Όρεν Ανόλικ: Το Ισραήλ είναι σε θέση να βοηθήσει την Κύπρο

Print Friendly, PDF & Email

17/10/2021

γράφει ο   Ανδρέας Πιμπίσιης   

Η αναβάθμιση των σχέσεων και η διεύρυνση της συνεργασίας μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ αποτελεί μια συνεχή διαδικασία και ο Όρεν Ανόλικ στοχεύει να εργαστεί προς αυτή την κατεύθυνση. Ο ίδιος δηλώνει με σαφήνεια πως «πάντα υπάρχει περιθώριο βελτίωσης».

Στην πρώτη του συνέντευξη, αφότου ανέλαβε τα καθήκοντά του, ο νέος πρέσβης του Ισραήλ μιλά αποκλειστικά στον «Φ» για όλο το φάσμα των διμερών σχέσεων και τους τομείς στους οποίους οι δύο χώρες θα μπορούσαν να αναπτύξουν ακόμα περισσότερο τη μεταξύ τους συνεργασία. Ένα από θέματα που εισήλθαν προσφάτως στη σφαίρα των συζητήσεων και αναλύσεων – σ’ ό,τι αφορά τις διμερείς σχέσεις – είναι και το ενδεχόμενο ενίσχυσης της αμυντικής δυνατότητας της Κύπρου με την απόκτηση ισραηλινών μέσων. Θέσαμε στον  Ο. Ανόλικ το ερώτημα εάν στο πλαίσιο της συνεργασίας των δύο χωρών σε θέματα άμυνας/ασφάλειας θα μπορούσε το Ισραήλ να βοηθήσει την Κύπρο σε αναβάθμιση της αμυντικής της ικανότητας. 

Αφού ξεκαθάρισε πως «η Κύπρος έχει τη δική της πολιτική στα θέματα άμυνας και ασφάλειας» όπως και «το Ισραήλ έχει δική του», ανέφερε πως η χώρα του «είναι σε θέση να βοηθήσει άλλες χώρες να ενισχύσουν την αμυντική τους ισχύ, παρέχοντας τεχνογνωσία και τεχνολογία, εκπαίδευση και αμυντικό εξοπλισμό». Σημείωσε πως το Ισραήλ μπορεί να μοιραστεί τις εμπειρίες του με άλλα κράτη, και «η Κύπρος είναι μια φίλη χώρα με την οποία μπορεί» να μοιραστεί αυτές τις εμπειρίες.

– Θα ξεκινήσω από τα εύκολα, ποιος είναι ο Όρεν Ανόλικ; 

– Είμαι Ισραηλινός διπλωμάτης, εδώ και 26 χρόνια. Πριν την Κύπρο είχα υπηρετήσει στην Ασμάρα (Ερυθραία), στην Πράγα και στην Ουάσιγκτον. Αυτός είναι ο πρώτος μου διορισμός ως αρχηγός διπλωματικής αποστολής. Το γεγονός δε ότι υπηρετώ ως πρέσβης στην Κύπρο, έχει για μένα ιδιαίτερη σημασία.  Βέβαια θα μπορούσε να είμαι καλαθοσφαιριστής -με ύψος 2.0 μέτρα (στο υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ έχω τη φήμη του ψηλότερου διπλωμάτη) και με ευχέρεια στο μπάσκετ- είμαι όμως επαγγελματίας διπλωμάτης (γέλια).

– Πολλοί λένε πως οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται στο καλύτερο τους σημείο απ’ ό,τι ήταν ποτέ. Το ερώτημα είναι, πόσο περιθώριο υπάρχει για περαιτέρω βελτίωση;

