Το Ιράν βρίσκεται ήδη σε εμφύλιο πόλεμο. Και οι ΗΠΑ, που έχουν ρόλο παγκόσμιας ηγεμονικής δύναμης, συνδυάζουν ισχύ και ηθική, προκειμένου να δικαιολογήσουν την όποια πολιτική και στρατιωτική στήριξη στη νέα επανάσταση, η οποία φιλοδοξεί στην πτώση της παλαιάς, του θεοκρατικού δηλαδή καθεστώτος του Χαμενεΐ. Με άλλα λόγια, οι ΗΠΑ θεωρούν ότι ενεργούν στο πλαίσιο της αποστολικής διπλωματίας (missionary diplomacy), που συνιστά την υποχρέωσή τους να ρίξουν τα τυραννικά καθεστώτα και να φέρουν τη δημοκρατία. Γι’ αυτό, άλλωστε, είναι έτοιμες να χρησιμοποιήσουν στρατιωτικά μέσα για να στηρίξουν τα επαναστατημένα πλήθη, και να μην τα αφήσουν στο έλεος της θρησκευτικής δικτατορίας του Χαμενεΐ και των Φρουρών της Επανάστασης.

Αιτίες της κρίσης και τα πλούτη του Χαμενεΐ

Εκ των πραγμάτων, είτε θα επιβληθεί η νέα επανάσταση σε βάρος της παλιάς ή η παλιά θα συνεχίσει να επιβάλλεται σε βάρος της νέας. Ή θα συνεχιστεί ο εμφύλιος και η ανέχεια στο Ιράν θα εξακολουθήσει. Γιατί; Διότι τι ήταν αυτό που οδήγησε τους Ιρανούς στους δρόμους; Δεν ήταν μια η αιτία αλλά πολλές, όπως για παράδειγμα:

1. Καταπάτηση των ελευθεριών τους από το προσωπικό στο θεσμικό επίπεδο.
2. Κυρώσεις και άθλια κατάσταση στην οικονομία, που σημαίνει:

Α) Μείωση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του νομίσματος έως και 70% τα τελευταία χρόνια.

Β) Πληθωρισμός πέραν του 40% και τώρα κανείς δεν γνωρίζει πού θα φτάσει, με τους πολίτες να χάνουν την αγοραστική αξία του όποιου μισθού τους.

Γ) Μείωση των εξωτερικών επενδύσεων και αποκλεισμός της χώρας από τα διεθνή τραπεζικά συστήματα λόγω των κυρώσεων. Το σκηνικό συμπληρώνεται με την ανεργία να είναι περί το 10% και τη φτώχια να καλπάζει, παρότι το Ιράν είναι η τέταρτη χώρα στην παραγωγή πετρελαίου και η δεύτερη σε φυσικό αέριο. Η κατάσταση επιδεινώθηκε λόγω του τελευταίου πολέμου με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, που αφήνει πίσω του πάσης φύσεως κόστος. Και ενώ ο λαός βρίσκεται σε κακή κατάσταση, το καθεστώς απολαύει μιας μυθικής περιουσίας. Συγκεκριμένα, ο Ανώτατος Θρησκευτικός Ηγέτης της χώρας και ο θεσμικός του περίγυρος ελέγχουν πόρους αξίας 150 δις δολαρίων.

Νέος κόσμος, τρομοκρατία, ασφάλεια και Ισραήλ

Για τις ΗΠΑ οι συνθήκες είναι ιδανικές για να προσθέσουν ακόμη ένα κομμάτι στο puzzle του νέου κόσμου, που θέλουν να οικοδομήσουν. Τι σημαίνει, λοιπόν, η πτώση του ιρανικού θεοκρατικού καθεστώτος; Πρώτο, «Back to the future», δηλαδή «Επιστροφή στο Μέλλον» με κεντρικό στόχο τη βελτίωση των σχέσεων Ιράν – Ισραήλ όπως την περίοδο του Σάχη από το 1948 ως το 1979, όταν οι δυο χώρες δεν ήταν εχθρικές, αλλά είχαν συμμαχικούς δεσμούς σε όλα τα επίπεδα και δη σε αυτό της Περιφερειακής Στρατηγικής. Από την οικονομία, τις επενδύσεις, την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της Μοσάντ και της Σαβάκ, τη στρατιωτική συνεργασία και τεχνολογία ώς την παροχή πετρελαίου. Συνεπώς, η πτώση του καθεστώτος στο Ιράν, εάν αυτή επισυμβεί, είναι συναφής με την πτώση του Άσαντ στη Συρία και τη δημιουργία:

Α) Νέων συστημάτων ασφάλειας υπό την επίβλεψη των ΗΠΑ, αφού σπάει τον στρατηγικό αποκλεισμό του Ισραήλ από τις εχθρικές χώρες.

Β) Συνθηκών για τη δραματική μείωση, ακόμη και τερματισμό, της οικονομικής αιμοδότησης των τρομοκρατικών οργανώσεων όπως είναι η Χαμάς, η Χεζμπολάχ, οι Χούθι και άλλες. Υπό αυτές τις συνθήκες περιορίζονται οι απειλές – εάν δεν μειώνονται σε πολύ χαμηλό σημείο – σε βάρος του Ισραήλ από τον περίγυρο.

Η Τουρκία και η οδοί ενέργειας

Γ) Νέων συμμαχικών αξόνων χαμηλού ρίσκου, δηλαδή με το γάντι, μεταξύ Ιράν, Σ. Αραβίας και Ισραήλ με προέκταση την Τουρκία προς την Ευρώπη. Η εμπλοκή της Τουρκίας προϋποθέτει τη βελτίωση των σχέσεων των δυο χωρών, που θα είναι ο επόμενος στόχος των Αμερικανών. Μοιάζει, δε, να είναι υπό τις υφιστάμενες συνθήκες ιδιαιτέρως δύσκολος, διότι στην εξουσία υπάρχουν δυο ηγέτες, που, εκτός της σύγκρουσης συμφερόντων, έχουν περάσει και σε μια προσωπική αντιπαράθεση. Επειδή όμως αναφερόμαστε σε στρατηγικές κινήσεις σε βάθος χρόνου, οι ΗΠΑ έχουν υπομονή, εφόσον δεν οικοδομείται ένας νέος κόσμος από τη μια μέρα στην άλλη. Και να μη βελτιωθούν οι σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ, θα ήταν δυνατό να ωφεληθεί η Άγκυρα μέσω του υφιστάμενου αγωγού της με το Ιράν (Tabriz–Ankara). Με την άρση των κυρώσεων θα ήταν δυνατό μέσω του τουρκικού εθνικού δικτύου να περάσει στην Ευρώπη είτε μέσω των αγωγών – TANAP και TAP – είτε μέσω LNG από τουρκικά τερματικά. Πρόσθετα αναβιώνουν:

1. Πρόταση για αγωγό από το Ιράν στη Συρία μέσω Ιράκ. Σε αυτήν την περίπτωση είναι σημαντική η έξοδος του αγωγού στη Μεσόγειο έναντι της Κύπρου, γεγονός που αναβαθμίζει τον έλεγχο και της Συρίας και της περιοχής και δη της ζώνης από την Αμμόχωστο ώς την Καρπασία εκ μέρους της Τουρκίας. Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν τα ζητήματα των ΑΟΖ και δη της Τουρκίας με τη Συρία και την Κύπρο, καθώς και τον Λίβανο, αλλά και τη λύση του Κυπριακού. Και αυτό θα συμβεί υπό την έννοια ότι η Άγκυρα ουδόλως θα δεχθεί να απολέσει τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών και της ασφάλειας.

2. Μια σκέψη για κατασκευή αγωγού από το Ιράν στο Ισραήλ.

