27/8/2026
SigmaLive
Την εκτίμηση ότι η Τουρκία οικοδομεί σταδιακά μια μόνιμη στρατιωτική και πολιτική παρουσία στη Συρία, επιχειρώντας παράλληλα να καλύψει το κενό ισχύος που αφήνει η αποδυνάμωση του Ιράν, διατυπώνει ο πρώην υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Γιοάβ Γκάλαντ.
Σε άρθρο γνώμης που δημοσίευσε στο ενημερωτικό δελτίο του «The Defense Memo», με τίτλο «Το τουρκικό προγεφύρωμα», ο Γκάλαντ υποστηρίζει ότι η Άγκυρα κινείται αργά, μεθοδικά και σε διαδοχικά στάδια, ώστε να μην προκαλέσει άμεση ισραηλινή αντίδραση.
Όπως αναφέρει, η τουρκική δραστηριότητα στη Συρία συνδυάζει στρατιωτικά και πολιτικά μέσα: ανθρωπιστικές οργανώσεις, θρησκευτικά και κοινωνικά δίκτυα, επαφές με σουνιτικές και δρουζικές κοινότητες, αλλά και παρουσία ανώτερων Τούρκων αξιωματικών.
Κατά την εκτίμησή του, η ανάληψη από την Τουρκία ρόλου στην αναδιοργάνωση των συριακών ενόπλων δυνάμεων αποτελεί το σημαντικότερο στοιχείο αυτής της στρατηγικής.
«Ένας συριακός στρατός που ανοικοδομείται με τουρκικά συστήματα και από Τούρκους εκπαιδευτές είναι ένας στρατός που, σε κάποιο βαθμό, λογοδοτεί στην Άγκυρα», γράφει.
«Έτσι οικοδομείται ένα προγεφύρωμα»
Ο πρώην υπουργός Άμυνας του Ισραήλ επισημαίνει ότι κάθε τουρκικό βήμα είναι αρκετά περιορισμένο ώστε να μπορεί να υποβαθμιστεί ή να θεωρηθεί μεμονωμένο. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή ακριβώς είναι η μέθοδος με την οποία δημιουργείται σταδιακά μια εδραιωμένη παρουσία.
«Μέχρι η παρουσία να καταστεί αδιαμφισβήτητη, το ερώτημα κατά πόσον θα έπρεπε να επιτραπεί θα έχει ήδη απαντηθεί», σημειώνει.
Ο Γκάλαντ παραλληλίζει την κατάσταση με την προηγούμενη διείσδυση του Ιράν στον Λίβανο, υποστηρίζοντας ότι η ανοχή που επέδειξε το Ισραήλ επέτρεψε τη σταδιακή στρατιωτική ενίσχυση της Χεζμπολάχ. Αντιθέτως, αναφέρει ότι στη Συρία το Ισραήλ αντέδρασε εγκαίρως και εμπόδισε τη δημιουργία μόνιμης ιρανικής στρατιωτικής υποδομής κοντά στα σύνορά του.
Από το Ιράν στην Τουρκία
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η αποδυνάμωση του Ιράν δεν αφήνει πίσω της ένα πραγματικό κενό ισχύος. Αντιθέτως, δημιουργεί χώρο τον οποίο μπορεί να καλύψει η Τουρκία.
Ο Γκάλαντ παρουσιάζει τη Συρία ως μέρος μιας ευρύτερης τουρκικής στρατηγικής, η οποία περιλαμβάνει τη Λιβύη, τη Σομαλία, το Αζερμπαϊτζάν, το Τουρκμενιστάν και γενικότερα τα τουρκόφωνα κράτη της Κεντρικής Ασίας.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει την κατοχή του βόρειου τμήματος της Κύπρου, καθώς και τις τουρκικές διεκδικήσεις θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, τις οποίες, όπως σημειώνει, απορρίπτουν γειτονικά κράτη και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κατά τον ίδιο, η Συρία αποτελεί πλέον την πιο πρόσφατη κίνηση της Τουρκίας και, ταυτόχρονα, εκείνη που πραγματοποιείται πλησιέστερα στα ισραηλινά σύνορα.
Η συμφωνία της Μέκκας
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Γκάλαντ στην τριμερή αμυντική συμφωνία που υπέγραψαν στις 7 Αυγούστου 2026 η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Η συμφωνία προβλέπει ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.
