ΠΑΡΕΜΠΙΠΤΟΝΤΩΣ, είναι και κάποιες απορίες – ερωτήματα στον εκφερόμενο δημόσιο λόγο που χρήζουν διευκρινιστικών απαντήσεων: «Κοινωνία των Πολιτών» τι εστί; Πρόκειται περί ενός ορισμού μέχρι πριν από λίγα χρόνια ανύπαρκτου στο πολιτικό λεξιλόγιο. Άγνωστου στην καθημερινή ειδησεογραφία και αρθρογραφία.

– Τι εννοεί και τι προσδιορίζει, άραγε, ο όρος «Κοινωνία των Πολιτών»;

– Ποιοι λογίζεται ότι αποτελούν και ποιοι όχι, αυτήν την ΚτΠ;

Το ερώτημα έχει κάποια σημασία επειδή, ακριβώς, τελευταία γίνεται συχνάκις επίκληση και αναφορές στην εν λόγω ΚτΠ για τις τρέχουσες εξελίξεις του Τουρκικού Προβλήματος που αντιμετωπίζει η Κύπρος μαζί με το σύνολο του Ελληνισμού. Έλεγαν, επί παραδείγματι, κατά καιρούς την τελευταία διετία πλείστα δημοσιεύματα ότι:

– Η προσωπική απεσταλμένη του Γ.Γρ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Κολομβιανή διπλωμάτις Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ, δήλωνε πως: «Η Κοινωνία των Πολιτών θέλει να προχωρήσει η διαδικασία και οι ηγέτες πρέπει να την ακούσουν» (8.5.2024). Διευκρίνιζε, μάλιστα, πως υπονοούσε σαφώς ότι, κάτι άλλο θέλει η Κοινωνία των Πολιτών, διαφορετικό απ’ όσα η ίδια εντόπιζε από τις εκατέρωθεν συνομιλίες της στη Λευκωσία με τους «Δύο Ηγέτες», δηλαδή τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας και τον επικεφαλής του κατοχικού ψευδοκράτους της Τουρκίας. Επέμενε δε η ίδια λέγοντας «ελπίζω ότι οι ηγέτες θα ακούσουν τον κόσμο, την Κοινωνία των Πολιτών και αυτή είναι ευθύνη των ηγετών»…

– Παρομοίως και αρθρογράφοι ορισμένων εφημερίδων διατείνονται επιμόνως ότι π.χ. «Η Κοινωνία των Πολιτών απαιτεί…» το άλφα ή το βήτα, «η Κοινωνία δεν συμβιβάζεται…» με το γάμα ή το δέλτα και ούτω καθ’ εξής. Μερικοί, μάλιστα, δείχνουν ν’ αναγορεύουν εαυτούς σε αυθεντικούς εκφραστές είτε της Κοινωνίας γενικώς είτε της «Κοινωνίας των Πολιτών» ειδικότερα. Σάμπως κι είναι η φωνή του συνόλου, όλων των πολιτών, ή κάτι παραπλήσιο της πλειονότητας. Μοιάζει αντίστοιχο άλλωστε της γνώριμης αυτοπεποίθησης των επικεφαλής Κομματαρχών, που ο καθένας τους αυτοπροσδιορίζεται ως ο γνήσιος «θεματοφύλαξ» των συμφερόντων, των προσδοκιών και της θέλησης της… Κοινωνίας, ασχέτως του ποσοστού των ψηφοφόρων που τον εκλέγουν.

– Παλαιότερα λέγανε «όλου του λαού». Ήταν άλλες εποχές. Τότε που στον δημόσιο λόγο επικρατούσαν όροι όπως «λαϊκά κινήματα», «λαϊκές κινητοποιήσεις», «παλλαϊκά αιτήματα» κ.ο.κ. προτού επινοηθεί η «Κοινωνία των Πολιτών» των ημερών μας.

