Μέρος Β΄

Η ναυμαχία άρχισε πάλι με τους Τούρκους να βάλλουν πρώτοι και τους Έλληνες, που τους περίμεναν, ν’ απαντούν αμέσως. Ήταν 11.30 η ώρα πριν από το μεσημέρι και η απόσταση μεταξύ των δύο στόλων 12.000 μέτρα. Μειώθηκε λίγο αργότερα στα 8.500 μέτρα. Και τελικά στα 6.300 μέτρα έπεσε η πρώτη ομοβροντία του Tουρκικού Στόλου εναντίον του Ελληνικού, που απάντησε αμέσως και η ναυμαχία γενικεύτηκε. Η κυρίως μονομαχία του πυροβολικού των θωρηκτών κράτησε από τις 11.30 μέχρι τις 11.55. Η ναυμαχία με τη συμμετοχή και των δύο στόλων τερματίστηκε στις 2.00 μ.μ., όταν ο Ελληνικός Στόλος σταμάτησε να καταδιώκει τον κατατσακισμένο τουρκικό, που τράπηκε σε φυγή με όση δύναμη είχε και κλείστηκε στα Στενά. Από το σημείο της ναυμαχίας ο Ελληνικός Στόλος πήρε πορεία πλεύσης προς τον Μούδρο της Λήμνου, όπου έφθασε νικητής και τροπαιοφόρος στις 5 μ.μ. Από εκεί ο Ναύαρχος Κουντουριώτης έστειλε στο Υπουργείο Ναυτικών το ακόλουθο ιστορικό χαρμόσυνο ραδιοτηλεγράφημα:

«Υπουργείον Ναυτικών Αθήνας

»Εχθρικόν Στόλον διευθυνθέντα εις Λήμνον κατεναυμαχήσαμεν και κατεδιώξαμεν μέχρι των Στενών, εν οίς και κατέφυγεν εν αταξία. Διάρκεια ναυμαχίας τρίωρος. Έσχομεν μόνον τραυαματίαν ελαφρώς δίοπον Φιλιγκάτην Αγγελήν. Ζημίαι ‘‘Αβέρωφ’’ επουσιωδέστατοι. Μαχητική δύναμις πλοίου ανέπαφος. Π. Κουντουριώτης».

Το Γενικό Επιτελείο, για ειδικούς λόγους εθνικού συμφέροντος, έκρινε ότι παρίστατο ανάγκη να έχει περισσότερες λεπτομέρειες για τη ναυμαχία και γι’ αυτό έστειλε στον Κουντουριώτη το ακόλουθο τηλεγράφημα:

«Ανακοινώσατε παρακαλώ ευρυτέρας πληροφορίας επί της καταναυμαχήσεως εχθρικού Στόλου. Ονόματα μετασχόντων πλοίων εκατέρωθεν, γενομένας τούτων ζημίας και τα παραμένοντα τεταγμένα υφ’ υμάς ανιχνευτικά και αντιτορπιλικά. Αρχηγός Ναυτικού Επιτελείου, Ματθαιόπουλος».

Οι αρμόδιοι όμως του «Αβέρωφ» εκείνη τη στιγμή δεν γνώριζαν τους λόγους που υπαγόρευσαν στο Επιτελείο να στείλει το τηλεγράφημα και κατάκοποι και εν πολλοίς εκνευρισμένοι, από τη μέθη και τις συγκινήσεις της νίκης, έσπευσαν ν’ απαντήσουν με το πιο κάτω τηλεγράφημα:

«Υπουργείον Ναυτικών Αθήνας,

»Αργότερα θα δώση ο Ναύαρχος λεπτομερείας, διότι αναπαύεται την στιγμήν αυτήν, επειδή από χθες δεν εκοιμήθη καθ’ όλην την νύκτα. Ουδεμία απολύτως ζημία εγένετο. Αφού είναι πλήρης η νίκη, τι άλλο θέλετε;».

Ο Υπουργός των Ναυτικών, που μόλις είχε επιστρέψει από το τηλεγραφείο, διάβασε το τηλεγράφημα και έμπλεος χαράς και περηφάνιας απάντησε αμέσως στις 7.20 μ.μ. στον Κουντουριώτη:

«Αρχηγόν Στόλου Αιγαίου

»Δεν ευρίσκω λέξιν κατάλληλον προς έκφρασιν θαυμασμού μου, διά την γενναιότητα των νικητών και του ενθουσιασμού του Έθνους διά την επικαιρότητα της νίκης. Υπουργός Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ».

Ιστορική αναφορά του Ναυάρχου

Λίγο αργότερα, ο Ναύαρχος Κουντουριώτης έστελλε την ακόλουθη αναφορά στο Υπουργείο Ναυτικών:

«Εν Μούδρω, τη 6η Ιανουαρίου 1913, Αριθμός 65.

