Πρώην υπουργοί, διαπραγματευτές και πρόσωπα που υποστήριζαν το Σχέδιο Ανάν και σήμερα μια παραλλαγή του και οι οποίοι βρέθηκαν επί χρόνια μέσα ή γύρω από τη διαδικασία του Κυπριακού συγκροτούν ένα δίκτυο, το οποίο, από το 2019 μέχρι σήμερα, αναπτύσσει οργανωμένη παρέμβαση υπέρ της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Στην αφετηρία βρίσκεται η «Απόφαση Ειρήνης». Στη συνέχεια εμφανίζεται το Cyprus Peace and Dialogue Centre (CPDC). Από το 2024 οι δύο πλευρές δηλώνουν ότι «ενώνουν τις δυνάμεις τους».

Η «Σημερινή» ακολούθησε τη διαδρομή των δύο σχημάτων μέσα από εταιρικά στοιχεία, επίσημες ανακοινώσεις, ευρωπαϊκά προγράμματα και παρεμβάσεις προς τα Ηνωμένα Έθνη. Στο δίκτυο συναντώνται ονόματα όπως οι Ιωάννης Κασουλίδης, Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή, Κίκης Καζαμίας, Αλέκος Μαρκίδης, Özdil Nami, Ανδρούλα Βασιλείου, Emine Çolak και Meltem Onurkan Samani. Στην οικονομική πλευρά εμφανίζονται ευρωπαϊκά grants, UNDP και International Communities Organisation (ICO). Και στο πολιτικό σκέλος, χρηματοδοτούμενα projects φτάνουν μέχρι την επεξεργασία προτάσεων για την επικαιροποίηση της μεθοδολογίας της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Η διαδρομή του χρήματος που μπορεί να τεκμηριωθεί οδηγεί στο CPDC και όχι απευθείας στην «Απόφαση Ειρήνης». Η οργανωμένη συνεργασία των δύο, όμως, είναι επίσης τεκμηριωμένη. Τι ακριβώς είναι, λοιπόν, η «Απόφαση Ειρήνης», τι σημαίνει στην πράξη η σύμπραξή της με το χρηματοδοτούμενο CPDC και πώς το συγκεκριμένο δίκτυο αποκτά λόγο στη συζήτηση για την επόμενη ημέρα του Κυπριακού;

Από το 2019 με συγκεκριμένη πολιτική στόχευση

Η «Απόφαση Ειρήνης» μπαίνει οργανωμένα στη δημόσια συζήτηση στις 4 Σεπτεμβρίου 2019, δύο χρόνια μετά το ναυάγιο του Κραν Μοντανά. Πίσω από την ονομασία της βρίσκεται ένα σχήμα με συγκεκριμένη θέση για τη μορφή λύσης του Κυπριακού: επανένωση στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας και ενημέρωση της κοινωνίας για το περιεχόμενο της συγκεκριμένης μορφής λύσης. Πρόκειται για γνωστούς υποστηρικτές του Σχεδίου Ανάν.

Η σύνθεσή της προσδίδει από την πρώτη στιγμή ιδιαίτερο πολιτικό βάρος στην παρέμβασή της. Ανάμεσα στα πρόσωπα που εμφανίζονται στην πρώτη δημόσια παρουσία βρίσκονται ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών, Ιωάννης Κασουλίδης, ο πρώην Γενικός Εισαγγελέας και διαπραγματευτής, Αλέκος Μαρκίδης, ο πρώην Υπουργός Οικονομικών, Κίκης Καζαμίας και ο πρώην Δήμαρχος Λεμεσού, Ανδρέας Χρίστου. Στην πρωτοβουλία εμφανίζονται επίσης, μεταξύ άλλων, οι Νίκος Μεσαρίτης και Χάρης Ψάλτης.

Μέσα στους πρώτους μήνες λειτουργίας της καταγράφεται και δίαυλος επικοινωνίας με τα Ηνωμένα Έθνη. Η «Απόφαση Ειρήνης» αρχίζει παράλληλα επαφές με πολιτικούς και κομματικούς παράγοντες, επιχειρώντας να καταστήσει τη θέση της μέρος της δημόσιας συζήτησης γύρω από την επανέναρξη των συνομιλιών.