– Μια ξεκάθαρη απάντηση είναι πως πάντα υπάρχει περιθώριο βελτίωσης. Πρώτα απ’ όλα, είναι πολύ καλό που ο κόσμος θεωρεί δεδομένες τις σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες. Εγώ δεν το θεωρώ δεδομένο. Η εξέλιξη των διμερών μας σχέσεων είναι αποτέλεσμα στρατηγικών αλλαγών στην περιοχή, αλλά και σκληρής δουλειάς και από τις δύο πλευρές. Δεν συνέβη ως εκ θαύματος ούτε τυχαία. Οι καλές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών μας ήταν το αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς.  Υπήρξαν βεβαίως και δύσκολες στιγμές κατά την πορεία της εξέλιξης αυτών των σχέσεων. Και το πού βρισκόμαστε σήμερα δεν το θεωρώ ως κάτι δεδομένο. Είναι μια διαρκής διαδικασία, είναι ένα συνεχές ταξίδι. Πρώτα απ’ όλα, χρειάζεται να εργαστούμε ώστε αυτά που έχουμε καταφέρει να διατηρηθούν. Υπάρχουν πολλά που μπορούμε να κάνουμε. Για παράδειγμα, στον τομέα του τουρισμού, που αποτελεί μια σημαντική πηγή εισοδήματος τόσο στην Κύπρο όσο και στο Ισραήλ, θα μπορούσαμε να προωθήσουμε κοινά τουριστικά πακέτα, που θα προσφέρουν στους τουρίστες την ευκαιρία να συνδυάσουν το ταξίδι τους με επίσκεψη και στις δύο χώρες. Υπάρχουν πολλά που μπορούν να συνδεθούν και πρέπει να περάσουμε από τον σχεδιασμό στην πράξη. 

Στον τομέα της ενέργειας, οι συνθήκες είναι τέτοιες που μας επιτρέπουν να προχωρήσουμε στο επόμενο στάδιο, από εκείνο της συμφωνίας και των προσδοκιών, στο στάδιο της υλοποίησης. Είναι σημαντικό και για τις δύο χώρες. Πολλά μπορούν να γίνουν ακόμα στον επιχειρηματικό τομέα, στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, του περιβάλλοντος κ.α. Υπάρχουν ακόμα ιδέες για το πώς θα βελτιώσουμε περισσότερο τις σχέσεις των δύο χωρών στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας: με περισσότερες στρατιωτικές ασκήσεις, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και προμήθεια αμυντικών συστημάτων στην Κύπρο. Το φάσμα των θεμάτων που μπορούμε να συνεργαστούμε είναι ευρύ. Και η πολιτική βούληση για να γίνουν περισσότερα είναι εκεί. Είναι θέμα το πώς μεταφράζεται η καλή θέληση σε έργα. 

– Η ενδυνάμωση των διμερών σχέσεων ξεκίνησε με αφορμή την ανακάλυψη φυσικού αερίου στην περιοχή. Ο κόσμος έχει ακούσει πολλά για τον αγωγό EastMed, όμως δεν είδε τίποτε ακόμα. Γι’ αυτό και υπάρχει ένα ερωτηματικό εάν αυτό το έργο τελικά θα υλοποιηθεί.

– Αυτό που μπορώ να πω είναι πως το Ισραήλ παραμένει δεσμευμένο στον στόχο. Υπογράψαμε μια συμφωνία και θέλουμε να υλοποιηθεί. Ο EastMed είναι ένα πολύπλοκο έργο με πολλές πτυχές. Μια από αυτές τις πτυχές είναι η πολιτική βούληση, και αυτή υπάρχει. Υπάρχουν  και πολιτικά, οικονομικά και τεχνικά ζητήματα τα οποία πρέπει να επιλυθούν. Το έργο προχωρά, οι εργασίες συνεχίζονται. Και όπως προανέφερα είμαστε δεσμευμένοι γι’ αυτό το έργο. Θέλουμε να το δούμε να υλοποιείται γιατί τα οφέλη θα είναι πολλά για το Ισραήλ, την Κύπρο και την περιοχή ευρύτερα. 

– Ωστόσο βλέπουμε να υπάρχουν αντιδράσεις από άλλους παίχτες της περιοχής οι οποίοι διαμηνύουν πως τίποτε δεν μπορεί να υλοποιηθεί χωρίς τη δική τους εμπλοκή ή έγκριση. Και αντιδρώντας προκαλούν κάποια προβλήματα στην ανατολική Μεσόγειο. 

