10/5/2026
γράφειο ο Σπυρίδων Κίσσας
Σμχος (ΥΠΛ) ε.α.
Λίγες ημέρες μετά το δημοσίευμα του Blomberg ότι, η Τουρκία ετοιμάζει νόμο που θα αφορά στη “Γαλάζια Πατρίδα”, η φιλοκυβερνητικη εφημερίδα Milliyet στο κυριακάτικο πρωτοσέλιδο της αναφέρεται εκτενώς στο θέμα, σημειώνοντας επακριβώς τα ακόλουθα:
“”Η Τουρκία ετοιμάζεται να θεσπίσει νέα νομοθεσία για όλες τις θάλασσες που συνορεύει, κυρίως το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο τουρκικός νόμος περί θαλάσσιας δικαιοδοσίας, ο οποίος θα θεσπιστεί 44 χρόνια μετά τον νόμο περί χωρικών υδάτων του Μαΐου 1982, περιέχει εξαιρετικά σημαντικές διατάξεις.
Με το νέο νόμο, η Τουρκία ορίζει νομικά τα χωρικά της ύδατα στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο στα 12 ναυτικά μίλια.
Στο Αιγαίο Πέλαγος, τα χωρικά ύδατα καταγράφονται επίσημα ως 6 ναυτικά μίλια.
Το σημαντικότερο πλεονέκτημα του νόμου θα είναι οι κανονισμοί που θα αφορούν τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας, οι οποίες αποτελούνται από την υφαλοκρηπίδα, τη συνορεύουσα ζώνη και την αποκλειστική οικονομική ζώνη, καθώς και άλλες θαλάσσιες περιοχές.
Ο νόμος θα ορίζει ότι όλες οι οικονομικές, επιστημονικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες στις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες υπόκεινται στην άδεια της Τουρκίας.
Μια άλλη σημαντική ρήτρα παρέχει στον Πρόεδρο την εξουσία να κηρύσσει περιοχές που η Τουρκία δεν έχει ακόμη κηρύξει ως Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, ως «Θάλασσες με Ειδικό Καθεστώς».
Οι επιπτώσεις του νόμου στο Αιγαίο.
Αυτός ο νόμος ορίζει τα χωρικά ύδατα στο Αιγαίο Πέλαγος ως 6 μίλια. Η πολιτική της Άγκυρας σε αυτό το ζήτημα είναι εξαιρετικά σαφής.
Σε ένα σενάριο όπου το πλάτος των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο Πέλαγος εκτείνεται πέραν των 6 μιλίων, το ποσοστό των ανοιχτών θαλασσίων περιοχών που είναι διαθέσιμες για χρήση από την Τουρκία θα μειωθεί σημαντικά.
Το πιο σημαντικό είναι ότι η Τουρκία δεν θα έχει πλέον αδιάλειπτη θαλάσσια σύνδεση σε διεθνή ύδατα.
Για το λόγο αυτό, η δήλωση που έκανε το τουρκικό Κοινοβούλιο το 1995 εξακολουθεί να ισχύει.
Πόλεμοι χαρτών και παρενόχληση ψαράδων.
Το κύριο σημείο διαφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στο Αιγαίο είναι το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας, αλλά αυτή η διαμάχη συνεχίζεται σε διαφορετικά μέτωπα.
Σε απάντηση στους χάρτες Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού της Αθήνας που παρουσιάστηκαν μέσω πλατφορμών της Ε.Ε, η Τουρκία ετοίμασε το δικό της εθνικό σχέδιο και το υπέβαλε στην UNESCO και στα Ηνωμένα Έθνη. Με αυτή την κίνηση, η Άγκυρα εμπόδισε την Αθήνα να νομιμοποιήσει τις αξιώσεις της για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.
Η Ελλάδα επιχειρεί να παραβιάσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Τουρκίας κηρύσσοντας «θαλάσσια πάρκα» και «ζώνες απαγόρευσης αλιείας» στο Αιγαίο Πέλαγος, ενώ η Άγκυρα έχει δηλώσει ότι θεωρεί αυτά τα βήματα άκυρα.