Παρά την πολυετή παρουσία και τις πολιτικές παρεμβάσεις της, η έρευνα στις δημόσια προσβάσιμες πηγές δεν εντόπισε αυτοτελή εταιρική ή άλλη νομική εγγραφή της «Απόφασης Ειρήνης», δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις ή δημόσιο κατάλογο χρηματοδοτών.

«Ενώνουμε τις δυνάμεις μας» – Ο κρίκος του CPDC

Το 2022 εμφανίζεται ο δεύτερος κρίκος. Στις 22 Ιουλίου εγγράφεται στην Κύπρο η CPDC Peace and Dialogue Centre Limited, με αριθμό ΗΕ436735. Η Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας την καταγράφει ως μη κερδοσκοπική εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, με δραστηριότητες για την προώθηση της ειρήνης και της ειρηνικής διευθέτησης διαφορών και συγκρούσεων στην Κύπρο.

Κεντρική παρουσία είναι η Meltem Onurkan Samani, πρώην ειδική σύμβουλος του Μουσταφά Ακιντζί και πρώην συντονίστρια των δικοινοτικών Τεχνικών Επιτροπών. Στα διαθέσιμα εταιρικά στοιχεία εμφανίζονται ως διευθυντές η Meltem Onurkan Samani, ο Öncel Polili, ο Άντης Γεωργίου και ο Αχιλλέας Δημητριάδης.

Ο ρόλος που περιγράφει το ίδιο το CPDC δεν περιορίζεται σε εκδηλώσεις επαναπροσέγγισης. Η δράση του περιλαμβάνει δικτύωση οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, συνεργασία με φορείς και ανάπτυξη πρωτοβουλιών και προτάσεων γύρω από την ειρηνευτική διαδικασία.

Τον Ιανουάριο του 2024 οι δύο διαδρομές συναντώνται επισήμως. CPDC και «Απόφαση Ειρήνης» ανακοινώνουν ότι, έπειτα από «δομημένο διάλογο» και εντατικές συζητήσεις, αποφάσισαν να «ενώσουν τις δυνάμεις τους ως δικοινοτική πρωτοβουλία της κοινωνίας των πολιτών». Οι ίδιοι αναφέρουν ότι είχαν συνεργαστεί με διάφορους ενδιαφερομένους, μεταξύ των οποίων πρώην διαπραγματευτές, μέλη διαπραγματευτικών ομάδων, ηγέτες και εκπρόσωποι κομμάτων.

Στις κοινές παρεμβάσεις συναντώνται μεταξύ άλλων οι Ιωάννης Κασουλίδης, Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή, Κίκης Καζαμίας, Ανδρούλα Βασιλείου, Özdil Nami, Emine Çolak, Barış Burcu, Meltem Onurkan Samani και Νίκος Μεσαρίτης. Η πολιτική κατεύθυνση είναι συγκεκριμένη: ομοσπονδιακή διευθέτηση με πολιτική ισότητα, διατήρηση προηγούμενων συγκλίσεων, επανέναρξη από το σημείο όπου τερματίστηκαν οι συνομιλίες στο Κραν Μοντανά και αναφορά στο εξαμερές πλαίσιο Γκουτέρες της 30ής Ιουνίου 2017.

Πόσο βαθιά φτάνει, όμως, η «ένωση δυνάμεων»; Στις δημόσια προσβάσιμες πηγές, που εξετάστηκαν, δεν εντοπίστηκε δημοσιευμένο Μνημόνιο Συναντίληψης, κοινός οικονομικός απολογισμός ή άλλο έγγραφο που να καθορίζει οικονομικούς όρους μεταξύ τους. Δεν μπορεί, συνεπώς, η πολιτική συνεργασία να μετατραπεί σε απόδειξη οικονομικής σύνδεσης.

Follow the money: Τα grants και η διεθνής στήριξη

Η πρώτη σαφής ευρωπαϊκή διαδρομή εμφανίζεται τον Μάρτιο του 2023. CPDC και ICLAIM αρχίζουν στις 28 Μαρτίου να υλοποιούν το διετές EMBRACE – Rights for Reconciliation, χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του EU Aid Programme for the Turkish Cypriot community και του «Cypriot Civil Society in Action VIII».

