Οι «προφητείες» της CIA για τα Eλληνοτουρκικά

Print Friendly, PDF & Email

21 Ιανουάριος 2017

Του Μάριου Πουλλάδου

ΔΙΑΤΑΡΑΞΗ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ ΣΕ ΒΑΘΟΣ ΧΡΟΝΟΥ ΕΒΛΕΠΑΝ ΟΙ ΗΠΑ

Το ισοζύγιο δυνάμεων σε Αιγαίο και Θράκη, η εισβολή στην Κύπρο, το ευάλωτο Καστελόριζο και ο φόβος ΗΠΑ-ΝΑΤΟ για την αυξανόμενη σοβιετική επιρροή στην Κύπρο ανάμεσα στα θέματα της απόρρητης έκθεσης

Η αναπόφευκτη αλλαγή ισορροπίας υπέρ της Τουρκίας δεν θα οδηγήσει από μόνη της σε σύγκρουση

Αποκαλυπτικές πληροφορίες αναφορικά με τις ισορροπίες των ελληνοτουρκικών σχέσεων σε Κύπρο, Αιγαίο και Θράκη τα τελευταία 30 χρόνια έφερε, μεταξύ άλλων, στο φως απόρρητη έκθεση της CIA, που δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα. Το έγγραφο των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, που συνέταξε ο ταγματάρχης Χάρι Ντινέλα, εκδόθηκε το 1988, έναν χρόνο μετά την ένταση μεταξύ των δύο χωρών με αφορμή τα γεγονότα με το Σισμίκ.

Αν και η πρόβλεψη της CIA για πόλεμο μεταξύ των δυο χωρών με σοβαρές απώλειες δεν επαληθεύθηκε, εντούτοις στο περιεχόμενο της έκθεσης γίνεται εκτενής αναφορά στα γεγονότα πριν και μετά 1974, τον ρόλο της Χούντας, καθώς επίσης και για την επιρροή της Σοβιετικής Ένωσης στο νησί. Μέσα από τα εν λόγω έγγραφα, προκύπτει ότι οι Αμερικανοί είχαν επίγνωση της εύθραυστης κατάστασης στην Κύπρο τη συγκεκριμένη εποχή, γεγονός που τους επέτρεπε να διαβλέψουν ότι σε μια ενδεχόμενη τουρκική εισβολή, η Αθήνα δεν θα μπορούσε να ανταποκριθεί επαρκώς χωρίς να χρειαστεί να κλιμακώσει ταυτόχρονα την κρίση σε Έβρο και Αιγαίο.

Στο έγγραφο αναφέρεται πως υπάρχει σαφές πλεονέκτημα της Τουρκίας έναντι της Κύπρου, όχι μόνο λόγω των εξοπλισμών, αλλά και λόγω της απόστασης, ενώ για μετά τη δεκαετία του 1980 οι Αμερικανοί διέβλεπαν πλήρη τουρκική κυριαρχία, κάτι που ιστορικά, μέχρι στιγμής, δεν συντελέστηκε. Επισήμαιναν ότι η Τουρκία έχει πολύ μεγαλύτερο στρατό, αλλά ένας μεγάλος αριθμός των δυνάμεών της είναι απασχολημένος (όπως και σήμερα) με εσωτερικές απειλές και μέτωπα.

Σύμφωνα με τη CIA, οι Τούρκοι δεν νιώθουν να απειλούνται από τους Έλληνες. Αντιθέτως, επεσήμαιναν ότι οι Έλληνες, ειδικά μετά την εισβολή του Αττίλα το 1974, έχουν προσαρμόσει την άμυνα και την ασφάλειά τους αποκλειστικά στην Τουρκία.

