”Υπόγεια” αντίσταση: Ο ρόλος των σηράγγων της Χεζμπολάχ στις στρατιωτικές επιχειρήσεις

Print Friendly, PDF & Email

6/7/2024

Militaire News

Το εκτεταμένο δίκτυο σηράγγων της Χεζμπολάχ “τραβάει” την προσοχή καθώς ο πόλεμος με το Ισραήλ πλησιάζει. Αν και η τρέχουσα στρατηγική τους αξία παραμένει αβέβαιη, τα υπόγεια δίκτυα είναι ζωτικής σημασίας από τακτικής άποψης, προσφέροντας οχυρωμένες θέσεις, δυνατότητες μυστικής μετακίνησης και ανθεκτικότητα έναντι των εχθρικών δυνάμεων.

Το 2018, ο ισραηλινός στρατός κατοχής ξεκίνησε την “Επιχείρηση Βόρεια Ασπίδα” για να αποκαλύψει και να καταστρέψει τις σήραγγες της Χεζμπολάχ κατά μήκος των συνόρων του Λιβάνου, ένα υπόγειο δίκτυο που ο Γενικός Γραμματέας της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα εξήγησε αργότερα ότι κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1990 και στη συνέχεια εγκαταλείφθηκε.

Η επάρκεια της Χεζμπολάχ στην κατασκευή σηράγγων επωφελήθηκε από την εμπειρία των Παλαιστινίων μαχητών που είχαν σκάψει σήραγγες στο νότιο Λίβανο πριν από την εισβολή του Ισραήλ το 1982. Η λιβανέζικη αντίσταση άρχισε να χρησιμοποιεί τις σήραγγες λίγο μετά την έναρξη των δικών της στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του κράτους κατοχής τη δεκαετία του 1990. 

Μια έκθεση του ισραηλινού ερευνητικού κέντρου ALMA του 2021 αποκάλυψε ότι η Χεζμπολάχ έχει κατασκευάσει πολυάριθμες υπόγειες σήραγγες σε ολόκληρο το Λίβανο, μεταξύ άλλων στο νότο του, σε τμήματα της Βηρυτού και στην κοιλάδα Μπεκάα. Η γαλλική εφημερίδα Liberation αναφέρει ότι το δίκτυο σηράγγων της Χεζμπολάχ είναι εξαιρετικά εξελιγμένο, εκτείνεται σε εκατοντάδες χιλιόμετρα και φτάνει ακόμη και στη Συρία.

Αλλά σήμερα, με την απειλή ενός νέου πολέμου Ισραήλ-Λιβάνου να κλιμακώνεται, οι αναλυτές προβλέπουν ότι οποιαδήποτε μελλοντική σύγκρουση θα επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από τις τεχνολογικές στρατιωτικές εξελίξεις και λιγότερο από τον λαβύρινθο των σηράγγων που καθόρισε τις προηγούμενες συγκρούσεις.

Από το 2023, η Χεζμπολάχ έχει επιδείξει προηγμένο οπλισμό ικανό να καταρρίπτει ισραηλινά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και να καταστρέφει τα συστήματα αεράμυνάς του, καθώς ο Νασράλα ισχυρίζεται ότι έχει χρησιμοποιήσει μόνο ένα κλάσμα του οπλοστασίου της. 


Τακτική έναντι στρατηγικής αξίας

Ενώ ο Νασράλα τονίζει συχνά τον προηγμένο οπλισμό της Χεζμπολάχ, σιωπά για τα δίκτυα τούνελ, κάτι που το Τελ Αβίβ βρίσκει ανησυχητικό. Αυτό εγείρει το ερώτημα αν αυτές οι σήραγγες εξακολουθούν να έχουν στρατηγική σημασία μπροστά στην ταχεία εξέλιξη των όπλων. 

