Κασουλίδης: Γέφυρα για λύση η πρόταση για το ’60

Print Friendly, PDF & Email

19/9/2021

γράφει ο Φρίξος Δαλίτης   

Στηρίζει τη θέση του Προέδρου Αναστασιάδη για επιστροφή στο Σύνταγμα του ‘60, τονίζοντας ότι η ιδέα αυτή μπορεί να δουλευτεί και να ετοιμαστεί ως μία ολοκληρωμένη πρόταση. Επιχειρηματολογεί πώς αυτή μπορεί να γεφυρώσει το αδιέξοδο, απαντώντας ταυτόχρονα στην τουρκική αξίωση για χωριστή κυριαρχία και καταρρίπτοντας τις όποιες δικαιολογίες προβάλλονται ως ανησυχίες από τουρκικής πλευράς.

Ο τέως Υπουργός Εξωτερικών Ιωάννης Κασουλίδης, σχολιάζει τις εξελίξεις, αναλύοντας πώς μπορεί να γίνει η επιστροφή στο Σύνταγμα του 1960 και πώς αυτή η θέση μπορεί να γίνει πρόταση ουσίας για το Κυπριακό. Υποδεικνύει ότι η επιστροφή στο ‘60 διασφαλίζει την μεταβατική περίοδο από την επίτευξη μίας στρατηγικής συμφωνίας στο Κυπριακό μέχρι τη διενέργεια των δημοψηφισμάτων για υιοθέτηση της λύσης και μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατία σε Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία.

Αναφέρεται στα όσα ακούγονται περί βρετανικών ιδεών και παρασκηνιακών πρωτοβουλιών στο Κυπριακό και πώς αυτές θα μπορούσαν να απαντηθούν, καθώς επίσης και για την ιδέα της αποκέντρωσης εξουσιών στο πλαίσιο της λειτουργικότητας της λύσης. Καταθέτει επίσης τη δική του θέση σε σχέση για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το Κυπριακό, αλλά και τα μέτρα της Κυβέρνησης ως απάντηση στις τουρκικές παράνομες ενέργειες στην κατεχόμενη Αμμόχωστο. Σχολιάζει την εξωτερική πολιτική και την επικοινωνιακή διαχείριση σε σχέση με το Κυπριακό και τις προσδοκίες που καλλιεργούνται καταθέτοντας την άποψη του κατά πόσο θα μπορούσαν και με ποιο τρόπο να αποφευχθούν τα νέα τετελεσμένα που έχουν δημιουργηθεί στην Αμμόχωστο.

Ο Ιωάννης Κασουλίδης σχολιάζει  και όσα ακούγονται για την προεδρολογία και την αναφορά του Προέδρου Αναστασιάδη σε προτεραιότητα του προέδρου του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου για υποψηφιότητα καθώς επίσης και για την δική του υποψηφιότητα το 2008.

– Πρόταση ουσίας, είπε ο Πρόεδρος, η επιστροφή στο Σύνταγμα του ’60. Ποια η δική σας άποψη;

– Έχω δημοσίως εξηγήσει γιατί θεωρώ ότι αυτή η πρόταση μπορεί αν οργανωθεί σωστά,  να αποτελέσει πρόταση ουσίας. Το σκεπτικό μου ξεκινά  από το εξής: Αυτή τη στιγμή έχουμε μπροστά μας μία τουρκική θέση ότι για να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα πρέπει να αναγνωριστεί ισότιμη χωριστή κυριαρχία και να γίνει διεθνής αναβάθμιση του ψευδοκράτους με στόχο τη λύση των δύο κρατών. Αυτός ο όρος από τουρκικής πλευράς, ο οποίος είναι εντελώς απαράδεχτος, πρέπει να αντιμετωπιστεί. Αυτή η θέση πρέπει να ανακαταληφθεί. Η θέση όλων είναι ότι ο διεθνής παράγοντας ο οποίος βλέπει ότι η θέση της τουρκικής πλευράς είναι εκτός παραμέτρων του ΟΗΕ θα πρέπει να ασκήσει πιέσεις για να μετακινηθούν από αυτή τη θέση. Όμως ο διεθνής παράγοντας μας έδειξε μέχρι που μπορεί να φτάσει. Δεν υιοθετεί την τουρκική θέση, επικαλείται τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και τα όσα προβλέπουν για λύση ΔΔΟ αλλά όλα αυτά μόνο θεωρητικά. Μας έχουν δείξει και τα Μόνιμα μέλη του ΣΑ και η ΕΕ ότι δεν είναι διατεθειμένη να ασκήσουν πίεση και να επιβάλουν δια της απειλής επιβολής κυρώσεων την αλλαγή θέσης.