– Δεν μας ευχαριστεί οποιασδήποτε έκφραση επιθετικότητας από οποιονδήποτε στην περιοχή. Έχουμε ισχυρή πεποίθηση πως οι όποιες αντιπαραθέσεις και διαφορές μπορούν να επιλυθούν μέσα από διαπραγματεύσεις και συζητήσεις. Αυτή είναι η θέση μας. Ανησυχούμε για αυτή την επιθετικότητα και δηλώνουμε με έμφαση πως θα θέλαμε να τερματιστεί. 

– Ξεκίνησε μια συνεργασία σε διμερές επίπεδο μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ, προχώρησε σε τριμερές επίπεδο με την Ελλάδα και ακολούθως είχαμε και τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτή η συνεργασία πώς επηρεάζει την περιοχή;

Η τριμερής συνεργασία (Κύπρου, Ισραήλ, Ελλάδας) από μόνη της είναι εξαιρετικά σημαντική. Συνιστά ένα σχήμα για κοινές ενέργειες και δράσεις. Επιπλέον, αποτελεί μια πλατφόρμα που μπορεί να συνδέσει την ΕΕ, το Ισραήλ και τα Αραβικά κράτη. Μια τέτοια διασύνδεση θεωρείτο σχεδόν απίθανη μερικά χρόνια πριν, σήμερα όμως αποτελεί πραγματικότητα. Εάν το δούμε από ιστορική σκοπιά είναι κάτι το πρωτοφανές.

Υπήρχαν περίοδοι που Κύπρος και Ελλάδα είχαν γυρισμένη την πλάτη στη Μέση Ανατολή και κοίταζαν μόνο προς την Ευρώπη, τα Αραβικά κράτη επιδείκνυαν μια εχθρική στάση και το Ισραήλ βρισκόταν απομονωμένο από τον περίγυρό του. 

Σήμερα, βλέπουμε αυτές τις τρεις οντότητες να προσεγγίζουν η μια την άλλη και να συζητούν για όσα μπορούν να κάνουν μαζί για τη Μέση Ανατολή, την ανατολική Μεσόγειο, για το περιβάλλον, την κλιματική αλλαγή, την οικονομία, την τεχνολογία, τις επενδύσεις κ.λπ. Αυτή η δραστική μεταβολή που επήλθε, δεν γίνεται πλήρως αντιληπτή νομίζω ούτε καν από τους ίδιους τους εμπλεκόμενους. Πιστεύω ότι διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στη γεωστρατηγική εικόνα της περιοχής. Δεν είναι κάτι που στρέφεται εναντίον του οποιουδήποτε, λειτουργεί με θετική ατζέντα και θα είμαστε ευτυχείς να καλωσορίσουμε και άλλους. 

Η προθυμία των ΗΠΑ και ο θετικός τρόπος που είδαν αυτή τη συνεργασία, στέλνει ένα σαφές μήνυμα: ότι η πιο ισχυρή χώρα στον κόσμο βλέπει αυτή την εξέλιξη ως κάτι σημαντικό. Έχουν πραγματοποιηθεί ήδη συναντήσεις τόσο σε υψηλό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο ομάδων εργασίας, με στόχο την επίτευξη κοινού οφέλους. Σύντομα θα γίνει η επόμενη συνάντηση της ομάδας εργασίας, με θέμα την Ασφάλεια Τροφίμων.

– Στο πλαίσιο της συνεργασίας των δύο χωρών στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, πώς μπορεί το Ισραήλ να βοηθήσει την Κύπρο να αναβαθμίσει την αμυντική της ικανότητα;

Η Κύπρος έχει τη δική της πολιτική σε θέματα άμυνας και ασφάλειας, την οποία η ίδια καθορίζει. Το Ισραήλ έχει την δική του πολιτική όσον αφορά στην ασφάλεια της χώρας. 

Το Ισραήλ είναι σε θέση να βοηθήσει άλλες χώρες να ενισχύσουν την αμυντική τους ισχύ, παρέχοντας τεχνογνωσία και τεχνολογία, εκπαίδευση και αμυντικό εξοπλισμό.

Η δική μας πολιτική μας είναι πως μόνο εμείς είμαστε υπεύθυνοι για την άμυνα της χώρας μας απέναντι στους εχθρούς μας. Θέλουμε να είμαστε σίγουροι ότι εμείς, ως Ισραήλ, έχουμε τη δύναμη, την τεχνογνωσία, την εκπαίδευση και όλα όσα χρειάζονται για να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας. 

