Επιστροφή στις συνομιλίες με πολλές αλλαγές

Print Friendly, PDF & Email

7/2/2021

γράφει ο  Ανδρέας Πιμπίσιης 

Τέσσερα περίπου χρόνια μετά το Κραν Μοντάνα και το Κυπριακό επιχειρεί να επανέλθει στο προσκήνιο και στις ράγες των διαπραγματεύσεων.  Από τους συμμετέχοντες στη διαπραγμάτευση του Κραν Μοντάνα το καλοκαίρι του 2017 οι μόνοι που θα επιστρέψουν σ’ αυτή τη νέα προσπάθεια που θα συγκαλέσει ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών είναι ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης και ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Τα άλλα τρία μέρη θα συμμετάσχουν με νέα πρόσωπα αλλά ο διοργανωτής παραμένει ο ίδιος, αφού θα είναι και πάλι ο Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος έχει αποκτήσει μια καλή γνώση του Κυπριακού. 

Η άτυπη προπαρασκευαστική διάσκεψη με σύνθεση 5+1  (Ηγέτες των δύο κοινοτήτων, Τρεις εγγυήτριες δυνάμεις και Ηνωμένα Έθνη) που θα συγκαλέσει ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών είναι κρίσιμη και καθοριστική παρόλο ότι οι συμμετέχοντες δεν θα εισέλθουν σε μια ουσιαστική διαπραγμάτευση. Ούτε και έχει σημασία ότι θα είναι (όπως είναι οι έως τώρα εκτιμήσεις) σύντομη – χρονικό διάστημα, 2-3 ημερών. Κατά την τετραετία που πέρασε από την τελευταία σημαντική διαπραγμάτευση στο Κυπριακό έχουν σημειωθεί αρκετές εξελίξεις, οι οποίες θα αφήσουν το στίγμα τους στην πάρα πέρα πορεία των πραγμάτων. 

Ο Νίκος Αναστασιάδης και ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου, που είχαν παίξει καθοριστικό ρόλο στις συνομιλίες του Κραν Μοντάνα, αναμένεται ότι θα είναι και πάλι οι πρωταγωνιστές της νέας συνάντησης. Ωστόσο σ’ αυτή τη διαπραγμάτευση προσέρχονται με διαφορετικά τα δεδομένα σε σύγκριση με την Διάσκεψη για την Κύπρο του 2017.

Οι τελευταίες εβδομάδες, καθώς προχωρούν οι προετοιμασίες για την άτυπη Πενταμερή, δείχνουν ποια είναι η κατάσταση πραγμάτων στις δύο βασικές πλευρές της διαπραγμάτευσης. Την ελληνοκυπριακή και την τουρκική. Η εσωστρέφεια που επικρατεί το τελευταίο διάστημα στην ελληνοκυπριακή πλευρά την επηρεάζει αρνητικά και ενδεχομένως αυτό να φανεί στην πορεία. 

Από τον περασμένο Οκτώβρη το κυρίαρχο θέμα που απασχολούσε τον Λόφο δεν ήταν οι εξελίξεις στο Κυπριακό, ούτε και οι εξελίξεις με την πανδημία αλλά μια σειρά ζητημάτων που είχαν να κάνουν προσωπικά με τον Νίκο Αναστασιάδη. Οι συνεχείς επιθέσεις από την αντιπολίτευση και μια σειρά δημοσιεύματα που αφορούν ταξίδια του Προέδρου Αναστασιάδη και της οικογένειάς του, αλλά και το γνωστό θέμα των διαβατηρίων ήταν το κυρίαρχο θέμα στο Προεδρικό. 