– Πρακτικά όμως αυτή η πρόταση πώς εξυπηρετεί το στόχο για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και όλα αυτά που αναφέρετε πιο πάνω;

– Λέγεται ότι βρίσκεται σε εξέλιξη προσπάθεια από ένα μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας για παρασκηνιακές διπλωματικές κινήσεις σε σχέση με το Κυπριακό. Το μέλος αυτό είναι η Βρετανία. Οι Βρετανοί προσπαθούν ή προσπάθησαν και μέσω του ΣΑ να εισάξουν κάποιες ορολογίες σε σχέση με το Κυπριακό τις οποίες εμείς δεν αποδεχόμαστε. Αυτές οι ορολογίες μπαίνουν κατά τη δική μου άποψη, υπό την προϋπόθεση ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά θα εγκαταλείψει τη θέση για ισότιμη χωριστή κυριαρχία και λύση δύο κρατών. Δηλαδή μπαίνουν αυτοί οι όροι για να γίνουν αποδεχτοί από τη δική μας πλευρά και να ικανοποιήσουν τις ανησυχίες/ δικαιολογίες της τουρκικής πλευράς. Έχοντας  αυτά τα δεδομένα υπόψη ας αναζητήσουμε να δούμε τι υπάρχει στο σύνταγμα του 1960 και το οποίο απαντά σε αυτές τις δικαιολογίες τους. 

Για παράδειγμα, η τουρκική πλευρά έχει πείσει τη διεθνή κοινότητα ότι πάμε σε συνομιλίες οι οποίες δεν καταλήγουν σε αποτέλεσμα και από το 2004 και μετά αυτό γίνεται εξ υπαιτιότητας της ελληνοκυπριακής πλευράς και όχι της τουρκικής αδιαλλαξίας. Επομένως πρέπει να βρεθούν εκείνες οι προϋποθέσεις που θα απαντούν στις δικαιολογίες τους. Ισχυρίζονται για παράδειγμα ότι αν δεν υπάρξει κατάληξη, η δική τους πλευρά παραμένει στο κενό διότι είναι σε «απομόνωση» κλπ.

Επίσης υποστηρίζουν ότι ανησυχούν ότι μπορεί να εγκαταλείψουν τη θέση για λύση δύο κρατών, αλλά να καταλήξουμε σε συμφωνία, να πάμε σε δημοψήφισμα και να έρθουν οι Ελληνοκύπριοι να το απορρίψουν και να παραμείνουν – όπως ισχυρίζονται- στο κενό. Εδώ είναι που μπαίνει το Σύνταγμα του 1960 το οποίο τους διασφαλίζει πλήρως και καθιστά αυτές τις «ανησυχίες» τους αδικαιολόγητες. Ξεκινούμε από το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία το 1960 συνιδρύθηκε σε ένα καθεστώς συνεταιρισμού των δύο κοινοτήτων και έγινε αποδεχτό ότι η νέα κυριαρχία που εκχώρησαν οι Βρετανοί στην Κυπριακή Δημοκρατία, προέρχεται από τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους. Εάν λοιπόν πάρουμε από το Σύνταγμα του 1960 αυτά τα θετικά στοιχεία και εάν αποδεχθούν οι Τουρκοκύπριοι την επάνοδο σε αυτό, θα μπορούν δεδομένου ότι θα επέλθει μία στρατηγική συμφωνία  επί θεμάτων όπως είναι το θέμα της ασφάλειας, των περιουσιών και της εκπροσώπησης στην ΕΕ, που δεν προβλέπονται στο σύνταγμα του ‘60, να επανέλθουμε σε αυτό. Και άρα να εφαρμοστεί ως μεταβατικό στάδιο και μετά να διαπραγματευτούμε την αλλαγή του συντάγματος σε ΔΔΟ.

