλύτερα τα δεδομένα όταν δει τους χάρτες.

Υποστήριξε ότι αυτή η συμφωνία είναι καλή για την Τουρκία για δύο λόγους. Επειδή, είπε, κανένας δεν μπορεί να κατηγορήσει την Τουρκία ότι προκαλεί εντάσεις και δεύτερον, δεν μπορεί κάποιος να απαγορεύσει στην Τουρκία να αναπτύξει τα πλοία της στην περιοχή. Ο κ. Τσαβούσογλου ανέφερε επίσης ότι διαμήνυσε σε όλες τις κατευθύνσεις ότι η Τουρκία είναι έτοιμη για διάλογο, αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο και με την Ελλάδα.

Η απάντηση από ελληνικής πλευράς είχε δοθεί από νωρίς χθες με τον Έλληνα ΥΠΕΞ Νίκο Δένδια να διαμηνύει ότι η Ελλάδα δεν θα δεχθεί κανέναν εκβιασμό και θα υπερασπίσει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Στην ανακοίνωσή του το υπουργείο Εξωτερικών τονίζει πως η νέα παράνομη τουρκική NAVTEX για παράνομες έρευνες νοτίως της νήσου Μεγίστης στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, σε συνδυασμό με την παρατηρούμενη ευρεία κινητικότητα μονάδων του τουρκικού πολεμικού ναυτικού, αποτελεί νέα σοβαρή κλιμάκωση και εκθέτει με τον πλέον προφανή τρόπο τον αποσταθεροποιητικό και απειλητικό για την ειρήνη ρόλο της Τουρκίας. Περαιτέρω επισημαίνει πως έρχεται σε μία περίοδο που η Ελλάδα έχει έμπρακτα αποδείξει την προσήλωσή της στη διεθνή νομιμότητα.

Στην ελληνική πρωτεύουσα συνεδρίασε χθες το πρωί υπό την προεδρία του Έλληνα Πρωθυπουργού το ΚΥΣΕΑ στο Μέγαρο Μαξίμου. Όπως ανακοινώθηκε μετά την ολοκλήρωσή του «κατά τη διάρκεια της σύσκεψης έγινε επισκόπηση της κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο και εξετάστηκαν οι τρόποι αντίδρασης στην τουρκική προκλητικότητα». Είχε επίσης προηγηθεί συνεδρίαση του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων με αντικείμενο την εκτίμηση της κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο, με τι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις να δηλώνουν ετοιμότητα για αντιμετώπιση της κατάστασης.

Αυστηρό μήνυμα από ΗΠΑ

Να σταματήσει άμεσα τις ερευνητικές δραστηριότητες του Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο, καλεί την Άγκυρα το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, και εκφράζει για μια ακόμα φορά την ανησυχία της Ουάσιγκτον για τις ενέργειες της Τουρκίας. Απαντώντας σε ερώτηση, o εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών χαρακτήρισε τις συγκεκριμένες δράσεις ως προκλητικές και είπε ότι αυξάνουν τις εντάσεις στην περιοχή.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες γνωρίζουν ότι η Τουρκία έχει εκδώσει ειδοποίηση σε άλλα πλοία για ερευνητικές δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο. Προτρέπουμε τις τουρκικές Αρχές να σταματήσουν τέτοια σχέδια για επιχειρήσεις και να αποφύγουν μέτρα που αυξάνουν τις εντάσεις στην περιοχή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανησυχούν βαθιά για τα δηλωμένα σχέδια της Τουρκίας για έρευνες φυσικών πόρων σε περιοχές στις οποίες η Ελλάδα και η Κύπρος διεκδικούν δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο. Τέτοιες δράσεις είναι προκλητικές και αυξάνουν τις εντάσεις στην περιοχή. Η ανάπτυξη των πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο θα πρέπει να προάγει τη συνεργασία και να παρέχει τα θεμέλια για διαρκή ενεργειακή ασφάλεια και οικονομική ευημερία σε ολόκληρη την περιοχή».