Καθώς η κάθε χώρα έχει τη δική της πολιτική και στρατηγική, εμείς το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να μοιραστούμε με άλλα κράτη τις εμπειρίες μας. Η Κύπρος είναι μια φίλη χώρα με την οποία μπορούμε να το πράξουμε.

Οι διμερείς σχέσεις  έχουν θεσμοθετηθεί

– Είπατε πως τίποτε δεν μπορεί να θεωρείται ως δεδομένο. Πόσο βαθιά έχουν ριζωθεί οι σχέσεις των δύο χωρών ώστε να μην επηρεάζονται από τις όποιες αλλαγές, για παράδειγμα, την αλλαγή  κυβέρνησης; 

– Μα είχαμε πρόσφατα αλλαγή κυβέρνησης στο Ισραήλ, και οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών δεν έχουν αλλάξει καθόλου. Οι σχέσεις μας παραμένουν πολύ φιλικές και ζεστές, ακόμα και σε προσωπικό επίπεδο ανάμεσα σε υπουργούς και τους ηγέτες των δύο χωρών. 

Βρισκόμαστε σε ένα πολύ καλό σημείο και οι διμερείς σχέσεις έχουν θεσμοθετηθεί. Δεν αφορούν μόνο σε πολιτικό επίπεδο, αλλά και σε πολλά άλλα. Επιχειρηματίες, ακαδημαϊκοί, επιστήμονες, τουρίστες, υπάρχουν τόσα πολλά που συνδέουν τις δύο χώρες. 

Μιλώντας από τη δική μας πλευρά, μπορώ να σας βεβαιώσω πως δεν υπάρχει κάποιο κόμμα στην ισραηλινή Βουλή που δεν θέλει να έχει καλές σχέσεις με την Κύπρο και καλές σχέσεις στη γειτονιά μας. 

Το γεγονός ότι θέλουμε να έχουμε πολύ καλές σχέσεις με την Κύπρο, δεν έχει να κάνει ούτε εξαρτάται από τις σχέσεις που μπορεί να έχουμε ή να αναπτύξουμε με άλλες χώρες της περιοχής. 

– Άρα δεν είναι ιστορία του φίλου του εχθρού μου και του εχθρού του φίλου μου;

– Με βεβαιότητα θα πω «σίγουρα όχι».

Το Ιράν είναι ένας επιζήμιος παράγοντας στην περιοχή

– Κάποιος όταν αναφέρεται στη Μέση Ανατολή το μυαλό του πάει σε συγκρούσεις και πολέμους. Το να μιλάμε για ειρήνη και τη συνεργασία είναι κάτι εντελώς πρωτόγνωρο. 

Δεν προσπαθώ να φτιάξω μια εικόνα που τα παρουσιάζει όλα ρόδινα. Η Μέση Ανατολή συνεχίζει να είναι μια πολύ δύσκολη περιοχή. Υπάρχουν πολύ αρνητικοί παίχτες στην περιοχή με το Ιράν να βρίσκεται στην κορυφή της λίστας, και δορυφόρους του την Χεζμπολάχ, τη Χαμάς, τους Χούτι στην Υεμένη κ.λπ. Σαφώς και δεν είναι όλα ρόδινα. Παρ’όλες τις προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσουμε, υπάρχουν και οι χώρες που εργάζονται και επιδιώκουν θετικές εξελίξεις και με τις οποίες συνεργαζόμαστε σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος. 

Την ίδια ώρα, ναι, χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε εκείνες τις προκλήσεις που αφορούν θέματα υψίστης ασφάλειας. 

Το Ιράν είναι ένας επιζήμιος παράγοντας στην περιοχή, ένας πολύ αρνητικό στοιχείο που εργάζεται για την προώθηση μιας καταστροφικής ατζέντας. Και αυτό το είδαμε με τις ενέργειές του για την ανάπτυξη του πυρηνικού του προγράμματος, με την ενθάρρυνση τρομοκρατικών δράσεων, με την οικονομική στήριξη και την προμήθεια όπλων τρομοκρατικών οργανώσεων στην περιοχή. Είμαστε αναγκασμένοι να ζούμε ανάμεσα στους δύο πόλους. Ανάμεσα στην απειλή από τη μια και από την άλλη, την ευκαιρία που προσφέρεται. 

