Για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία καταγράφηκε ουσιαστική διπλωματική κινητοποίηση. Ο νέος Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, συνεχίζοντας στο αντισυμβατικό του τέμπο, όχι μόνο συνομίλησε τηλεφωνικώς με τον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντιμίρ Πούτιν, αλλά συμφώνησε σε άμεση έναρξη διαπραγματεύσεων για το ουκρανικό ζήτημα. Εύλογα, σήμανε «συναγερμός» στην Ουκρανία και το υπόλοιπο Δυτικό τόξο, επιβεβαιώνοντας ουσιαστικά τους προεκλογικούς φόβους που κόμιζε η υποψηφιότητα Τραμπ. Χαμένος σε αυτήν την εξίσωση θεωρείται για πολλούς αναλυτές ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, ΒολοντιμίρΖελένσκι, ο οποίος πρακτικά δεν έχει άλλη επιλογή από το να υπακούσει στις επιταγές του πλανητάρχη. Κερδισμένος αναμφίβολα είναι ο Πούτιν, ο οποίος με μόνο ένα τηλεφώνημα «επιβραβεύτηκε» για τις αποφάσεις των τελευταίων χρόνων. Σε κάθε περίπτωση, οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν μια προσπάθεια του Τραμπ να ξαναγράψει του κανόνες επίλυσης συγκρούσεων. Μια προσπάθεια, που κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι θα έχει το αναμενόμενο αποτέλεσμα.

Σε δεινή θέση ο Ζελένκσι

Το τελευταίο διάστημα ο Ζελένσκι δεν διανύει και την καλύτερή του στιγμή στην πολιτική του καριέρα. Είχε προηγηθεί η ανακοίνωση της διοίκησης Τραμπ ότι ζητάει 500 δισεκατομμύρια δολάρια από τα δικαιώματα εξόρυξης ορυκτών της Ουκρανίας, ενώ ακύρωσε την εξαίρεση της χώρας από τους αμερικανικούς δασμούς στον χάλυβα.Σημειώνεται ότι η Ουκρανία έχει σημαντικές πηγές λιθίουκαι τιτανίου που είναι βασικά υλικά για τις τεχνολογίες αιχμής, κυρίως στην αεροδιαστημική βιομηχανία και στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.

Αλλά την Τετάρτη τα πράγματα πήραν ακόμα χειρότερη τροπή, όταν το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας παραδέχθηκε ότι «πρέπει να αναγνωρίσουμε πως η επιστροφή στα προ του 2014 σύνορα της Ουκρανίας είναι ένας μη ρεαλιστικός στόχος. Το να κυνηγάμε αυτόν τον απατηλό στόχο, το μόνο που κάνει είναι να παρατείνει τον πόλεμο και να προκαλεί περισσότερα δεινά». Το «αποτελειωτικό χτύπημα» ήρθε την ίδια ημέρα, όταναποκαλύφθηκε ότι ο πλανητάρχης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πούτιν και συμφώνησαν σε άμεση έναρξη διαπραγματεύσεων, χωρίς καμιάν αναφορά στον ρόλο του Ζελένκσι σε αυτήν την εξίσωση.

Αναλυτές εξηγούν ότι οι ενέργειες του Τραμπ τις τελευταίες δύο ημέρες, οι οποίες περιελάμβαναν επίσης ανταλλαγή κρατουμένων με το Κρεμλίνο, σηματοδοτούνμία μορφή αποκατάστασης των σχέσεων μεταξύ των ΗΠΑκαι της Ρωσίας, η οποία είναι βέβαιο ότι θα ευνοήσει τον Πούτιν σε μια ειρηνευτική συμφωνία, ενώ την ίδια ώρα αφήνει την Ουκρανία στο περιθώριο.

Οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πιο φονικού πολέμου στην Ευρώπη εδώ και χρόνια θα διαμορφώσουν το μέλλον της Ουκρανίας, αλλά οι πρόσφατες εξελίξεις συνηγορούν στο σενάριο ότι ορισμένα από τα κατεχόμενα εδάφη της χώρας θα παραμείνουν υπό ρωσική κατοχή. Οι εξελίξεις αυτές όμως είναι άμεσα συνυφασμένες με το πολιτικό μέλλον του Ζελένσκι. Ο Ουκρανός Πρόεδρος πλέον μοιάζει να έχει ελάχιστες επιλογές πέρα από το να συμμορφωθεί με τις συνομιλίες που προτείνουν οι ΗΠΑ, παρά την «επαναστατική» ρητορική του και τον έντονοσκεπτικισμό του – ένα συναίσθημα που συμμερίζεται η πλειονότητα των Ουκρανών – σχετικά με την προθυμία του Βλαντιμίρ Πούτιν να διαπραγματευτεί χωρίς να επιβάλει επαχθείς όρους ή να ασκήσει περαιτέρω στρατιωτική και οικονομική πίεση.

Η ανησυχία αυτή εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλη την εμπόλεμη χώρα. Ο Ουκρανός πολιτικός αναλυτής, Βολοντίμιρ Φεσένκο, εκτίμησε ότι ο Πούτιν πιθανότατα κερδίζει χρόνο απέναντι στην κυβέρνηση Τραμπ, αφού«δεν πρόκειται να συμβιβαστεί για τον τερματισμό του πολέμου, όπως επιθυμούν οι ΗΠΑ».

Πάντως, στο παρελθόν ο Ζελένκσι, ενώ βρισκόταν στη «γωνία», κατάφερε να βγει κερδισμένος. Για παράδειγμα, κατά τις πρώτες ημέρες της ρωσικής εισβολής βγήκε από ένα καταφύγιο για να γυρίσει βίντεο που ενέπνευσαν τη χώρα του και μεγάλο μέρος του κόσμου να στηρίξει την Ουκρανία. Ειδικοί όμως εξηγούν ότι τώρα βρίσκεται αντιμέτωπος με μια κρίσιμη στιγμή, όντας σε μειονεκτική θέση, με τη δημοτικότητά του να μειώνεται στις δημοσκοπήσεις και τη στάση τού πιο σημαντικού συμμάχου του να γίνεται πιο απόμακρη.

Ο Ουκρανός Πρόεδρος δήλωσε δύο φορές τις τελευταίες ημέρες ότι είναι διατεθειμένος να διαπραγματευτεί με τον Πούτιν, εάν οι Δυτικοί σύμμαχοι προσφέρουν εγγυήσεις ασφαλείας σε μια ενδεχόμενη συμφωνία. Από την πλευρά του, ο Πούτιν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι ο Ζελένσκι θα πρέπει πρώτα να διεξαγάγει εκλογές στην Ουκρανία πριν η Ρωσία αποδεχθεί την υπογραφή του σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία. Οι αναλυτές εξηγούν ότι η τελευταία αυτή αναφορά υποδεικνύει πως η Ρωσία βλέπει τη διαδικασία διαπραγμάτευσης για τον τερματισμό του πολέμου σε τρία στάδια. Το σχέδιο προβλέπει αρχικά μια εκεχειρία και μια προκαταρκτική συμφωνία, ακολουθούμενες από εκλογές στην Ουκρανία και, μόνο τότε, μια δεσμευτική ειρηνευτική συμφωνία.

Νίκη για τη Ρωσία

Κανείς δεν αμφισβητεί ότι το τηλεφώνημα που δέχθηκε ο Πούτιν από τον Αμερικανό ομόλογό του ήταν πιοσημαντικό από οποιαδήποτε μάχη στον πόλεμό του στην Ουκρανία. Σε μια συνομιλία διάρκειας δυόμισι ωρών, ο Τραμπ μετέφερε στον Πούτιν ένα μήνυμα που συνοψίζει τον τρόπο με τον οποίο ο Ρώσος ηγέτης αντιλαμβάνεται τον σημερινό κόσμο: ότι η Ρωσία και οι ΗΠΑ είναι δύο μεγάλες δυνάμεις, που θα πρέπει να διαπραγματευτούν απευθείας για το μέλλον της Ουκρανίας και να προχωρήσουν σε ακόμα σοβαρότερα παγκόσμια ζητήματα.