Ο νόμος που θα θεσπιστεί, θα δημιουργήσει το νομικό πλαίσιο για αντίμετρα εναντίον των ενεργειών της Αθήνας.
Όχι μόνο η αλιεία, αλλά όλες οι οικονομικές, περιβαλλοντικές και επιστημονικές δραστηριότητες στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Τουρκίας, θα υπόκεινται στην άδεια της Άγκυρας.
Θάλασσα με ειδικό καθεστώς.
Ο νόμος που θα θεσπιστεί θα πρέπει επίσης να εξεταστεί από την οπτική γωνία της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, η οποία αποτελεί τη βάση των προβλημάτων μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας.
Η Άγκυρα θεωρεί το Αιγαίο Πέλαγος ημίκλειστη θάλασσα, επειδή τη μοιράζονται δύο χώρες και συνδέεται με την ανοιχτή θάλασσα μέσω στενών περασμάτων. Αυτό καθιστά το Αιγαίο θάλασσα «Sui Generis», όρο που χρησιμοποιείται στο διεθνές δίκαιο για να περιγράψει μια μοναδική και εξαιρετική θάλασσα.
Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, όσον αφορά τα Άρθρα 3, 33 και 121, ορίζει ότι τα κράτη που συνορεύουν με ημίκλειστες θάλασσες θα πρέπει να συνεργάζονται σε θέματα όπως η αλιεία, η προστασία του περιβάλλοντος και η επιστημονική έρευνα και να προστατεύουν τα συμφέροντα των άλλων. Ωστόσο, επειδή η Αθήνα δεν συμμορφώνεται με αυτό, η Τουρκία ενεργεί σύμφωνα με τα δικά της επιχειρήματα.
Αυτή η κατάσταση, η οποία ισχύει για ολόκληρο το Αιγαίο Πέλαγος, έχει επίσης υποκατηγορίες. Ο προτεινόμενος νόμος παρέχει στον Πρόεδρο την εξουσία να κηρύσσει περιοχές που δεν έχουν χαρακτηριστεί ως Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες ως «Θάλασσες Ειδικού Καθεστώτος». Έχουμε ήδη θαλάσσιες περιοχές ειδικού καθεστώτος, όπως η Ειδική Περιοχή Προστασίας Περιβάλλοντος των Υποθαλάσσιων Ορέων Φοινίκης (ΝΑ Ρόδου) και οι Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές του Βόρειου Αιγαίου και της Φετιγιέ-Κας (βόρεια συμπλέγματος Μεγίστης). Ο νόμος ορίζει σαφώς ότι όσοι επιθυμούν να διεξάγουν οικονομικές και εμπορικές δραστηριότητες εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Τουρκίας, ή σε ειδικά καθορισμένες θαλάσσιες περιοχές υπόκεινται στην άδεια, ή τη συγκατάθεση της Τουρκίας.
Ο κρίσιμος ορισμός είναι «Άλλες θαλάσσιες περιοχές».
Ο νόμος που πρόκειται να θεσπιστεί καλύπτει όχι μόνο τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας, αλλά και άλλες θαλάσσιες περιοχές όπου η Τουρκία μπορεί να ασκήσει τη δικαιοδοσία της σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Καταγράφει επίσης τα δικαιώματα της Τουρκίας να επωφελείται από τις ελευθερίες στην ανοιχτή θάλασσα και να διεξάγει δραστηριότητες πέραν των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας της.
Για την προστασία των δικαιωμάτων της Τουρκίας.
Με αυτό το νόμο, η Τουρκία δεν κάνει κανένα βήμα ενάντια στα δικαιώματα της Ελλάδας, όπως αυτά ορίζονται από τη Συνθήκη της Λωζάνης.
Καταγράφει ότι όλες οι δραστηριότητες που σχετίζονται με το βυθό και το υπέδαφος στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, καθώς και όλες οι οικονομικές, επιστημονικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες στην τουρκική αποκλειστική οικονομική ζώνη, υπόκεινται στην άδεια της Δημοκρατίας της Τουρκίας.