Παρότι η συμφωνία παρουσιάστηκε ως αμυντική και δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένους μηχανισμούς αντίστοιχους με εκείνους του ΝΑΤΟ, ο Γκάλαντ εκτιμά ότι προσφέρει σημαντικά στρατηγικά οφέλη στην Άγκυρα. Η σύναψη του συμφώνου έχει επιβεβαιωθεί και από διεθνή πρακτορεία, τα οποία σημειώνουν ότι οι πρακτικές στρατιωτικές δεσμεύσεις του παραμένουν ασαφείς.
Η Τουρκία, κατά τον Γκάλαντ, αποκτά πρόσβαση στα σαουδαραβικά κεφάλαια, τα οποία μπορούν να επιταχύνουν την ανάπτυξη της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας. Παράλληλα, συνδέεται αμυντικά με το Πακιστάν, τη μοναδική μουσουλμανική χώρα που διαθέτει πυρηνικά όπλα.
Η Σαουδική Αραβία, από την πλευρά της, δεν επιδιώκει μόνο να αγοράζει οπλικά συστήματα, αλλά να αποκτήσει τεχνογνωσία, μηχανικούς και δικές της γραμμές παραγωγής. Σύμφωνα με τον Γκάλαντ, η Τουρκία εμφανίζεται περισσότερο πρόθυμη από τις ΗΠΑ να μεταφέρει αυτήν την τεχνογνωσία.
Αναφορές στη ρητορική Ερντογάν
Ο πρώην Ισραηλινός υπουργός παραθέτει παλαιότερες δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εναντίον του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι η ισραηλινή ηγεσία δεν πρέπει να τις αντιμετωπίζει απλώς ως εσωτερική πολιτική ρητορική.
Κατά τον Γκάλαντ, ο Τούρκος Πρόεδρος έχει μεταβάλει σημαντικά την πολιτική του από το 2005, όταν η Άγκυρα θεωρούσε το Ισραήλ χρήσιμο εταίρο για την ανάπτυξη των σχέσεών της με την Ουάσιγκτον και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Εκεί που κάποτε έβλεπε το Ισραήλ ως ευκαιρία, τώρα μας θεωρεί πρόβλημα και εμπόδιο στη στρατηγική του», υποστηρίζει.
Ο Γκάλαντ αναφέρει, πάντως, ότι θα προτιμούσε την αποκατάσταση των διμερών σχέσεων. Προειδοποιεί όμως ότι, εάν απειληθούν τα ισραηλινά συμφέροντα, το Ισραήλ θα αντιδράσει στρατιωτικά.
Ο «τέταρτος κύκλος» με Κύπρο και Ελλάδα
Απέναντι στην τουρκική επέκταση, ο Γκάλαντ προτείνει την οικοδόμηση ενός νέου δικτύου στρατηγικών συνεργασιών, το οποίο αποκαλεί «τέταρτο κύκλο».
Η πρότασή του παραπέμπει στο παλαιότερο «δόγμα της περιφέρειας» του Νταβίντ Μπεν Γκουριόν, βάσει του οποίου το Ισραήλ επιδίωκε συνεργασίες με μη αραβικά κράτη που βρίσκονταν πέρα από τον άμεσο κύκλο των εχθρικών γειτόνων του.
Στο νέο αυτό πλέγμα ο Γκάλαντ τοποθετεί την Ινδία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Αζερμπαϊτζάν, την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Για Κύπρο και Ελλάδα επισημαίνει ειδικότερα τις κοινές σχέσεις με το Ισραήλ στους τομείς της ενέργειας, της θαλάσσιας ασφάλειας και των στρατιωτικών ασκήσεων. Διευκρινίζει ότι δεν προτείνει μια συμμαχία εναντίον συγκεκριμένου κράτους, αλλά ένα δίκτυο χωρών με συγκλίνοντα στρατηγικά συμφέροντα.
«Μια ικανή και φιλόδοξη χώρα εδραιώνεται στα βόρειά μας, υπομονετικά και σταδιακά», καταλήγει ο Γκάλαντ. «Η απάντησή μας πρέπει να κινηθεί σε δύο μέτωπα: να αντιμετωπίσουμε το προγεφύρωμα όσο ακόμη οικοδομείται και να δημιουργήσουμε τον τέταρτο κύκλο όσο υπάρχει ακόμη χρόνος».
ΠΗΓΗ:https://www.sigmalive.com/news/local/1326949/gkalant-h-toyrkia-stinei-proghefyroma-sti-siria-o-rolos-tis-kyproy-elladas