Ο φόβος των Σοβιετικών

Σε κάποιο απόσπασμα των εγγράφων με τίτλο «Οι ρόλοι των διεθνών οργανισμών» σημειώνεται ότι κατά τη διάρκεια των δυο τελευταίων ετών (πριν από το 1988), η δραστηριότητα των Σοβιετικών διπλωματών στην Κύπρο χρήζει μεγάλης ανησυχίας. «Ο στόχος της Μόσχας είναι να ουδετεροποιήσει το νησί, να διώξει την ξένη στρατιωτική παρουσία, συμπεριλαμβανομένων των Βρετανικών Βάσεων και να αρνηθεί στο ΝΑΤΟ τη χρήση των εγκαταστάσεων εκεί σε περίπτωση μιας γενικευμένης σύρραξης Δύσης-Ανατολής.

Η εισήγηση της Μόσχας, για μια διεθνή διάσκεψη, συνέπεσε με την πολιτική πρωτοβουλία του του τότε Προέδρου Κυπριανού, να «διεθνοποιήσει» το κυπριακό πρόβλημα, αν και η Λευκωσία δεν έδειχνε σχεδόν κανένα ενδιαφέρον στις εισηγήσεις της Μόσχας, συμπεριλαμβανομένης της αποχώρησης «της ξένης στρατιωτικής παρουσίας», εννοώντας τις Βρετανικές Βάσεις.

Η Άγκυρα και η «ΤΚΔΒ» απέρριψαν ολοκληρωτικά τις σοβιετικές προτάσεις», αναφέρει το έγγραφο, προσθέτοντας «Αν και προς το παρόν η Μόσχα έχει εγκαταλείψει αυτή την ιδέα, η εκλογή στην Κύπρο ενός Προέδρου ο οποίος δεν ταυτίζεται με οποιοδήποτε πολιτικό κόμμα (αναφορά στον Γιώργο Βασιλείου), αλλά υποστηρίζεται από το Κυπριακό Κομμουνιστικό Κόμμα (ΑΚΕΛ), ενδεχομένως να προσφέρει νέα παράθυρα ευκαιρίας για τους Σοβιετικούς, προκειμένου να συμμετάσχουν στη διαδικασία ενοποίησης. Ούτε οι ΗΠΑ ούτε το υπόλοιπο ΝΑΤΟ θα ήθελαν να δουν τη Σοβιετική Ένωση να κερδίζει φωνή στον καθορισμό του μέλλοντος αυτού του στρατηγικά τοποθετημένου νησιού».

Οι προκλήσεις σε Αιγαίο και Θράκη

Όσον αφορά την κατάσταση στο Αιγαίο, ο αξιωματικός της Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών και Αναλύσεων Απειλών (USAITAC), που συνέταξε την έκθεση, παρουσιάζει μια εικόνα σχεδόν απόλυτης στρατιωτικής ισορροπίας, σε αντίθεση με την Κύπρο, όπου δίνει το απόλυτο πολιτικό και στρατιωτικό πλεονέκτημα στην Άγκυρα. Επιπλέον, για την περίπτωση του Αιγαίου και της Θράκης τονίζονται τα ακόλουθα σημεία:

• Σε περίπτωση τουρκικής εισβολής στα έξι μεγαλύτερα ελληνικά νησιά του Αιγαίου (Ρόδος, Κως, Σάμος, Χίος, Λέσβος και Λήμνος) η Ελλάδα βρισκόταν σε θέση να τα προστατέψει επαρκώς, παρά τις υψηλές απώλειες που θα υπήρχαν εκατέρωθεν.

• Τυχόν ένοπλη σύγκρουση στη Θράκη, θα μπορούσε να επιφέρει μεγάλες απώλειες τόσο σε προσωπικό και εξοπλισμούς, χωρίς ωστόσο αυτό να μπορούσε να επιφέρει ουσιαστικά κέρδη σε εδαφικό επίπεδο.

 Στο Αιγαίο επίσης, η Τουρκία υστερεί έναντί της Ελλάδας στον αέρα αλλά και στη θάλασσα, γεγονός που αποδεικνύει και η ελληνική επίδειξη ισχύος.

• Τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία δεν επιθυμούν την ένοπλη σύρραξη, ωστόσο, η Ελλάδα, όπως αποδείχτηκε από την κρίση του 1987, δείχνει λιγότερο πρόθυμη από προηγούμενες φορές να υποχωρήσει, ειδικά στο Αιγαίο, σε τυχόν πόλεμο.