Για παράδειγμα, την περασμένη Δευτέρα ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είχε αρχίσει από το πρωί να συγκεντρώνει υλικό και να ετοιμάζεται για την κατάθεσή του ενώπιον της ερευνητικής επιτροπής για τα θέματα των διαβατηρίων. Αίφνης προκύπτει και ανακοίνωση συνομιλίας του Προέδρου Αναστασιάδη με τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας Κυριάκο Μητσοτάκη για τις εξελίξεις στο Κυπριακό. Υπό άλλες συνθήκες διαφορετικά θα ήταν τα δεδομένα και η επικοινωνία του Κυπρίου Προέδρου και του Έλληνα Πρωθυπουργού θα ήταν κυρίαρχο θέμα. Πέρασε ωστόσο τα ψιλά γιατί προφανώς όλοι έβλεπαν ότι άλλο ήταν το σημαντικό θέμα στον Λόφο και όχι ότι μίλησε ο Αναστασιάδης με τον Μητσοτάκη. 

Την ίδια ημέρα στα κατεχόμενα έφτανε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου,  προκειμένου να παρακαθίσει σε μια σειρά συσκέψεων με την τουρκοκυπριακή ηγεσία. Συσκέψεις που στόχευαν στον καθορισμό οδικού χάρτη της τουρκικής πλευράς για τις διαπραγματεύσεις και το Κυπριακό.

Δεν αποκλείεται το τηλεφώνημα προς Μητσοτάκη να έγινε για να φανεί ότι και από ελληνοκυπριακής πλευράς γίνονται κινήσεις ενόψει της άτυπης Πενταμερούς. 

Η Τρίτη ήταν η ημέρα που ο Νίκος Αναστασιάδης κατέθεσε στην ερευνητική επιτροπή και τα όσα είπε αποτέλεσαν κυρίαρχο θέμα συζήτησης όχι μόνο σε επίπεδο πολιτικών και μέσων ενημέρωσης. Στα κατεχόμενα ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου καθόριζε τις επόμενες κινήσεις της τουρκικής πλευράς επιμένοντας σε λύση δύο κρατών και στις δημόσιες του τοποθετήσεις να επιμένει ότι αυτό περίπου το θέλει και ο Νίκος Αναστασιάδης. 

Μετά την παρουσία του στην ερευνητική επιτροπή ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ανακοίνωσε ότι δεν θα ασχοληθεί ξανά με το συγκεκριμένο θέμα των διαβατηρίων ή οτιδήποτε σχετικό. Θεωρητικά ομιλούντες, γιατί πρακτικά απ’ ότι όλα δείχνουν θα έχουμε πολλά επεισόδια ακόμα στο συγκεκριμένο ζήτημα. 

Η βασική διέξοδος που είχε στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι το Κυπριακό και οι επικείμενες διαπραγματεύσεις. Γι’ αυτό και νωρίς την Τετάρτη γνωστοποιείται πως ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης θα έρθει τη Δευτέρα στη Λευκωσία για να συσκεφθεί με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη ενόψει εξελίξεων στο Κυπριακό. 

Ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε προγραμματισμένο σημαντικό (όπως το χαρακτηρίζουν στην Αθήνα) για το Ισραήλ και συνομιλίες με τον πρωθυπουργό Βενιαμίν Νετανιάχου. Ένα ταξίδι κατά το οποίο Αθήνα και Ιερουσαλήμ θα επιχειρήσουν να εγκαινιάσουν ταξίδια για όσους έχουν εμβολιαστεί κατά της νόσου Covid-19. 

Καθ’οδόν προς το Ισραήλ συμφωνήθηκε να περάσει λίγες ώρες από τη Λευκωσία για να πραγματοποιηθούν συσκέψεις ενόψει της άτυπης πενταμερούς. Σύμφωνα με το αρχικό πρόγραμμα ο Έλληνας πρωθυπουργός θα φτάσει στο Προεδρικό Μέγαρο στις 11 το πρωί της Δευτέρας, θα γίνει συνάντηση Αναστασιάδη-Μητσοτάκη, μετά θα διευρυνθούν οι συνομιλίες με συμμετοχή αντιπροσωπειών και θα κλείσουν με γεύμα εργασίας. Με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να συνεχίζει προς το Ισραήλ.

