8/7/2023
γράφει ο Χρύσανθος Μανώλη
Ξεκάθαρες και αυστηρές προειδοποιήσεις από αξιωματούχους και όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορικά με σοβαρές καθυστερήσεις που παρατηρούνται στην προώθηση του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κρήτη υποχρέωσαν χθες τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να παρέμβει και να καλέσει σε σύσκεψη στο Προεδρικό τον διευθυντή του ιδιωτικού φορέα EuroAsia Interconnector, Νάσο Κτωρίδη. Παρών στη σύσκεψη ήταν και ο υπουργός Ενέργειας Γιώργος Παπαναστασίου και υπηρεσιακοί.
Οι πληροφορίες του Φιλελευθέρου αναφέρουν ότι οι εκκρεμότητες γύρω από την πολυαναμενόμενη -και κρίσιμης σημασίας για την ηλεκτροπαραγωγή στην Κύπρο και ιδιαίτερα για την πράσινη μετάβαση- διασύνδεση με την Κρήτη είναι σοβαρές και θέτουν υπό αμφισβήτηση την ομαλή προώθηση του έργου.
Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρεται να έχει προειδοποιήσει την κυπριακή Κυβέρνηση ότι αν δεν υπάρξει αμέσως κινητοποίηση και σε πολιτικό επίπεδο και αν δεν ληφθούν αποφάσεις που να διασφαλίζουν ότι το έργο μπορεί να υλοποιηθεί εμπρόθεσμα από τον ιδιωτικό φορέα υλοποίησης, τότε η Επιτροπή θα ανακαλέσει την απόφαση του ευρωπαϊκού μηχανισμού Connecting Europe Facility (CEF) για γενναία χρηματοδότηση του έργου με 657 εκατ. ευρώ και θα διοχετεύσει τα χρήματα σε πιο ώριμα έργα στην Ευρώπη.
Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε τραγική εξέλιξη για την Κύπρο, την ηλεκτροπαραγωγή και ευρύτερα την οικονομία, καθώς χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με άλλα δίκτυα -πόσο μάλλον το ευρωπαϊκό- η γιγαντιαία προσπάθεια που πρέπει να επισπευθεί για την πράσινη μετάβαση και τη μείωση του κόστους ηλεκτρισμού δυνατό να καταρρεύσει. Οι πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και τεχνοκράτες που κτύπησαν καμπανάκι κινδύνου -όχι μία φορά- επισημαίνουν ότι δεν έχουν ικανοποιηθεί σημαντικά ορόσημα που αποτελούν δεσμεύσεις του EuroAsia Interconnector.
Ένα από αυτά τα ορόσημα ανακοινώθηκε μόλις στις 29 Ιουνίου ‘23 και αφορά τη συμφωνία στρατηγικής συμμετοχής του (ιδιωτικών συμφερόντων) Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της Ελλάδας (ΑΔΜΗΕ) στο μετοχικό κεφάλαιο της EuroAsia Interconnector, σε ποσοστό 25%. Η συμμετοχή του ΑΔΜΗΕ στο μεγαλεπήβολο έργο της διασύνδεσης Κύπρου – Ελλάδας (ενδεχομένως και του Ισραήλ) ήταν πάγια απαίτηση της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας της ΕΕ (DG ENERGY), ώστε να διασφαλιστεί η επέκταση της ήδη παρεχόμενης τεχνογνωσίας από τον ελληνικό οργανισμό στην κυπριακή εταιρεία αλλά και η επίσπευση των έργων.
Ωστόσο, άλλα δύο σημαντικά ορόσημα εκκρεμούν. Το ένα αφορά την υπογραφή από τον EuroAsia Interconnector τελικής συμφωνίας με τη νορβηγική Nexans, για την προμήθεια και εγκατάσταση των καλωδίων εμποτισμένης μάζας (ΜΙ) HVDC 500 KV HVDC, για τη ζεύξη Κύπρου – Κρήτης, ισχύος 1.000 MW, με δυνατότητα επέκτασης στα 2.000 μεγαβάτ. Η Nexans είχε επιλεγεί από τον Ιούλιο του 2022, ωστόσο οι υπογραφές εκκρεμούν έως σήμερα, παρά τις διαβεβαιώσεις ότι είναι θέμα χρόνου να κλείσει αυτό το μέτωπο.
Σε εκκρεμότητα παραμένει επίσης η οριστικοποίηση -και βεβαίως η εκτέλεση- της συμφωνίας με τη Siemens για τον σχεδιασμό, την κατασκευή, την προμήθεια, την εγκατάσταση και τη λειτουργία των σταθμών μετατροπής τύπου VSC-HVDC, στην Κοφίνου.
ΠΗΓΗ:ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ 8/7/2023