– Σ’ ό,τι αφορά το Ιράν, είναι γνωστές οι θέσεις του Ισραήλ. Πιστεύετε ότι οι ευρωπαϊκές αλλά κι άλλες χώρες συμφωνούν μαζί σας, σ’ ό,τι αφορά την ιρανική απειλή;

Πιστεύω πως πολλές χώρες στην Ευρώπη, οι Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες, αντιλαμβάνονται τους κινδύνους που προέρχονται από το Ιράν. Μελετώντας τα δεδομένα, δεν υπάρχουν μεγάλες διαφορές στο πώς όλοι αντιλαμβάνονται το πόσο επικίνδυνα είναι τα πράγματα. 

Υπάρχουν διαφωνίες ως προς την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης. Είναι εκείνοι που πιστεύουν πως μόνο μέσω συνομιλιών και μόνο με ειρηνικά μέσα μπορεί να πειστεί το Ιρανικό καθεστώς να αλλάξει συμπεριφορά. Και υπάρχουν κι εκείνοι που πιστεύουν ότι θα πρέπει να υπάρχει δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν κι άλλα μέτρα προκειμένου να αποφευχθεί η ιρανική απειλή. 

Το Ισραήλ δεν είναι εναντίον της διαδικασίας διαπραγματεύσεων με το Ιράν. Θεωρούμε όμως πως είναι αναγκαίο στην εργαλειοθήκη μας να υπάρχουν διάφορα μέσα τα οποία να μπορούν να χρησιμοποιηθούν αναλόγως. 

– Οι χώρες της περιοχής συζητούν από θέματα όπως η κλιματική αλλαγή ώς την τρομοκρατία κλπ. Υπάρχει συνεργασία σ’ όλα αυτά τα θέματα;

Φυσικά. Για παράδειγμα αυτή την εβδομάδα πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο δύο συνέδρια για την κλιματική αλλαγή, στα οποία συμμετείχαν εκτός από Ισραηλινούς ακαδημαϊκούς και επιστήμονες, και ο Ειδικός Απεσταλμένος του Ισραήλ για την Κλιματική Αλλαγή και τη Βιωσιμότητα. Υπάρχει στενή συνεργασία μεταξύ των μετεωρολογικών υπηρεσιών των δύο κρατών. Μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών σε θέματα καταπολέμησης της τρομοκρατίας γίνεται ανταλλαγή πληροφοριών όταν απαιτείται. 

Στο Ισραήλ βρεθήκαμε αντιμέτωποι με ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα, όσον αφορά την παράνομη μετανάστευση, και καταφέραμε με τον δικό μας τρόπο να το εκμηδενίσουμε. Αυτή μας την τεχνογνωσία μπορούμε να τη μοιραστούμε και με άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν ανάλογα προβλήματα.

– Είναι ήδη γνωστό ότι έχετε σχέσεις με την Κύπρο.

– Έχουμε ως οικογένεια, από την πλευρά της συζύγου μου, δεσμούς με την Κύπρο. Κατ’ ακρίβεια οι δεσμοί είναι διπλοί. Ιστορικοί και αφορούν τον πατέρα της συζύγου μου. Ο πεθερός μου, Αλεξάντερ Λίβνε, βρέθηκε στην Κύπρο το 1947 ως κρατούμενος στα βρετανικά στρατόπεδα κράτησης Εβραίων. Η οικογένεια του καταγόταν από τη Ρουμανία, και κατάφεραν να επιβιώσουν του Ολοκαυτώματος. Μετά το τέλος του πολέμου, ο πατέρας του τον παρότρυνε να μεταναστεύσει στο -υπό βρετανική διοίκηση τότε- αναδυόμενο κράτος του Ισραήλ. Μια μεγάλη ομάδα εφήβων είχε συγκεντρωθεί από διάφορα μέρη της Ευρώπης στη Βουλγαρία, απ’ όπου απέπλευσαν με προορισμό το Ισραήλ. Το βρετανικό ναυτικό, όμως, ανέκοψε την πορεία του πλοίου, το οποίο προωθήθηκε στην Κύπρο. Έζησαν πολλούς μήνες στο στρατόπεδο, κάτω από δύσκολες συνθήκες, οι θύμησες του όμως από το νησί δεν ήταν αρνητικές. Γιατί, όπως μας διηγείτο ο ίδιος αργότερα,  οι νεαροί κρατούμενοι αισθάνονταν τότε σαν να βρίσκονταν σε καλοκαιρινή κατασκήνωση. 

