Μετά την Κάσο η Αμοργός! Η Τουρκία εξακολουθεί να αμφισβητεί την κυριαρχία μας

    Το πρόσφατο περιστατικό ανοιχτά της Αμοργού, με την παρενόχληση πλοίου που εκτελούσε εργασίες πόντισης υποβρύχιου καλωδίου, δεν συνιστά απλώς ακόμη ένα επεισόδιο της γνωστής ελληνοτουρκικής τριβής στο Αιγαίο. Αποτελεί είδηση με ιδιαίτερο βάρος, διότι μεταφέρει την αντιπαράθεση από το επίπεδο της στρατιωτικής επίδειξης ισχύος στο πεδίο των κρίσιμων υποδομών, δηλαδή στον πυρήνα της σύγχρονης κρατικής κυριαρχίας.

Η αξιολόγηση του συμβάντος οφείλει να γίνει ψύχραιμα. Η τουρκική πλευρά δεν αμφισβήτησε απλώς μια ναυτική δραστηριότητα· επιχείρησε, μέσω «hailing», να επιβάλει de facto αντίληψη έρπουσας δικαιοδοσίας/ creeping jurisdiction, σε θαλάσσια περιοχή όπου η Ελλάδα ασκεί νόμιμα δικαιώματα σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Η επιλογή στόχου δεν ήταν τυχαία. Tα υποβρύχια καλώδια συνιστούν στρατηγική υποδομή για την οικονομία, την άμυνα και την ψηφιακή συνοχή των νησιών.

Η επικινδυνότητα του περιστατικού δεν έγκειται στη συγκεκριμένη του ένταση —η οποία ελέγχθηκε— αλλά στο ” δεδικασμένο” που επιχειρεί να δημιουργήσει. Εάν τέτοιες παρεμβάσεις παγιωθούν, το Αιγαίο κινδυνεύει να μετατραπεί σε πεδίο «γκρίζας λειτουργικότητας», όπου κάθε τεχνικό έργο, κάθε έρευνα ή υποδομή, θα καθίσταται αντικείμενο αμφισβήτησης και διαπραγμάτευσης υπό πίεση. Αυτό αφορά όχι μόνο το παρόν αλλά και το μέλλον, καθώς η γεωπολιτική αξία των θαλασσών μετατοπίζεται από τα σύνορα προς τις υποδομές.

Τι οφείλει, λοιπόν, να πράξει η Ελλάδα; Πρώτον, να συνεχίσει απερίσπαστα την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων δικαιοδοσίας που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, χωρίς αυτοπεριορισμούς. Δεύτερον, να συνδυάζει τη ναυτική παρουσία με θεσμική νομιμοποίηση: NAVTEX, διεθνείς ενημερώσεις, ευρωπαϊκή διάσταση. Τρίτον, να εμπεδώσει στην πράξη ότι, η κυριαρχία στη θάλασσα δεν ασκείται μόνο με φρεγάτες, αλλά και με έργα, υποδομές και σταθερή παρουσία πολιτικού χαρακτήρα.

Το συμπέρασμα είναι σαφές. Το επεισόδιο της Αμοργού ήταν προειδοποίηση. Στο Αιγαίο, η κυριαρχία δεν αμφισβητείται μόνο με χάρτες και δηλώσεις, αλλά με παρεμβολές στην πράξη. Απέναντι σ’ αυτό, η απάντηση δεν μπορεί να είναι ούτε ο θόρυβος ούτε η σιωπή, αλλά η σταθερή, νόμιμη και συνεπής άσκηση δικαιωμάτων.

Αυτό, άλλωστε, είναι και το ισχυρότερο μήνυμα αποτροπής.