Η στρατιωτική ανισορροπία

Μεταξύ άλλων, στην έκθεση επισημαίνεται ότι η εξοπλιστική διαφοροποίηση μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας είναι αποτέλεσμα του εμπάργκο όπλων που επιβλήθηκε στη δεύτερη το διάστημα μεταξύ 1975 και 1978. Η διαφοροποίηση εντοπίζεται ουσιαστικά στη δυνατότητα της Ελλάδας να προμηθεύεται σύγχρονα οπλικά συστήματα (τεθωρακισμένα) από την Αμερική αλλά και από άλλες δυτικές χώρες, κάτι που δεν ήταν σε θέση να πράξει η Τουρκία. Η ακμάζουσα, τότε, ελληνική οικονομία λειτούργησε καταλυτικά στο να επιτευχθεί η ισχυροποίηση της ελληνικής στρατιωτικής παρουσίας σε Αιγαίο και Θράκη έως και τα μέσα του 1980.

Εντούτοις, μέχρι τη δεκαετία του 1990 η συνεχιζόμενη πληθυσμιακή αύξηση της Τουρκίας σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες τής επέτρεψαν να εξισορροπήσει σταδιακά το ισοζύγιο δυνάμεων μέσω της απόκτησης σύγχρονων χερσαίων και ναυτικών δυνάμεων. Από την άλλη, η ναυτική παράδοση της Ελλάδας σε συνδυασμό με τον υψηλά καταρτισμένο και εκπαιδευμένο στόλο της, της παρείχε τη δυνατότητα να διατηρήσει το προβάδισμα στη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή, σε περίπτωση ελληνοτουρκικής σύρραξης.

Όσον αφορά το ισοζύγιο αεροπορικών δυνάμεων χωρών, η CΙΑ αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει άρτια εκπαιδευμένους πιλότους, σε αντίθεση με την Τουρκία, που παρουσιάζει αδυναμίες. Οι Αμερικανοί, εκτιμώντας ότι η αντιαεροπορική άμυνα της Τουρκίας ήταν απαρχαιωμένη, έγραφαν ότι δεν θα μπορούσαν να προστατεύσουν τις βάσεις τους από ελληνικές αεροπορικές επιδρομές. Σε γενικό πλαίσιο ωστόσο, ο Ντινέλα παρατηρεί ότι η υπάρχουσα στρατιωτική ισορροπία δεν θα άλλαζε στο άμεσο μέλλον, αλλά σταδιακά θα ανατραπεί υπέρ της Τουρκίας.

«Πιστεύουμε ότι οι λόγοι γι’ αυτό είναι αρχικά η ισορροπία της ξένης στρατιωτικής βοήθειας σε κάθε χώρα και το διαφορετικό μέγεθος των οικονομιών. Πιστεύουμε επίσης ότι η αναπόφευκτη αλλαγή ισορροπίας υπέρ της Τουρκίας δεν θα οδηγήσει από μόνη της σε σύγκρουση».

«Αχίλλειος» πτέρνα το Καστελόριζο

Ιδιαίτερο πάντως ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά στις βλέψεις των Τούρκων για το Καστελόριζο, του οποίου η Άγκυρα εξακολουθεί μέχρι σήμερα εξακολουθεί να αμφισβητεί την κυριαρχία. Συγκεκριμένα, η εκτίμηση της CIΑ ήταν πως η Τουρκία θα μπορούσε να υποστεί μεγάλη ήττα, αν επιχειρούσε μια στρατιωτική επέμβαση στα νησιά, τα οποία η αμερικανική υπηρεσία χαρακτήριζε «φρούρια», και στη Θράκη.

Μοναδικό αδύνατο σημείο για τους Αμερικανούς, όσον αφορά την ελληνική αμυντική διάταξη, ήταν το Καστελόριζο, εξαιτίας του γεγονός ότι αυτό βρισκόταν σε σχετικά μακρινή απόσταση από την υπόλοιπη ηπειρωτική χώρα.

ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/politics/398316/oi-profiteies-tis-cia-gia-ta-ellinotourkika