Σημειώνεται πως όταν έγινε γνωστό την προηγούμενη εβδομάδα για πιθανό ταξίδι Μητσοτάκη στην Κύπρο αλλά και τη Δευτέρα που έγινε το τηλεφώνημα δεν υπήρχε οτιδήποτε άλλο σε σχέση με το χρόνο πραγματοποίησης της επίσκεψης και σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.

Αυτό που λεγόταν και από συνεργάτες του Προέδρου ήταν πως ήταν: 

α) το ταξίδι του Έλληνα πρωθυπουργού να πραγματοποιηθεί μέσα Φεβρουαρίου και 

β) δεν ήταν σίγουρο εάν θα ερχόταν ο Κ. Μητσοτάκης Λευκωσία και εξεταζόταν το ενδεχόμενο να μεταβεί ο Πρόεδρος Αναστασιάδης στην Αθήνα. 

Τι μεσολάβησε; Η δήλωση του Νίκου Αναστασιάδη μετά την κατάθεσή του στην ερευνητική επιτροπή ότι κλείνει τη συζήτηση για τα διαβατήρια και τα δικηγορικά γραφεία. Και το καλύτερο όπλο σ’ αυτή την προσπάθεια είναι μια σημαντική εξέλιξη στο Κυπριακό. Καθώς μια επίσκεψη Έλληνα πρωθυπουργού στη Λευκωσία όπως και να έχουν τα πράγματα θα παίξει πρώτη είδηση. 

Η επίσκεψη μπορεί να είναι βοηθητική για να γίνει μια καλή προετοιμασία ενόψει της άτυπης Πενταμερούς και να δώσει, ενδεχομένως, και μια απάντηση σ’ όσους έβλεπαν μόνο την τουρκική πλευρά να προετοιμάζεται πυρετωδώς για τη συνάντηση 5+1. Δεν είναι όμως σίγουρο εάν θα αλλάξει το κλίμα στο εσωτερικό και κυρίως τη στάση της αντιπολίτευσης (του ΑΚΕΛ) έναντι του Προέδρου Αναστασιάδη σε σχέση με το Κυπριακό. Η προσπάθεια που έκανε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης την προηγούμενη εβδομάδα ζητώντας του Άντρου Κυπριανού τη συμμετοχή του Τουμάζου Τσιελεπή στη διαπραγματευτική ομάδα δεν φαίνεται να είχε αποτέλεσμα. Καθώς το ΑΚΕΛ θεωρεί πως υπήρξαν σκοπιμότητες πίσω από την συγκεκριμένη κίνηση μιας και την ώρα που η επιστολή έφευγε προς την Εζεκία Παπαϊωάννου, ένα άλλο αντίγραφό διέρρεε στον Τύπο. 

Μια άλλη ομάδα διαπραγματευτική

Τις τελευταίες ημέρες ξέσπασε, ανάμεσα σ’ όσους ασχολούνταν με το Κυπριακό, και μια άλλη συζήτηση,  η οποία είχε να κάνει με τη διαπραγματευτική ομάδα της οποίας η σύνθεση φαίνεται πως έχει αλλάξει χωρίς να γίνουν κάποιες ανακοινώσεις. 

Από την προηγούμενη ομάδα συμβούλων του Προέδρου της Δημοκρατίας, δεν ανήκούν στο δικό του χώρο τον μόνο που αναζήτησε για να επανέλθει ήταν τον Τουμάζο Τσιελεπή γι’ αυτό έστειλε και τη σχετική επιστολή στον Άντρο Κυπριανού. Κανένας εκ των υπολοίπων μελών δεν έτυχε οποιασδήποτε σχετικής ενημέρωσης, απ’ ότι μάς είπαν οι ίδιοι. Ούτε καν κάποιος τους ενημέρωσε ότι πλέον ο Πρόεδρος δεν χρειάζεται τις υπηρεσίες τους. 