Ο δεύτερος δεσμός είναι ακόμα πιο σημαντικός. Ο παππούς της συζύγου μου, από την πλευρά της μητέρας της, ήταν Ισραηλινός διπλωμάτης. Το 1950 λειτούργησε για πρώτη φορά Γενικό Προξενείο του Ισραήλ στην Κύπρο, που τότε βρισκόταν υπό Βρετανική κυριαρχία. Πρώτος Γενικός Πρόξενος του Ισραήλ ήταν ο πατέρας της πεθεράς μου, Ιεραχμιέλ Γιαρόν, ο οποίος ανέλαβε τη λειτουργία του Προξενείου για περίοδο περίπου δύο χρόνων.

Σε μια από τις πολλές φωτογραφίες που έχει ακόμα η οικογένεια, απεικονίζεται το κτήριο του Προξενείου, που βρισκόταν στην παλιά πόλη της Λευκωσίας, κοντά στο Λήδρα Πάλας. Και μετά από 70 χρόνια, βρίσκομαι εγώ εδώ, ως πρέσβης. Είναι σαν να κλείνει ένας κύκλος. Κάτι πολύ ασυνήθιστο. Αυτός ακριβώς ο προσωπικός δεσμός με την Κύπρο, προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στη δική μου αποστολή εδώ. 

«ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠ’ Ο,ΤΙ ΠΕΡΙΜΕΝΑ»

– Από τις μέχρι τώρα συναντήσεις σας, τι άποψη έχετε διαμορφώσει για τους Κύπριους γενικότερα. Είναι αυτό που είχατε κατά νου πριν έρθετε;

– Είχα υψηλές προσδοκίες από την αρχή και καθόλου δεν διαψεύστηκαν. Η αλήθεια είναι, όσο κι αν ακούγεται διπλωματικό, πως είναι ακόμα καλύτερα απ’ ό,τι το περίμενα. Όπου πάω με υποδέχονται με θέρμη και ο κόσμος είναι πολύ ανοικτός και πρόθυμος να μιλήσει μαζί μου. Ακούω τόσα πολλά καλά λόγια για το Ισραήλ που καμιά φορά αναγκάζομαι να λέω «μα δεν είναι όλα τόσο τέλεια στο Ισραήλ, είναι όπως κάθε άλλη χώρα» (γέλια).  Υπάρχουν πολλές ομοιότητες μεταξύ μας, έχουμε παρόμοιο τρόπος σκέψης, είμαστε πολύ κοινωνικοί και προσιτοί, λέμε ανοικτά τι σκεφτόμαστε. 

Αυτό μου αρέσει πολύ.

– Άρα νιώθετε σαν στο σπίτι σας;

– Με εξαίρεση το ότι στην Κύπρο οδηγείτε στη λάθος πλευρά του δρόμου… (γέλια)

Εδώ υπάρχει πολύ λιγότερη κυκλοφοριακή συμφόρηση σε σύγκριση με το Ισραήλ. Ο κόσμος εδώ είναι πολύ πιο χαλαρός, ενώ στο Ισραήλ ο κόσμος είναι πιο αγχωμένος. 

Άρα, άμα το σκεφτεί κανείς, νιώθω σαν στο σπίτι μου με κάποια επιπλέον πλεονεκτήματα!

ΠΗΓΗ:https://www.philenews.com/eidiseis/politiki/article/1314622/oren-anolik-to-israil-einai-se-thesi-na-boithisei-tin-kypro