ΧΟΝΔΡΙΚΑ απλουστευτική εξήγηση δίπολου: Τότε, τα «λαϊκά», του «απλού λαού», απέναντι στους εν εξουσία, στους άρχοντες. Απ’ τη μια ο λαός, απ’ την άλλη οι κυβερνώντες. Κάπως έτσι. Τώρα, κατ’ αντιστοιχία: Απ’ τη μια μεριά το πολιτικό σύστημα ολόκληρο, Κυβέρνηση, Βουλή, κόμματα, κι απ’ την άλλη η «Κοινωνία των Πολιτών».

Ποια είναι άραγε η συγκεκριμένη «Κοινωνία των Πολιτών», την οποία η κ. Ολγκίν εντέλλεται τους «δύο ηγέτες», Χριστοδουλίδη κι Έρχιουρμαν, να… ακούσουν για την (ποιαν άραγε) «λύση» (Φτγρ 11.12.2025);

– Όχι όμως για κάθε άλλο ζήτημα πολιτικής, παρά μόνο αποκλειστικά για ένα: Το είδος της «λύσης» του Τουρκικού Προβλήματος που αντιμετωπίζει ο Ελληνισμός και επικράτησε, εκ βρετανικής ονοματοδοσίας, να ονομάζεται «Κυπριακό» – “Cyprus Problem”.

– Δεν ακούστηκε λ.χ. ποτέ ότι, μια κάποια «Κοινωνία των Πολιτών απαιτεί ισχυρότερη ανάπτυξη της αμυντικής θωράκισης της Κύπρου». Ή ότι «η ΚτΠ ζητά δρακόντεια επιβολή της τροχαίας πειθαρχίας ώστε ν’ ανακοπεί το πιο θανατηφόρο πρόβλημα, των τροχαίων συγκρούσεων στους δρόμους της Κύπρου», ή κάτι άλλο…

– Και, ακόμη πιο ενδιαφέρουσα επισήμανση ότι, ως ολόκληρη η αναφερόμενη… κότζαμ ΚτΠ εμφανίζεται εκείνη η μικρή μερίδα πολιτών, επειγόμενη, δραστηριοποιούμενη ενίοτε και «πιέζουσα τους ηγέτες», για ταχεία «λύση» αποδοχής των τουρκικών απαιτήσεων και νομιμοποίησης των «τετελεσμένων» της τουρκικής εισβολής και της συνεχιζόμενης στρατιωτικής κατοχής, βιαίας εθνοκάθαρσης και παράνομου τουρκικού εποικισμού των σκλαβωμένων εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μικρή μερίδα που αποτελεί ίσως τα «απομεινάρια» ή «επιγόνους» τού προ 22ετίας ποσοστού 24% που ψήφισαν ΝΑΙ στο Δημοψήφισμα όπου υπερίσχυσε το ΟΧΙ με 76% Απόρριψης του Σχεδίου Ανάν…

ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΗ εκδοχή είναι ότι ο όρος «Κοινωνία των Πολιτών», όχι ειδικά για την Κύπρο, επινοήθηκε κάποια στιγμή για να προσδιορίζει ή ν’ αναφέρεται σε πολίτες οι οποίοι δεν «ανήκουν» μεν σε συγκεκριμένους κομματικούς σχηματισμούς, δεν μετέχουν στις εξουσίες (Κυβέρνησης, Βουλής, κ.ά.), αλλά ενδιαφέρονται και παρεμβαίνουν ως δραστήριες ομαδικώς συλλογικότητες ενεργών πολιτών για συγκεκριμένα ζητήματα πολιτικής που απασχολούν, διαφορετικά κατά καιρούς, το σύνολο του λαού, το σύνολο της κοινωνίας. Με τη λογική ότι η εν λόγω ΚτΠ εκφράζει αυθεντικά το σύνολο της κοινωνίας, αυτόνομα και αδέσμευτα από τις κρατούσες εξουσίες.

ΣΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ γίγνεσθαι της Κύπρου, πάντως, προτού υιοθετηθεί ο όρος ΚτΠ, ιστορικά σημαντικής αποτελεσματικής πολιτικής δραστηριότητας – παρέμβασης, υπήρξε η «Παγκύπρια Κίνηση Πολιτών» (ΠΚΠ) του 2002-2004. Δεν αυτοπροσδιορίστηκε ούτε ως «Κοινωνία» ή εκφράζουσα το σύνολο της κοινωνίας, αλλά ως «κίνηση», ένα αυθόρμητο «κίνημα» απλών πολιτών όλης της Κύπρου, αδιακρίτως άλλων προσδιορισμών, οι οποίοι αυτοεπιστρατεύθηκαν εθελουσίως και αυτοβούλως για έναν και μόνο σκοπό: Να πείσουν την πλειοψηφία των ψηφοφόρων να καταψηφίσουν στο Δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου 2004 το Σχέδιο Ανάν, αφ’ ότου εκείνο το «σχέδιο λύσης» του τότε Γ.Γρ. του ΟΗΕ Κόφι Ανάν δόθηκε εις χείρας του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Γλαύκου Κληρίδη από τον Περουβιανό απεσταλμένο των ΗΕ, Άλβαρο ντε Σότο, 11η Νοεμβρίου 2002.

Κοντολογίς η ΠΚΠ θέλησε να πει και να διαδώσει και, ακούραστα, έδειξε κι έπραξε με το εξής περίπου σκεπτικό: «Ανεξάρτητα και αδέσμευτα απ’ όσα τυχόν αποφασίζουν οι κυβερνώντες και οι ηγεσίες των κομμάτων για το Σχέδιο Ανάν, έκαστος εξ ημών ως αυτοκράτορας της δικής του βούλησης, ως ενεργοί πολίτες, όποιο κόμμα κι αν κατά καιρούς ψηφίζουμε ή δεν ψηφίζουμε, τώρα συστρατευόμαστε στην προσπάθεια για ένα μόνο πράγμα. Να πείσουμε και να κινητοποιήσουμε την πλειοψηφία του λαού για να Απορρίψουμε με ένα ηχηρό ΟΧΙ το Σχέδιο Ανάν στο Δημοψήφισμα».

Η πιο πρόσφατη εκείνα τα χρόνια εκλογική μέτρηση των κομματικών προτιμήσεων του λαού ήταν στις βουλευτικές εκλογές της 27.5.2001, κατά τις οποίες τα δύο μεγάλα κόμματα ΑΚΕΛ και ΔηΣυ συναρίθμησαν το 69% των ψηφοφόρων. 34,71% το πρώτο, 34% το δεύτερο. Τρία μόλις χρόνια αργότερα, στο Δημοψήφισμα της 24.4.2004 σημειώθηκε η πρώτη στην Ιστορία «σεισμική» απειθαρχία των ψηφοφόρων (μελών και οπαδών) αμφοτέρων των κομμάτων. Εις μεν το ΑΚΕΛ η «βάση» του κόμματος εξανάγκασε την ηγεσία στο παραπέντε να εγκαταλείψει την ληφθείσα μόλις προηγουμένως απόφασή της υπέρ του ΝΑΙ, εις δε τον ΔηΣυ το 66% των ψηφοφόρων του απέρριψαν την απόφαση της ηγεσίας του υπέρ του ΝΑΙ και ψήφισαν ΟΧΙ.

ΕΚΤΟΤΕ, στις διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις, κατά τη διάρκεια της 22ετίας που διέρρευσε 2004-2026, σημειώθηκε σταδιακά αυξανόμενος βαθμός υποβιβασμού, μείωσης και παραγκωνισμού του Κυπριακού στις προτεραιότητες των αντιπαρατιθέμενων εκλογικών προτάσεων των κομμάτων.

– Ο ισχύων στις μέρες μας πολιτικός χάρτης, με τα καθ’ έκαστον ποσοστά των νυν εν δράσει για πολυποίκιλους διαφορετικούς λόγους αντιδικούντων κομματικών σχηματισμών, ουδόλως αποτυπώνει και πολύ περισσότερο δεν προεξοφλεί ποια θα είναι (οψέποτε αναζητηθεί) η βούληση της πλειοψηφίας των ψηφοφόρων, δηλαδή της πλειονότητας της Κοινωνίας, για το είδος της «λύσης» του Κυπριακού…

ΠΗΓΗ:https://simerini.sigmalive.com/article/2026/8/15/koinonia-ton-politon-ti-esti/