Για κάποιους μάλιστα είναι η πιο ξεκάθαρη ένδειξη μέχρι στιγμής ότι ο Πούτιν, παρά τις καταστροφικές αποτυχίες της Ρωσίας κατά την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία στις αρχές του 2022, θα μπορούσε τελικά να βγει κερδισμένος από τον πόλεμο με έναν αναδιαμορφωμένο χάρτη της Ευρώπης και με ακόμα πιο διευρυμένη επιρροή στην περιοχή.

Σε ανάλυση, οι New York Times σημειώνουν ότι η κινητικότητα που παρατηρείται στο Ουκρανικό αποτελεί,ούτε λίγο ούτε πολύ, την επιβράβευση της πολυμήχανης εκστρατείας του Πούτιν να γοητεύσει τον Τραμπ, πιστεύοντας προφανώς ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει τη δύναμη να χαρίσει στη Ρωσία την πολυπόθητη νίκη επί του ουκρανικού εδάφους.

Στη Μόσχα, η είδηση για το πολυαναμενόμενοτηλεφώνημα προκάλεσε ένα κύμα συγκρατημένης ευφορίας. Σχολιαστές υποστήριξαν ότι η τριετής προσπάθεια των ΗΠΑ να απομονώσουν τη Ρωσία έλαβε πανηγυρικά τέλος. Γιόρτασαν την εγκωμιαστική ανάρτηση του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τη«Μεγάλη Ιστορία των Εθνών μας» και παρατήρησαν ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος μίλησε πρώτα με τον Πούτιν πριν τηλεφωνήσει στον Πρόεδρο της Ουκρανίας.

Ως προς τα επόμενα βήματα, αναλυτές εκτιμούν ότι ο Πούτιν είναι πιθανό να συνεχίσει τη στρατιωτική πίεση στην Ουκρανία, ενώ ταυτόχρονα θα απαντάει στα «φιλειρηνικά» προστάγματα του Τραμπ.  Θεωρούν ότι αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο τον Πούτιν δεν είναι το πόσο έδαφος θα καταλάβει στην Ουκρανία. Αντιθέτως, επιδιώκει μια πιο ολοκληρωμένη συμφωνία, που θα κρατήσει την Ουκρανία εκτός ΝΑΤΟ, θα περιορίσει το μέγεθος του ουκρανικού στρατού και θα μειώσει την παρουσία της Δυτικής Συμμαχίας στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Ο Τραμπ ξαναγράφει τους κανόνες

Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται ότι βάλθηκε να ξαναγράψει τους καθιερωμένους κανόνες για την επίλυση των παγκόσμιων συγκρούσεων, προτείνοντας διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία με ενδεχόμενες παραχωρήσεις προς τη Ρωσία και καταρρίπτοντας τις ελπίδες για παλαιστινιακό κράτος με το σχέδιό του να διώξει από τα πάτρια εδάφη ολόκληρο τον πληθυσμό της Γάζας.

Τα πρώτα δείγματα γραφής του για τις δύο εμπόλεμες ζώνες δείχνουν μιαν απόκλιση από την παραδοσιακή αμερικανική πολιτική που ακολουθείται εδώ και δεκαετίες, προωθώντας ουσιαστικά την άποψη ότι η προσκόλληση στις παραδοσιακές λύσεις της Ουάσιγκτον γι’ αυτές τις μακροχρόνιες συγκρούσεις έχει δοκιμαστεί και έχειαποτύχει.