Η θέση Αναστασιάδη με την οποία απάντησε στον Τατάρ δεν είχε δουλευτεί ως μία ολοκληρωμένη πρόταση. Αλλά υπάρχει ο χρόνος τώρα να δουλευτεί. Και θα πρέπει να τονίσουμε ότι η πρόταση αυτή είχε δύο σκέλη. Δεν είναι μόνο επιστροφή στο σύνταγμα του 1960 που όπως λένε πολλοί είναι επιστροφή σε ενιαίο κράτος. Η πρόταση είχε δεύτερο σκέλος το οποίο αναφέρει κάτι πολύ πιο σημαντικό και το οποίο αφορά διαπραγματεύσεις για τις άλλες πτυχές της λύσης. Ο Πρόεδρος μίλησε για το εδαφικό. Εγώ το θεωρώ ως  ένα παράδειγμα το εδαφικό καθώς είναι ένα θέμα που δεν αναφέρεται στο σύνταγμα του 1960. Είναι το θέμα της ασφάλειας, το περιουσιακό, η εκπροσώπηση στην ΕΕ.

– Θα μπορούσε όμως κάποιος να πει ότι θεωρητικά το σύνταγμα του 60 είναι σε ισχύ. Άρα τι εξυπηρετεί αυτή η πρόταση;

– Όταν πάρετε όμως το σύνταγμα του ‘60 θα δείτε ότι με βάση το δίκαιο της ανάγκης έχει υποστεί  πάρα πολλές τροποποιήσεις. Εάν επιστρέψουν οι Τουρκοκύπριοι τότε το δίκαιο της ανάγκης και όλα τα κατάλοιπα του καθίστανται άνευ αντικειμένου.

– Εννοείτε ότι θα ανακληθούν και όλες οι τροποποιήσεις που έγιναν;

– Βεβαίως. Θα φέρουμε το αρχικό σύνταγμα του 1960 για την μεταβατική περίοδο που θα μας οδηγήσει στα δημοψηφίσματα για έγκρισης της λύσης που θα προκύψει.

– Αναφερθήκατε στις βρετανικές ιδέες. Οι Βρετανοί τις παρουσιάζουν ως ένα είδος αποκεντρωμένης ομοσπονδίας επικαλούμενοι και τη θέση του Προέδρου για την αποκέντρωση εξουσιών. Θεωρείτε ότι μπορεί να έχουμε παγιδευτεί σε ιδέες  ή προτάσεις που έχουμε καταθέσει ως ελληνοκυπριακή πλευρά;

– Όχι, δεν θεωρώ ότι έχουμε παγιδευτεί. Θεωρώ ότι η θέση της αποκεντρωμένης Ομοσπονδίας λέει ότι οι δύο κοινότητες, στις περιοχές που θα διοικούν, θα διοικούν για όλα εκείνα τα θέματα που αφορούν την καθημερινή τους ζωής ενώ η κεντρική κυβέρνηση με όλα όσα έχουν να κάνουν με την μία κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα και ιθαγένεια και επομένως με την διεθνή πτυχή. Εγώ δεν το θεωρώ κακό, ούτε για τους Τουρκοκυπρίους, ούτε και για εμάς. Όπως εμείς θέλουμε στη δική μας κοινότητα να υπάρχουν διάφορες δικλείδες για να μην αποφασίζουν για την καθημερινή μας ζωή η άλλη κοινότητα, το ίδιο ισχύει και για τους Τουρκοκύπριους.

Ζητούμενο η εγκατάλειψη της τουρκικής θέσης για χωριστή κυριαρχία

– Θα μπορούσε κάποιος να διερωτηθεί, πώς μπορούμε ταυτόχρονα να μιλούμε για επιστροφή στο σύνταγμα του ‘60 και για αποκεντρωμένη Ομοσπονδία. Συνάδουν; Μήπως υπάρχει μια αντιφατικότητα;

– Έτερον εκάτερον. Ανέπτυξα προηγουμένως  για το πώς θεωρώ ότι το σύνταγμα του 1960 να είναι επωφελές. Ρεαλιστικά ομιλούντες, η τουρκική πλευρά δεν θα αποδεχθεί επιστροφή στο σύνταγμα του ‘60. Αλλά όλα τα θετικά στοιχεία του συντάγματος του ‘60 μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ένα πλαίσιο συμφωνίας. Ζητούμενο η εγκατάλειψη της τουρκικής θέσης για χωριστή κυριαρχία και δύο κράτη.