Όπως λέει στο The Cradle ο Dr. Ανδρέας Κριγκ, επίκουρος καθηγητής στο King’s College του Λονδίνου: “Οι σήραγγες που έχει κατασκευάσει η Χεζμπολάχ τα τελευταία 15 χρόνια στο νότιο Λίβανο έχουν τακτική και επιχειρησιακή αλλά όχι στρατηγική αξία. Δηλαδή, ενώ το σύστημα σηράγγων αποτελεί το κέντρο βάρους της Χαμάς στη Γάζα, το σύστημα σηράγγων στο νότιο Λίβανο είναι απλώς ένας πολλαπλασιαστής ισχύος για τη Χεζμπολάχ που της παρέχει στρατιωτικό πλεονέκτημα έναντι του πεζικού των IDF`’.

Ο Κριγκ εξηγεί ότι υπάρχουν διαφορετικοί τύποι σηράγγων: επιφανειακές σήραγγες που χρησιμοποιούνται για τη μετακίνηση πρακτόρων και υλικών, οι οποίες μπορούν να καταστραφούν από αέρος, και βαθύτερες, ενισχυμένες με σκυρόδεμα σήραγγες που χρησιμεύουν ως κέντρα διοίκησης και οπλοστάσια. Οι βαθύτερες σήραγγες, μερικές από τις οποίες βρίσκονται έως και 60 μέτρα κάτω από τη γη, είναι σχεδόν αδιαπέραστες από τις ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές και κατασκευάστηκαν με την υποστήριξη της Βόρειας Κορέας και του Ιράν.

Υποστηρίζει ότι η αποτελεσματικότητα των προσπαθειών του Ισραήλ να καταστρέψει αυτές τις σήραγγες θα εξαρτηθεί από την ικανότητά του να διατηρήσει την αεροπορική υπεροχή, όπως το 2006. Ωστόσο, οι εξελίξεις στην τεχνολογία των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και των αντι-μη επανδρωμένων αεροσκαφών μπορεί να περιπλέξουν το έργο αυτό. Η πιθανή χρήση ιρανικής τεχνολογίας από τη Χεζμπολάχ για την κατάρριψη ισραηλινών μη επανδρωμένων αεροσκαφών θα μπορούσε να εξισορροπήσει τις δυνατότητες πληροφοριών μεταξύ των δύο.

Σήμερα, ο Κριγκ πιστεύει ότι η καταστροφή των σηράγγων δεν θα αλλάξει το παιχνίδι: “Δεδομένου ότι οι σήραγγες δεν είναι τόσο στρατηγικής σημασίας για τη Χεζμπολάχ όσο είναι στη Γάζα για τη Χαμάς, η καταστροφή του συστήματος σηράγγων δεν είναι τόσο προβληματική για τη Χεζμπολάχ”.


Η πολύπλευρη φύση των σηράγγων της Χεζμπολάχ

Ο Νίκολας Μπλάνφορντ, ειδικός στις στρατιωτικές επιχειρήσεις της Χεζμπολάχ με έδρα τις ΗΠΑ, λέει στο The Cradle ότι “οι σήραγγες εξακολουθούν να είναι πολύ σημαντικές για τη Χεζμπολάχ, είτε πρόκειται για διασυνοριακές σήραγγες είτε για μέρος των δικτύων σήραγγας – καταφυγίων που έχει δημιουργήσει στο νότιο Λίβανο και αλλού”.

“Παραμένουν μια στρατηγική προτεραιότητα”, συνεχίζει. Ο Μπλάνφορντ πιστεύει ότι οι σήραγγες θα χρησιμοποιηθούν για την αποθήκευση και το καταφύγιο μαχητών, καθώς και για τη διείσδυση στο Ισραήλ για την πραγματοποίηση επιθέσεων. Υποστηρίζει επίσης ότι η Χεζμπολάχ θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει ή να επεκτείνει τις σήραγγες ώστε να εξυπηρετούν διαφορετικούς τακτικούς σκοπούς ανάλογα με τις ανάγκες.

Ο Μπλάνφορντ τονίζει τη στρατηγική σημασία των σηράγγων στη στρατιωτική υποδομή της Χεζμπολάχ. Ακόμη και με την πιθανή εφαρμογή της απόφασης 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η οποία αποσκοπεί στη διαμεσολάβηση μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ και στον περιορισμό των στρατιωτικών δραστηριοτήτων της Χεζμπολάχ -ιδιαίτερα νότια του ποταμού Λιτάνι- οι σήραγγες θα εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο.