Το πρόγραμμα δεν περιοριζόταν σε εκδηλώσεις. Προέβλεπε, μεταξύ άλλων, μηχανισμό καταγραφής διακοινοτικών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, νομική βοήθεια, εκπαίδευση κατά του ρατσισμού, workshops και παραγωγή policy recommendations με στόχο δράσεις συνηγορίας σε τοπικό και διεθνές επίπεδο.

Τα διαθέσιμα δημόσια στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι το EMBRACE χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ και υλοποιήθηκε από CPDC και ICLAIM. Το ακριβές ποσό που αναλογούσε στο CPDC δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστεί στις ελεύθερα προσβάσιμες πηγές που εξετάστηκαν.

Η χρηματοδοτική διαδρομή συνεχίζεται με το C-Up – Updated Cyprus Peace Process Design, το οποίο υλοποιείται από CPDC και ICLAIM και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση με Grant Agreement No. 2025/484-544. Το ακριβές ποσό της συγκεκριμένης επιχορήγησης δεν εντοπίστηκε δημοσίως. Υπάρχει, όμως, συγκεκριμένος χρηματοδότης, συγκεκριμένη συμφωνία και συγκεκριμένο αντικείμενο: η εμπλοκή πολιτών στην αναθεώρηση και επικαιροποίηση του τρόπου με τον οποίο διεξάγεται η ειρηνευτική διαδικασία.

Το C-Up είχε αρχίσει να αναπτύσσεται νωρίτερα. Στην πιλοτική δράση στο Ledra Palace τον Μάιο του 2024 καταγράφεται υποστήριξη από το United Nations Development Programme (UNDP) και το International Communities Organisation (ICO). Ακολούθησαν νέες δράσεις, με αντικείμενο τη συμμετοχή πολιτών στην ειρηνευτική διαδικασία.

Η σχέση με το ICO αποτελεί ακόμη ένα κομμάτι του δικτύου διεθνούς υποστήριξης γύρω από τις δραστηριότητες του CPDC. Το εύρος της οικονομικής διάστασης αυτής της σχέσης δεν μπορεί να ποσοτικοποιηθεί από τα δημόσια στοιχεία που κατέστη δυνατό να εντοπιστούν.

Στο δίκτυο χρηματοδοτούμενων δράσεων του CPDC εμφανίζεται και η Βρετανική Υπάτη Αρμοστεία. Το CPDC συμμετείχε, μαζί με το UCLan Cyprus και το ICLAIM, στο πρόγραμμα SOMEROL – Social Mediation and the Strengthening of Rule of Law in Cyprus, το οποίο υλοποιήθηκε την περίοδο 2022-2023 με χρηματοδότηση/στήριξη από το UK Challenge Fund / British High Commission in Nicosia. Και σε αυτήν την περίπτωση, δεν προκύπτει από τα δημόσια στοιχεία άμεση χρηματοδότηση της «Απόφασης Ειρήνης», αλλά επιβεβαιώνεται ακόμη μία εξωτερική πηγή στήριξης σε πρόγραμμα στο οποίο συμμετείχε το CPDC.

Η γραμμή των ευρημάτων είναι, επομένως, καθαρή: ευρωπαϊκή χρηματοδότηση προγραμμάτων του CPDC τεκμηριώνεται, όπως και διεθνής υποστήριξη δράσεών του. Άμεση χρηματοδότηση της «Απόφασης Ειρήνης» από αυτούς τους φορείς ή μεταφορά χρημάτων από το CPDC προς αυτήν δεν τεκμηριώνεται.