Γι’ αυτό από την αρχή της εβδομάδας, όταν έγινε γνωστό ότι έγιναν συσκέψεις της διαπραγματευτικής ομάδας κάποια από τα μέλη της προηγούμενης, όπως οι Κύπρος Χρυσοστομίδης, Χρίστος Τριανταφυλλίδης και Ερατώ Κοζάκου-Μαρκουλλή δημοσίως ανέφεραν ότι δεν είχαν κληθεί να συμμετάσχουν.  Ο Χρίστος Τριανταφυλλίδης με ανάρτησή του στο τουίτερ έγραψε την περασμένη Δευτέρα: «Δημοσίευμα στον Φιλελεύθερο αναφέρει ότι συνήλθε η Διαπραγματευτική Ομάδα για το Κυπριακό μαζί με ειδικούς Συνταγματολόγους. Αν ενδιαφέρει τον οποιονδήποτε αλλά και για «προστασία» δίκη μου ενημερώνω ότι για 1 φορά ΔΕΝ κλήθηκα να παραστώ. Προφανώς τον ΠτΔ τον ικανοποιούν άλλοι».

Για να συμπληρώσει από κάτω η Ερατώ Κοζάκου-Μαρκουλλή πως «την ίδια περιφρόνηση έχει επιδείξει δυστυχώς και σε άλλες ομάδες και επιτροπές που ο ίδιος διόρισε, πχ Εθνικό Συμβούλιο Οικονομίας, Συμβούλιο Γεωστρατηγικών Μελετών κα».

Η κ. Μαρκουλλή αλλά και ο Κύπρος Χρυσοστομίδης σε άλλες τοποθετήσεις του μέσω τουίτερ ανέφεραν ότι δεν έχουν προσκληθεί σε καμιά σύσκεψη στο Προεδρικό ως διαπραγματευτική ομάδα. 

Αξιοσημείωτο είναι πως ούτε και από κυβερνητικής πλευράς υπήρξε κάποια ουσιαστική εξήγηση για το έγινε με την ομάδα των συμβούλων του και γιατί ο ΠτΔ επέλεξε να απευθυνθεί μόνο στο ΑΚΕΛ για να ζητήσει την συνδρομή του Τ. Τσιελεπή. 

Σανίδα σωτηρίας από την Ευρώπη

Η Λευκωσία κατέβαλε ουκ ολίγες προσπάθειες προκειμένου να δώσει στους Ευρωπαίους να αντιληφθούν πόσο σημαντικό είναι να έχουν και λόγο και ρόλο στο ποια θα είναι η μορφή λύσης του Κυπριακού. Γιατί ως γνωστό η ΕΕ, ακολουθώντας την προσφιλή της τακτική επιχειρούσε να ξεφορτωθεί το Κυπριακό, δηλώνοντας ότι είναι θέμα των Ηνωμένων Εθνών. Ακόμα και μετά το 2004 και την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ η ευρωπαϊκή ηγεσία επέμεινε να μην ασχολείται με το θέμα. 

Ωστόσο από το 2017 και μετά έγινε αντιληπτό ότι αυτό που θα συμφωνηθεί ως λύση του Κυπριακού την αφορά και την ίδια, όχι σε σχέση με το πως θα λειτουργεί το νέο κράτος εσωτερικά αλλά σ’ ότι αφορά τη λήψη αποφάσεων. 

Και τώρα η ΕΕ μπαίνει κατά τρόπο ουσιαστικό στη συζήτηση περί λύσης δύο κρατών που προωθεί η τουρκική πλευρά για να ξεκαθαρίσει τη θέση της πως κάτι τέτοιο δεν γίνεται αποδεκτό. Προσφέροντας και μια σανίδα σωτηρίας προς την Λευκωσία στο δύσκολο αγώνα που έχει για να πείσει σε σχέση με τη μορφή λύσης του Κυπριακού και κυρίως την θέση για λύση συνομοσπονδίας.

ΠΗΓΗ:https://www.philenews.com/eidiseis/politiki/article/1119247/epistrofi-stis-synomilies-me-polles-allags