»Ειδοποιηθέντες υπό περιπολούντων αντιτορπιλικών ότι ο εχθρικός στόλος εξήλθε Στενών σήμερον την 8.20 πρωινήν και διευθύνεται προς Λήμνον, απήραμεν. Την 10.20 είδομεν καταδρομικόν ‘‘Μετζητιέ’’ διώκον τον ‘‘Λέοντα’’, την ‘‘Ασπίδα’’ (τα τηρούντα την επαφήν από της 8ης εσπερινής ώρας της προτεραίας και παραμένοντα διαρκώς εις απόστασιν βολής επ’ αυτού), όπερ άμα τη εμφανίσει ημών υπεχώρησε. Την 10.35, ενώ επείχομεν επί το Ακρωτήριον Μπαμπά (Αδραμυτίου Κόλπου), εφάνησαν εις τον ορίζοντα τρία τουρκικά θωρηκτά ακολουθούμενα υπό επτά αντιτορπιλικών. Βραδύτερον ανεγνωρίσαμεν ότι ήσαν τα ‘‘Τουργούτ’’, ‘‘Βαρβαρόσσα’’ και ‘‘Μεσσουδιέ’’. Άμα τη εμφανίσει ημών Τουρκικός Στόλος έστρεψεν αριστερά, λαβών πλεύσιν σχεδόν την ημετέρα. Την 11.32 π.μ. εχθρός ήρχισε πυρ εξ αποστάσεως εννέα χιλιάδων μέτρων. Απηντήσαμεν μετά δύο λεπτά. Είχομεν διατάξει προηγουμένως τα τρία θωρηκτά να βάλωσιν μόνον οπόταν η από του εχθρού απόστασίς των καθίστα την βολήν τελέσφορον. Την 12.30 μ.μ. ο εχθρός έστρεψε αθρόως αριστερά και μετ’ ολίγον η τάξις του ήρξατο καθισταμένη ακατανόητος λόγω βλαβών. Το ‘‘Αβέρωφ’’ τότε ήρξατο διά μεγάλης ταχύτητος καταδιώκον τον εχθρικόν στόλον, σπεύδοντα προς Ελλήσποντον εν πλήρει αταξία. Ιδιαιτέραν εντύπωσι επροξένησεν ημίν η την στιγμήν εκείνην εξαφάνισις τού εξαιρετικώς επιδεικτικού μεγέθους τουρκικού ναυαρχικού σήματος. Η καταδίωξις και το πυρ εξηκολούθησε μέχρι τας 2ώρας και 42 λ., οπότε εχθρικός στόλος εισήρχετο στα Στενά. Το ‘‘Αβέρωφ’’ έφθασεν ύψος Μαυριών, όπου και παρέμεινεν μέχρις εξαφανίσεως εχθρού εις Δαραδανέλλια. Εχθρός, ευθύς ως ετέθη υπό προστασίαν φρουρίων, ηλάττωσε ταχύτητα βάλλων αραιότατα, ελπίζων προσελκύση ημάς υπό τα φρούρια. Είμεθα βέβαιοι ότι ο εχθρός υπέστη σοβαράς ζημίας τόσον εκ του ελέγχου τού πυρός, όσον και εκ της ατάκτου υποχωρήσεώς του. Μετά τοιαύτην αποφασιστικήν έξοδον η σημερινή παρουσία του ‘‘Μετζητιέ’’ μόνου δεικνύει ότι το εκτελέσαν την καταδρομήν εις Σύρον είναι το ‘‘Χαμηδιέ’’. Βλάβαι ‘‘Αβέρωφ’’ μηδαμηναί. Εις τρία δωμάτια πρώρας και μόνον δίοπος σαλπιγκτής Αγγελής ετραυματίσθη ελαφρώς και ακινδύνως. Εις τα λοιπά πλοία ουδεμία απολύτως βλάβη. Αδυνατώ να εκφράσω διά λέξεων απερίγραπτον θαυμασμόν και γενναιότητα απάντων».

Κατά τη ναυμαχία ο τουρκικός στόλος είχε 41 νεκρούς και 104 τραυματίες. Οι πέντε νεκροί ήταν αξιωματικοί της ναυαρχίδας «Βαραβαρόσσα» και οι δύο του «Τουργούτ». Οι υπόλοιποι νεκροί ήταν υπαξιωματικοί και ναύτες του «Βαρβαρόσσα» και του «Τουργούτ».

Σήμερα αντιστράφηκαν, δυστυχώς, οι όροι. Ο τουρκικός στόλος οργώνει αγέρωχος το γαλανό Αιγαίο, διεξάγει μεγάλης κλίμακας πολεμικές ασκήσεις, ακόμη και αποβατικές, ενώ η Αθήνα κάνει γαργάρα τις τουρκικές προκλήσεις και ο Μητσοτάκης ερωτοτροπεί με τον νεοσουλτάνο Ερντογάν. Ω ήθη, ω καιροί…

ΠΗΓΗ:https://simerini.sigmalive.com/article/2026/1/11/naumakhia-tes-lemnoucc8d6439-b2cd-4a00-933e-b2eaaf542ab7/