Για παράδειγμα, θα μπορούσαν να επιτρέψουν στη Χεζμπολάχ να εντοπίσει ισραηλινούς στρατιώτες ή οχήματα που κινούνται σε μια θέση και να επιτεθεί αμέσως. Αυτό σημαίνει ότι η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να αναπτύσσεται μέχρι τη Γαλάζια Γραμμή που οριοθετεί τα σύνορα μεταξύ των δύο χωρών και μπορεί να αντιδράσει στις ισραηλινές κινήσεις σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό ρίχνει επίσης περαιτέρω φως στην επίμονη πίεση των ΗΠΑ προς τη Χεζμπολάχ να αποσύρει τις δυνάμεις της σε απόσταση τουλάχιστον οκτώ χιλιομέτρων από τα σύνορα. Εάν τηρηθεί, αυτό θα περιορίσει σημαντικά τη στρατιωτική παρουσία και τις δραστηριότητες της Χεζμπολάχ στην περιοχή.

Μιλώντας στο The Cradle, ο Λιβανέζος στρατιωτικός δημοσιογράφος Αλί Τζεζίνι σημειώνει ότι η χρησιμότητα των σηράγγων αυξομειώνεται ανάλογα με την ικανότητα της Χεζμπολάχ να διαταράσσει την ισραηλινή δύναμη πυρός. Κατά τη διάρκεια του πολέμου του 2006, οι μαχητές της Χεζμπολάχ χρησιμοποίησαν σήραγγες και χαρακώματα για να αντισταθούν με σφοδρότητα στις ισραηλινές δυνάμεις.

Ο Τζεζίνι πιστεύει ότι οι σήραγγες θα παραμείνουν απαραίτητες, ειδικά σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως “φυσικά αποθέματα” και χρησιμεύουν ως υπόγεια οχυρά και αμυντικές θέσεις.

Υπενθυμίζει ότι αυτές οι σήραγγες αποτέλεσαν σημαντικό εμπόδιο για το Ισραήλ στον πόλεμο του 2006. Οι μαχητές της Χεζμπολάχ στο Maroun al-Ras και στα περίχωρά του πολέμησαν σθεναρά τις ισραηλινές δυνάμεις κατοχής από αυτά τα χαρακώματα και τις σήραγγες.

Αλλά ο Αλί Τζεζίνι τονίζει ότι η σημασία των σηράγγων δεν συνδέεται αποκλειστικά με την ικανότητά τους να διαταράσσουν τις επιχειρήσεις της πολεμικής αεροπορίας- οι υπόγειοι λαβύρινθοι θα παραμείνουν απαραίτητοι για σκοπούς που δεν σχετίζονται με τις αεροπορικές επιχειρήσεις, όπως το να χρησιμεύουν ως καταφύγια για την προστασία του προσωπικού και του εξοπλισμού από το πυροβολικό του κράτους κατοχής.

Σε γενικές γραμμές, οι σήραγγες εξακολουθούν να είναι πολύ απαραίτητες, ειδικά από τη στιγμή που το στοιχείο του αιφνιδιασμού θα απουσιάζει, σε αντίθεση με την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου.

Τελικά, ο ρόλος που θα διαδραματίσουν αυτά τα δίκτυα σηράγγων σε οποιαδήποτε μελλοντική σύγκρουση μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ παραμένει αβέβαιος. Ενώ η στρατηγική τους σημασία μπορεί να είναι μικρότερη από ό,τι το 2006, θα μπορούσαν να προσφέρουν πολύτιμα τακτικά πλεονεκτήματα σε έναν επερχόμενο πόλεμο.

Πηγή: The Cradle

https://www.militaire.gr/quot-ypogeia-quot-antistasi-o-rolos-ton-siraggon-tis-chezmpolach-stis-stratiotikes-epicheiriseis/