Η Κύπρος και ο IMEC

Εκείνο που θα πρέπει να προσέξουν Αθήνα και Λευκωσία, ιδιαιτέρως η Κύπρος, είναι να μη χαθεί η ευκαιρία του IMEC, του δρόμου από την Ινδία, που είναι συναφής με το ηλεκτρικό καλώδιο Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και δη του τελευταίου σκέλους. Δηλαδή εκείνου μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ. Γιατί τονίζεται το θέμα αυτό; Διότι η Κύπρος δεν συμμετέχει επίσημα στον IMEC. Σε αυτόν συμμετέχουν η Ινδία, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ισραήλ, οι ΗΠΑ (στρατηγικός εταίρος) και η ΕΕ ως τέτοια. Όχι τα κράτη μέλη της, τα οποία συμμετέχουν μέσω της στήριξης που δίνει η ίδια. Στη Μεσόγειο έχουν στήριξη η Ελλάδα και η Ιταλία ως κόμβοι. Η Κύπρος δεν θεωρείται ότι μπορεί να έχει «πρόσθετη αξία» (added value) στον σχεδιασμό όπως η Ιταλία και η Ελλάδα λόγω υποδομών, λογισμικών, λιμενικών διευκολύνσεων κ.λπ προς την υπόλοιπη Ευρώπη. Ή όπως είναι το Ισραήλ, το οποίο οι ΗΠΑ ευνοούν να είναι κεντρικός κόμβος από την Ασία προς την Ευρώπη διά θαλάσσης. Άρα, η υλοποίηση του «ποδιού» του ηλεκτρικού καλωδίου, δηλαδή της σύνδεσης Ισραήλ – Κύπρου, είναι αμοιβαίου οφέλους για τους εξής λόγους:

Α) Εδραιώνεται το Ισραήλ ως κόμβος και η Κύπρος ως δευτερεύον, δηλαδή συμπληρωματικό και de facto, τμήμα του IMEC.

Β) Μένει ανοικτός ο δρόμος για το καλώδιο σύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου εφόσον υπάρξει εμπλοκή της ΕΕ και των ΗΠΑ. Χωρίς αυτό να είναι εύκολο ζήτημα, διότι η Τουρκία διαθέτει ισχύ και ανεβάζει το κόστος υλοποίησής του μέσω απειλής κρίσης, γνωρίζοντας ότι δύσκολα Κύπρος και Ελλάδα θα προχωρήσουν σε αποτροπή υψηλού ρίσκου και κόστους, αλλά και ότι, ούτε οι ΗΠΑ ούτε η ΕΕ θα έρθουν σε σύγκρουση με την Άγκυρα, επειδή έχουν να εξυπηρετήσουν μαζί της πολύ πιο σημαντικά συμφέροντα και δη γεωπολιτικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι σηκώνουν Κύπρος και Ελλάδα άσπρη σημαία, αλλά ότι κυνηγούν και εξαντλούν την υφιστάμενη συγκυρία, η οποία, εάν χαθεί, ανοίγει σε βάθος χρόνου τον δρόμο στην Τουρκία ως εναλλακτικό δρόμο ηλεκτρικής επιλογής από τη Σ. Αραβία στην ίδια – δηλαδή στην Τουρκία – και από εκεί στην Ευρώπη. Ή μέσω Σ. Αραβίας, Αιγύπτου και από εκεί προς την Ελλάδα και την Ευρώπη.

Επιπτώσεις σε οικονομία και πετρέλαιο

Πέραν τούτων, η ομαλοποίηση των σχέσεων του Ιράν με τη Δύση:

1. Φέρνει το τέλος των κυρώσεων και της απομόνωσης, δημιουργώντας νέα περιφερειακά και παγκόσμια ισοζύγια δυνάμεων.
2. Μπορεί να επιφέρει μείωση στην τιμή του πετρελαίου εφόσον το Ιράν θα μπει στην αγορά και στους κανόνες της.
3. Μειώνει την επιρροή της Κίνας, στην οποία – λόγω των υφιστάμενων κυρώσεων από τις ΗΠΑ και την ΕΕ – το Ιράν πωλεί φτηνό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Είναι αφελής κάποιος εάν πιστεύει ότι οι Αμερικανοί στηρίζουν την πτώση του θεοκρατικού καθεστώτος χωρίς να επιθυμούν τον έλεγχο του νέου πολιτειακού συστήματος, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου με κοινές επενδύσεις. Προφανώς και το Ιράν είναι κάτι ανάλογο με την υπόθεση της Βενεζουέλας. Στο δε Ιράν το κτύπημα που θα δεχθεί το Πεκίνο θα είναι μεγαλύτερο, διότι οι εξελίξεις δεν θα «τρέξουν» στο δυτικό ημισφαίριο, αλλά έξω από τη πόρτα της Κίνας, στην οποία οι ΗΠΑ φιλοδοξούν να αυξήσουν το κόστος. Για τον υπόλοιπο π.χ. κόσμο θα είναι δυνατό να έχει πιο φτηνές τιμές πετρελαιοειδών, αλλά δεν είναι βέβαιο εάν αυτό θα συμβεί για την Κίνα, που ήδη το αγοράζει φτηνότερα, λόγω των κυρώσεων. Συγκεκριμένα, στην παρούσα φάση το Πεκίνο αγοράζει από το Ιράν περίπου 1,3–1,4 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα. Η τιμή είναι 8 με 10 δολάρια κάτω της κανονικής και καλύπτει το 12–14% των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας. Η Τουρκία, που για ευνόητους λόγους μας ενδιαφέρει, δεν αγοράζει πια πετρέλαιο από το Ιράν λόγω κυρώσεων, αλλά συνεχίζει να αγοράζει φυσικό αέριο με μακροχρόνιο συμβόλαιο και συμφωνημένη τιμή, μέσω υφιστάμενου αγωγού.

Σπάει το τρίγωνο…

Σπάζει το «γεωπολιτικό τρίγωνο» Κίνας, Ρωσίας, Ιράν. Το ιρανικό πετρέλαιο και αέριο επιστρέφουν στις αγορές και ως εκ τούτου πιέζονται οι ρωσικές εξαγωγές και οι τιμές πώλησης του ρωσικού φυσικού αερίου. Ταυτοχρόνως, η Μόσχα θα έχει μειωμένη επιρροή στη Μέση Ανατολή σε σχέση με αυτήν που έχει σήμερα, ειδικώς εάν το νέο καθεστώς στο Ιράν είναι ελεγχόμενο από τις ΗΠΑ. Άρα η επιρροή της Ρωσίας θα είναι συναφής με τη δική της σχέση με το καθεστώς και εκείνην των ΗΠΑ, αλλά και της Κίνας, η οποία – όπως και η Ρωσία – ως υπερδύναμη δεν θα αφαιρεθεί από το σκηνικό. Το Πεκίνο δεν θα συγκρουστεί με την Ουάσιγκτον, αλλά θα επιδιώξει γρήγορη προσαρμογή με σκοπό:

Α) Να διατηρήσει υφιστάμενα συμβόλαια με προνομιακό καθεστώς, εφόσον θα χάσει το πλεονέκτημα της μοναδικής πρόσβασης.

Β) Καλές σχέσεις με τη νέα ηγεσία του Ιράν. Ανάλογη προφανώς θα είναι και η στάση της Μόσχας, με τις αντιδράσεις να είναι περιορισμένες ένεκα της εμπλοκής στον πόλεμο της Ουκρανίας, κάτι που διεφάνη και στην υπόθεση της Συρίας.

Νεο-αποικιοκρατία: Από τη Γροιλανδία… στο Ιράν

Οι εξελίξεις αυτές:

Α) Εξαρτώνται από την πτώση του Ιράν, τη διάδοχη κατάσταση και τη σταθερότητα στη χώρα, καθώς και από τον βαθμό ελέγχου, που θα είναι δυνατό να ασκούν οι ΗΠΑ, των οποίων ο Πρόεδρος Τραμπ δεν θέλει να χάσει τον χρονισμό (timing). Γι’ αυτό στηρίζει τους Ιρανούς, που βγήκαν στους δρόμους, και δεν θα διστάσει να τους στηρίξει ακόμη και με στρατιωτικά μέσα, εάν οι συνεργάτες του εγγυηθούν ότι τα κτυπήματα θα είναι τέτοια, που θα επιφέρουν το τέλος του καθεστώτος και δεν θα προκαλέσουν νέα πολεμική σύρραξη στην περιοχή.