Από τα grants στον σχεδιασμό του Κυπριακού

Το μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον του C-Up βρίσκεται στο τι ακριβώς χρηματοδοτείται. Το Updated Cyprus Peace Process Design δεν περιορίζεται στη δημιουργία επαφών μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Εισέρχεται στη συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να οργανωθεί μια επόμενη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται focus groups και διαδικασίες συμμετοχής πολιτών, με στόχο την επεξεργασία προτάσεων γύρω από την επικαιροποίηση της μεθοδολογίας της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Τον Ιανουάριο του 2026 UNFICYP, CPDC και ICLAIM συνδιοργανώνουν στο Ledra Palace το forum «Civic Participation in Peace Processes», με περισσότερους από 120 συμμετέχοντες από την κοινωνία των πολιτών, την ακαδημαϊκή κοινότητα και το διπλωματικό σώμα. Η ίδια η UNFICYP αναφέρει ότι το forum επικεντρώθηκε σε επικείμενη κοινή πρόταση για επικαιροποίηση της μεθοδολογίας της ειρηνευτικής διαδικασίας, με ιδιαίτερη έμφαση στον πιθανό ρόλο συνελεύσεων πολιτών.

Το CPDC έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο. Τον Φεβρουάριο του 2026 δημοσιοποίησε διευρυμένη πρόταση για έναν μόνιμο Standing Civic Advisory Council και μια Rotating Civic Assembly. Στο προτεινόμενο μοντέλο προβλέπεται, μεταξύ άλλων, παροχή τεκμηριωμένης ανατροφοδότησης προς τους διαπραγματευτές και επεξεργασία επιλογών για περιπτώσεις αδιεξόδου.

Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έρευνας. Ένας ιδιωτικός μη κερδοσκοπικός φορέας, με φανατικούς υποστηρικτές του Σχεδίου Ανάν, με διακηρυγμένη θέση υπέρ ομοσπονδιακής διευθέτησης και εξωτερικά χρηματοδοτούμενα projects, δεν περιορίζεται πλέον στο να ζητεί επανέναρξη των συνομιλιών. Παράγει προτάσεις για το πώς θα μπορούσε να δομηθεί η ίδια η διαδικασία των συνομιλιών και για τον τρόπο με τον οποίο η οργανωμένη «Κοινωνία των πολιτών» θα αποκτήσει ρόλο σε αυτήν.

Η πόρτα του ΟΗΕ

Η πρόσβαση στο διεθνές περιβάλλον του Κυπριακού δεν αποτελεί περιφερειακό στοιχείο της δραστηριότητας των συγκεκριμένων σχημάτων. CPDC και «Απόφαση Ειρήνης» έχουν επιχειρήσει να μεταφέρουν τις θέσεις τους προς τους θεσμούς που βρίσκονται στο επίκεντρο της διαδικασίας.

Τον Ιανουάριο του 2024, με την ανακοίνωση της «ένωσης δυνάμεων», απέστειλαν κοινή επιστολή προς τη νεοδιορισθείσα τότε Προσωπική Απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, μεταφέροντάς της το αποτέλεσμα της κοινής τους προσπάθειας και τη διακήρυξή τους.

Στην Κύπρο, η συνεργασία του CPDC με την UNFICYP αποκτά ακόμη πιο χειροπιαστή μορφή μέσα από δράσεις στο Ledra Palace και φτάνει, τον Ιανουάριο του 2026, μέχρι τη συνδιοργάνωση του forum για τη συμμετοχή της «Κοινωνίας των Πολιτών» στις ειρηνευτικές διαδικασίες, αλλά χωρίς να εκπροσωπούνται όλες οι απόψεις και ειδικότερα η πλειοψηφία που τάχθηκε εναντίον του Σχεδίου Ανάν. Το θέμα δεν είναι μόνο πολιτικό αλλά και χρηματοδοτικό. Με βάση ποια κριτήρια γίνεται η χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Υπάτη Αρμοστεία του Ηνωμένου Βασιλείου και τον ΟΗΕ; Όταν εκφράζουν την κοινωνία οι υποστηρικτές του Σχεδίου Ανάν στο πλαίσιο μιας Ομοσπονδίας ή όταν καλύπτονται όλες οι απόψεις για να γνωρίζει και η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Ηνωμένα Έθνη τι αληθώς συμβαίνει με την πραγματική κοινωνία των πολιτών; Και όχι πώς σκέφτονται γνωστοί παράγοντες και γνωστές ομάδες που κουβαλούν στην πλάτη τους συνεχείς αποτυχίες στο Κυπριακό.

ΠΗΓΗ:https://simerini.sigmalive.com/article/2026/7/26/to-diktuo-pou-parembainei-uper-tes-ddo/