Ο νόμος ορίζει ότι η Δημοκρατία της Τουρκίας έχει αποκλειστική δικαιοδοσία για την αποτροπή παραβιάσεων της νομοθεσίας που σχετίζεται με τα τελωνεία, την οικονομία, τη μετανάστευση, την υγεία, καθώς και για πολιτιστικά αγαθά και την υποβρύχια πολιτιστική κληρονομιά, εντός της τουρκικής συνοριακής ζώνης, των τουρκικών εσωτερικών υδάτων, ή των τουρκικών χωρικών υδάτων και για τη διασφάλιση της τιμωρίας των παραβιάσεων που έχουν σημειωθεί. Με άλλα λόγια, ο νόμος διασφαλίζει την προστασία των πολιτικών, στρατιωτικών, διοικητικών, οικονομικών, περιβαλλοντικών, πολιτιστικών δικαιωμάτων και συμφερόντων της Τουρκίας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τόσο στις τουρκικές θαλάσσιες ζώνες, όσο και σε άλλες θαλάσσιες περιοχές.
Αποτελεί αυτός ο νόμος εναλλακτική λύση σε σχέση με τη Σύμβαση του Μοντρέ;
Ο προτεινόμενος νόμος περί θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας επιβεβαιώνει ότι ο Βόσπορος, τα Δαρδανέλλια και η Θάλασσα του Μαρμαρά αποτελούν μέρος των τουρκικών εσωτερικών υδάτων. Το σχέδιο νόμου ορίζει ότι τα δικαιώματα και οι εξουσίες της Τουρκίας που απορρέουν από τη νομοθεσία και τις διεθνείς συμφωνίες στις οποίες είναι συμβαλλόμενο μέρος, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης του Μοντρέ, διατηρούνται. Αυτό σημαίνει ότι η αδιάλειπτη διέλευση ξένων πλοίων μέσω των Τουρκικών Στενών θα συνεχιστεί σύμφωνα με τη Σύμβαση του Μοντρέ και τη σχετική εθνική νομοθεσία, κυρίως τον Κανονισμό Ναυτικής Κυκλοφορίας των Τουρκικών Στενών του 2019.
Συμπέρασμα: Δεν επιτρέπεται τετελεσμένο γεγονός.
Ο προτεινόμενος τουρκικός νόμος περί θαλάσσιας δικαιοδοσίας στοχεύει στην προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της Τουρκίας στους τομείς της ενέργειας, της αλιείας, του περιβάλλοντος, της ασφάλειας, του πολιτισμού και του φυσικού πλούτου στις θάλασσές της. Αυτός ο νόμος δεν επηρεάζει αρνητικά τη συμφωνία κατανομής υφαλοκρηπίδας με την “”Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου””, ή το “”Μνημόνιο Συναντίληψης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών με τη Λιβύη””. Επίσης, δεν καθιστά την Τουρκία συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Αντιθέτως, επικαιροποιεί ένα νόμο που θεσπίστηκε πριν από 44 χρόνια και δεν καλύπτει τις εξελίξεις και τους κινδύνους των τελευταίων δεκαετιών. Διασφαλίζει την ένταξη στους νόμους της χώρας νομικών ορισμών που δεν υπάρχουν στο εσωτερικό της δίκαιο, επειδή η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος σε αυτή τη συμφωνία.
Όσον αφορά τον πιθανό αντίκτυπο του νόμου στην Ελλάδα, η Τουρκία δεν υιοθετεί νέα, ή πιο προηγμένη θέση από την τρέχουσα κατάσταση. Αντιθέτως, αποτρέπει νομικά την παραβίαση των δικαιωμάτων της στη Γαλάζια Πατρίδα, ιδίως των δικαιωμάτων της στο Αιγαίο. Νομιμοποιεί τη θέση της στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και δημιουργεί μια νομική βάση σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο έναντι μελλοντικών τετελεσμένων””.
ΠΗΓΗ:https://www.militaire.gr/i-agkyra-epivevaiose-oti-etoimazei-to-nomo-poy-tha-afora-sti-galazia-patrida/