– Σας ρωτώ διότι ασκείται, από πολλούς κριτική, στον Πρόεδρο Αναστασιάδη για αντιφατική πολιτική και παλινωδίες στο Κυπριακό. Η αντιπολίτευση τον κατηγορεί ότι δίνει λάθος εντύπωση στη διεθνή κοινότητα…

– Εγώ δεν θέλω να ασχοληθώ με αυτό το ζήτημα. Πήρα ως δεδομένα ότι κατατέθηκε αυτή η πρόταση για επιστροφή στο σύνταγμα του 60. Αυτή η πρόταση ήθελε κατά κάποιο τρόπο σουλούπωμα αλλά και στήριξη με τον τρόπο που την εξέφρασα. Δεν μιλώ εκ μέρους κανενός παρά μόνο του εαυτού μου. Ακούω αυτές τις κατηγορίες της αντιπολίτευσης όπως και άλλες. Όπως ότι δεν συμβουλεύτηκε κανένα ο Πρόεδρος ή δεν το έθεσε πρώτα στο Εθνικό Συμβούλιο. Εγώ δεν εξετάζω αυτά τα θέματα. Λέω απλά ότι υπάρχει μία πρόταση η οποία μπορεί να αποτελέσει έναυσμα και για να πάρουμε τα θέματα τα οποία μπορούν να βοηθήσουν στην λύση χωρίς να χάνουμε την ουσία.

Το αποτελεσματικότερο μέτρο για την Αμμόχωστο θα ήταν η έναρξη των διαπραγματεύσεων

– Σε ποια φάση βλέπετε ότι βρίσκεται σήμερα το Κυπριακό;

– Σε τέλμα. Σε ένα μεγάλο αδιέξοδο το οποίο πρέπει να βρεθεί τρόπος να εξέλθουμε από αυτό. Εάν έχουμε την ψευδαίσθηση ότι από το αδιέξοδο θα βγούμε από τις πιέσεις που θα ασκηθούν από τη διεθνή κοινότητα προς την Τουρκία, κάνουμε μεγάλο λάθος. Δεν θα φτάσουν ποτέ στο σημείο να επιβάλουν στη σημερινή Τουρκία αυτό το οποίο και οι ίδιοι θεωρούν σωστό, δηλαδή την επάνοδο στις διαπραγματεύσεις και εγκατάλειψη της θέσης για δύο κράτη.

– Τα μέτρα της Κυβέρνηση για ανάκληση των ταξιδιωτικών εγγράφων εκπροσώπων του ψευδοκράτους πως τα είδατε ως κίνηση;

–  Θεωρώ ότι απλά ικανοποιούν την ελληνοκυπριακή κοινή γνώμη αλλά δεν πρόκειται να συμβάλουν σε οτιδήποτε επί της ουσίας.

– Τα υπόλοιπα μέτρα τα οποία προωθούνται ως αντίδραση στις κινήσεις των Τούρκων στα κατεχόμενα, πώς τα σχολιάζετε; Μια 5η Διακρατική κλπ…

– Δεν ξέρω. Δεν είμαι νομικός. Άκουσα διιστάμενες απόψεις από νομικούς. Λένε ότι είναι επικίνδυνη κίνηση και ότι μπορεί να ανατραπούν δεδομένα της 4ης Διακρατικής. Δεν μπορώ να πω.

– Θεωρείτε ότι μπορούσαν να υπήρχαν μέτρα ως αντίδραση για τις κινήσεις στην Αμμόχωστο;

– Το μόνο μέτρο το οποίο θα μπορούσε να ήταν αποτελεσματικό είναι να παίρναμε τον στρατό και να πηγαίναμε να καταλάβουμε την Αμμόχωστο. Αλλά όπως βλέπετε σε αυτή την ιδέα χαμογελούμε όλοι διότι δεν μπορεί να γίνει. Απ’ εκεί και πέρα, το αποτελεσματικότερο μέτρο θα ήταν η έναρξη των διαπραγματεύσεων με στόχο και πολιτική βούληση να καταλήξουμε. 