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΟ ΡΑΛΙ ΑΘΗΝΑΣ

Την ίδια ώρα που η ένταση χτυπούσε κόκκινο, βρισκόταν σε εξέλιξη ένα διπλωματικό ράλι της Αθήνας προς διάφορες κατευθύνσεις. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε χθες το πρωί τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, προς ενημέρωσή του για τη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου αναφορικά με την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης καθώς και για τις ανησυχητικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Τηλεφωνική επικοινωνία είχε το απόγευμα και με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ. Στο πλαίσιο αυτής, ο Έλληνας Πρωθυπουργός ενημέρωσε τον κ. Στόλτενμπεργκ για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και για τη συμπεριφορά της Τουρκίας που υποσκάπτει τη σταθερότητα στην νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, τονίζοντας ότι η πολιτική των ίσων αποστάσεων είναι αντιπαραγωγική και μη αποδεκτή. To πρωί χθες ο Νίκος Δένδιας είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον ΥΠΕΞ Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Αιγύπτιο ομόλογό τους Σάμεχ Σούκρι.

Έντονη ανησυχία και υποδείξεις από τη γερμανική Κυβέρνηση

Τηλεφωνική επικοινωνία με τον Γερμανό ομόλογό του είχε χθες ο Νίκος Δένδιας με τον οποίο συζήτησε την κατάσταση στην περιοχή. Την «ανησυχία» της «για την απόφαση της Τουρκίας να διεξαγάγει περαιτέρω σεισμολογικές έρευνες» εξέφρασε χθες η γερμανική κυβέρνηση, τονίζοντας ότι «αυτή την χρονική στιγμή είναι σίγουρα το λάθος μήνυμα», καθώς «μονομερή βήματα δεν μας φέρνουν ούτε βήμα προς μία λύση», ενώ «η Τουρκία με τέτοια βήματα επιβαρύνει περαιτέρω τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση». Κάλεσε δε τις δύο πλευρές να προχωρήσουν σε απευθείας διάλογο, ενώ επισήμανε ότι το Βερολίνο «βρίσκεται σε επαφή και με τις δύο πλευρές και όπου μπορεί να φανεί χρήσιμο, θα το κάνει».

«Λάβαμε γνώση με ανησυχία σχετικά με την απόφαση της Τουρκίας να διεξαγάγει περαιτέρω σεισμολογικές έρευνες. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάας επανειλημμένως δήλωσε ότι πρέπει να τηρηθεί το Διεθνές Δίκαιο και ότι χρειαζόμαστε επειγόντως βήματα αποκλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο. Και υπό αυτή την έννοια, περαιτέρω σεισμολογικές έρευνες αυτή την χρονική στιγμή είναι σίγουρα το λάθος μήνυμα. Μονομερή βήματα δεν μας φέρνουν ούτε βήμα προς μία λύση και η Τουρκία με τέτοια βήματα επιβαρύνει περαιτέρω τις σχέσεις της με την Ε.Ε.», δήλωσε ο εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών, Κρίστοφερ Μπούργκερ και απηύθυνε έκκληση «και προς τις δύο πλευρές να επιλύσουν όλα τα ανοιχτά ζητήματα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να ξεκινήσουν έναν διμερή διάλογο, όπως προγραμματίστηκε, μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας». Ο υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας ήταν τις προηγούμενες ημέρες σε επαφή και με τις δύο πλευρές και θα συνεχίσει, πρόσθεσε ο κ. Μπούργκερ.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το εάν η Καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ προτίθεται να μεσολαβήσει εκ νέου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφεν Ζάιμπερτ δήλωσε από την πλευρά του ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση παρακολουθεί «πολύ προσεκτικά» πώς διαμορφώνονται οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και το γεγονός ότι υπάρχουν εκεί πρόσφατα εκ νέου εντάσεις. «Αυτό μας ανησυχεί πολύ. Το σημαντικό και το επειγόντως απαραίτητο είναι οι εμπλεκόμενοι, η Ελλάδα και η Τουρκία, να επιδιώξουν την απευθείας συνομιλία μεταξύ τους, να συζητήσουν μεταξύ τους απευθείας – και ελπίζουμε και να λύσουν – τα διαφιλονικούμενα ζητήματα Δικαίου της Θάλασσας», συνέχισε ο κ. Ζάιμπερτ, για να προσθέσει και από την πλευρά του ότι «η γερμανική κυβέρνηση βρίσκεται σε επαφή και με τις δύο πλευρές και, όπου μπορεί να φανεί χρήσιμη, θα το κάνει, αλλά το αποφασιστικό είναι η απευθείας συνομιλία».