Β) Είναι συναφείς με τη νέα στρατηγική των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και ευρύτερα, που έχει ως στόχο:

1. Την ασφάλεια.

2. Τον έλεγχο των πηγών της ενεργείας.

3. Τον περιορισμό της επιρροής της Κίνας και της Ρωσίας.

4. Την εμπέδωση της μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης συνεχούς επικυριαρχίας των ΗΠΑ. Και η πρακτική αυτή σχετίζεται με τον έλεγχο:

α) του δυτικού ημισφαιρίου και των χωρών της ινδο-ειρηνικής περιοχής, όπου συγκεντρώνεται το 50% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

β) Της Γροιλανδίας, η οποία, πέραν του ορυκτού πλούτου, συνιστά στρατηγικό σημείο συναφές με τις ναυτιλιακές – εμπορικούς οδούς, ειδικώς με το λιώσιμο των πάγων στην Ανταρκτική (βλέπε πέρασμα του Φερέγγυου Πορθμού), καθώς και με την ανταγωνιστική σχέση που έχουν οι ΗΠΑ με την Κίνα και τη Ρωσία. Πρόκειται για τη νέο-αποικιοκρατική πολιτική των Μεγάλων Δυνάμεων…

^{Ανάσχεση και στρατηγικό τρίγωνο}

1. ^{Το σημείο Α δείχνει τη σημασία της Γροιλανδίας ως προς το σύστημα ασφάλειας των ΗΠΑ έναντι της Κίνας και της Ρωσίας. Είναι τα περάσματα από και προς την Αρκτική.}
2. ^{Το σημείο Β αποτυπώνει τη διπλή ανάσχεση στην Ευρώπη στο Ανατολικό Ημισφαίριο.}
3. ^{Το σημείο Γ καθρεφτίζει μια ευρύτερη μορφή ανάσχεσης, που ξεκινά από την Κίνα, περνά από την Αυστραλία στην Αφρική, φτάνοντας ώς το σημείο Α στη Γροιλανδία.}
4. ^{Με πράσινο χρώμα σχηματίζεται το στρατηγικό τρίγωνο Ρωσία, Ιράν, Κίνα, που θέλουν οι ΗΠΑ να διαρρήξουν με την πτώση του ιρανικού καθεστώτος.}

^{Γεωπολιτικοί ενεργειακοί δρόμοι}

^{Ο χάρτης αποτυπώνει υφιστάμενους και υπό σκέψη αγωγούς και δη με την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, που αφορούν τη σύνδεση μέσω Τουρκίας, Αιγύπτου και Ισραήλ. Σημαντικό για την Κύπρο είναι να υλοποιηθεί έστω και τμήμα του ηλεκτρικού καλωδίου με το Ισραήλ, για να θεωρηθεί ως δευτερεύων κόμβος του IMEC (κίτρινο χρώμα). 1. Με μαύρο διακεκομμένο χρώμα είναι οι πιθανοί αγωγοί προς Συρία και Ισραήλ. 2. Με ροζ χρώμα ένα πιθανό ηλεκτρικό καλώδιο από Σ. Αραβία προς Τουρκία. 3. Με μαύρη γραμμή είναι ο αγωγός Ιράν – Τουρκίας, που με τη λήξη των κυρώσεων θα είναι δυνατό να ενωθεί με το τουρκικό εθνικό δίκτυο και τον TAP (Διαδριατικός Αγωγός Φυσικού Αερίου) και τον BTC (Αγωγός Πετρελαίου Μπακού–Τιφλίδα–Τσεϊχάν). 4. Με διακεκομμένη μπλε γραμμή το ηλεκτρικό καλώδιο από τη Σ. Αραβία στην Αίγυπτο, με μελλοντική προοπτική την Ευρώπη μέσω Ελλάδας.}

ΠΗΓΗ:https://simerini.sigmalive.com/article/2026/1/18/back-to-the-future-e-ptose-tou-khamenei-kai-o-axonas-israel-iran3196b118-565b-4fea-8836-862444f306a0/