Οι επικριτές του τον κατηγορούν ότι θεωρεί τη Γάζα και την Ουκρανία «παρόμοια» προβλήματα. Γι’ αυτό προτείνει και παρόμοιες λύσεις, οι οποίες πηγάζουν από την πίστη του στις διαπραγματευτικές του ικανότητες, την επιθυμία του να θεωρηθεί ιστορικός ειρηνοποιός και την τάση του να επιβάλλει αποφάσεις σε πιο αδύναμες χώρες, ακόμη και σε συμμάχους. Σύμφωνα με τον διευθυντή των Προγραμμάτων Μέσης Ανατολής του Atlantic Council, Γουίλιαμ Γουέχσλερ, «αυτό που επιδιώκει και στις δύο περιπτώσεις είναι ηρεμία, ειρήνη και μια συμφωνία. Θέλει λιγότερη αμερικανική εμπλοκή και λιγότερο αμερικανικό ρίσκο».

Αυτή η ιδιαίτερη προσέγγιση όμως ενέχει κινδύνους για δημιουργία νέων γεωπολιτικών αδιεξόδων. Στην περίπτωση της Ουκρανίας, η πίεση του Τραμπ για ειρήνη έχει προκαλέσει φόβους στο Κίεβο ότι μπορεί να επιδιώξει μια συμφωνία χωρίς τη συμμετοχή της χώρας, η οποία θα σταματούσε προσωρινά τις συγκρούσεις, αλλά δεν θα παρείχε αρκετή υποστήριξη για να αντισταθεί στις ρωσικές φιλοδοξίες μακροπρόθεσμα.

Υπενθυμίζεται ότι το 2016 ο Τραμπ μπήκε στον Λευκό Οίκο «πυροβολώντας» τη χώρα του για τις μακροχρόνιες επεμβάσεις σε Αφγανιστάν και Ιράκ, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις βρέθηκε ενώπιον αδιεξόδων λόγω της ιδεολογίας του αλλά και λόγω απειρίας στη χάραξη πολιτικής.  Για παράδειγμα, οι ειρηνευτικές συμφωνίες που προώθησε κατά την πρώτη του θητεία ήταν επίσης αντισυμβατικές και είχαν ανάμεικτα αποτελέσματα. Οι Συμφωνίες του Αβραάμ ήταν διαφοροποιημένες από την παραδοσιακή γραμμή των ΗΠΑ και των χωρών της Μέσης Ανατολής ως προς την προϋπόθεση της δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους για να υπάρξει ειρήνη. Ωστόσο, δεν έγιναν αποδεκτές από άλλα αραβικά κράτη, ενώ η Χαμάς επικαλέστηκε τον παραμερισμό του παλαιστινιακού ζητήματος ως πρόσχημα για τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, οι οποίες οδήγησαν στον πόλεμο με το Ισραήλ.

Στο Αφγανιστάν, ο Τραμπ αψήφησε το αμερικανικό κατεστημένο το 2020, υπογράφοντας συμφωνία ειρήνης με τους Ταλιμπάν χωρίς τη συμμετοχή της κυβέρνησης της Καμπούλ, η οποία υποστηριζόταν από τις ΗΠΑ. Παρότι η κυβέρνηση Μπάιντεν επικρίθηκε έντονα για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε την τελική αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων, πολλοί αναλυτές αποδοκίμασαν τη συμφωνία του Τραμπ, επειδή ουσιαστικάδεν περιόρισε τους Ταλιμπάν.

Σε κάθε περίπτωση, στη δεύτερη θητεία του ο Τραμπ δείχνει ακόμη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα να ακολουθήσει τις δικές του ιδέες, διαβεβαιώνοντας ότι θα ανατρέψει άμεσα τα λάθη των προκατόχων του και θα επαναφέρει τις ΗΠΑ ως κυρίαρχη δύναμη ειρήνης και σταθερότητας. Εάν θα κερδίσει βέβαια το στοίχημα του ειρηνοποιού και της μη εμπλοκής της χώρας του σε πολέμους, μόνο το όχι και τόσο μακρινό μέλλον θα δείξει.

ΠΗΓΗ:https://simerini.sigmalive.com/article/2025/2/17/o-tramp-xanagraphei-tous-kanones-epiluses-ton-pagkosmion-sugkrouseon/