– Πιστεύετε ότι θα μπορούσαν να αποτραπούν κάποιες κινήσεις που έγιναν στην Αμμόχωστο;

– Θα μπορούσαν να αποτραπούν μόνο εάν γίνονταν συνομιλίες. Δυστυχώς τα χρόνια της στασιμότητας μετά το Κραν Μοντάνα είναι πολλά και επιτρέπουν να ευδοκιμήσουν νέα τετελεσμένα, όπως έγινε στην περίπτωση των Βαρωσίων.

– Θα μπορούσαν αυτά τα τέσσερα χρόνια να γίνουν πράγματα που δεν έγιναν;

– Πιστεύω ναι.

– Όπως για παράδειγμα;

– Όπως η δημιουργία κινητικότητας που θα οδηγούσε σε επανέναρξη των συνομιλιών.

– Εννοείτε και από τις δύο πλευρές;

– Ασφαλώς.

– Άρα έπρεπε να γίνει μία κίνηση και από δικής μας πλευράς και δεν έγινε;

– Δεν έπρεπε να επαναπαυθούμε. Επίσης είχαμε σύγχυση στη θέση μας μεταξύ μας. Η μεγαλύτερη σύγχυση που έχει προκύψει μετά το Κραν Μοντάνα είναι ότι δεν γνωρίζαμε εάν ακολουθούμε το σωστό δρόμο προς αναζήτηση ΔΔΟ.  Χάσαμε χρόνο.

– Λέγετε ότι έχετε κατά καιρούς εκφράσει μία δυσαρέσκεια για τον τρόπο άσκησης της εξωτερικής πολιτικής της Κυβέρνησης. Ισχύει;

– Εξαρτάται τι εννοείτε με την έννοια εξωτερική πολιτική. Αν εννοείτε την περιφερειακή πολιτική ασφαλώς και όχι.

– Εννοώ σε σχέση με το Κυπριακό, την καλλιέργεια προσδοκιών για μέτρα από ΕΕ για κυρώσεις κατά Τουρκίας κλπ.

– Θα πρέπει να το διαχωρίσουμε ότι άλλο είναι η άσκηση εξωτερικής πολιτικής και άλλο είναι η επικοινωνιακή πολιτική. Η ερώτηση ήταν για την εξωτερική πολιτική και σε αυτό απάντησα.

– Δηλαδή επικοινωνιακά πώς το εννοείτε;

– Επικοινωνιακά δεν με ενδιαφέρει.

Ο πρώτος λόγος στον Αβέρωφ Νεοφύτου

– Έχει ξεκινήσει και μία συζήτηση προεδρολογίας…

– Το κερασάκι στην τούρτα…

– Δεν μπορώ να μην ρωτήσω, διότι είστε ένας πολιτικός με άποψη η οποία έχει και μία βαρύτητα στον κόσμο του ΔΗΣΥ κυρίως για τη δήλωση του Προέδρου Αναστασιάδη η οποία ερμηνεύθηκε ως πάσα προς τον κ. Αβέρωφ Νεοφύτου. Εσάς ποια είναι η θέση σας; 

  • Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, δεν είπε τίποτε άλλο πέραν από αυτό που είναι γεγονός με βάση το καταστατικό του Δημοκρατικού Συναγερμού. Ο πρόεδρος του κόμματος έχει τον πρώτο λόγο. Όταν ήμουν εγώ υποψήφιος, ο πρόεδρος του κόμματος είχε τον πρώτο λόγο. Δεν θα διανοούμουν να ήμουν υποψήφιος χωρίς να είχα το πράσινο φως του Νίκου Αναστασιάδη που ήταν τότε πρόεδρος του ΔΗΣΥ. Και τώρα, η αναφορά του Προέδρου της Δημοκρατίας δεν ήταν πάσα αλλά αναφορά μίας πραγματικότητας.

ΠΗΓΗ:https://www.philenews.com/eidiseis/politiki/article/1294343/kasoylidis-gfyra-ga-lysi-i-protasi-ga-to-60