Η Τουρκία επιδιώκει να εγκλωβίσει και να κλείσει στρατιωτικά τις πύλες του Βορείου Αιγαίου, απλώνοντας τις επίλεκτες δυνάμεις της προς το κεντρικό Αιγαίο, την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο ώς τη Συρία. Η συνολική εικόνα τής εν εξελίξει αναδιοργάνωσης προσδίδει στον Τουρκικό Στρατό αριθμητική και ποιοτική αναβάθμιση. Έρχεται δε να επιβεβαιώσει στην πράξη ό,τι το έγγραφο του Υπουργείου Άμυνας της χώρας με ημερομηνία 10 Αυγούστου του 2026 αναφέρει. Ότι, δηλαδή, η Τουρκία λαμβάνει μέτρα ακόμη και για πόλεμο, εάν αυτό χρειαστεί.

Αναδιοργάνωση

Η αναδιοργάνωση ισχύος, που διενεργείται από την Άγκυρα, έχεις ως στόχο τη σύνθεση 40 ταξιαρχιών. Μέσω αυτής τοποθετούνται, πέραν των υφιστάμενων, αμφίβιες και ειδικές δυνάμεις επί των κύριων στρατηγικών αξόνων, πέριξ των οποίων η Τουρκία οικοδομεί τις αναθεωρητικές της αξιώσεις, αυξάνοντας την απειλή μέσω των ήρεμων νερών του Αιγαίου. Οι άξονες αυτοί καταγράφονται ως ακολούθως: 1) Δαρδανέλλια–Ίμβρος–Λήμνος και Αλεξανδρούπολη στον βορρά. 2. Σμύρνη–Φώκαια–Χίος–Σάμος στο κέντρο. 3 Αλεξανδρέττα–Χατάι–Κύπρος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τα Δαρδανέλλια και το κλείσιμο της βόρειας πύλης

Σημαντικό βήμα έγινε το 2024 και αφορά στη συγκρότηση του νέου Αμφίβιου Σώματος στη Νάρα του Τσανάκκαλε (Ελλήσποντο), στο οποίο υπήχθησαν υπό ενιαία διοίκηση τρεις Ταξιαρχίες Πεζοναυτών (η 1η στη Φώκαια έναντι Λήμνου-Χίου, η 2η στην Αλεξανδρέττα έναντι Κύπρου και η 3η στη Νάρα/Τσανάκκαλε), καθώς και το 5ο Συντάγμα Καταδρομών που σταθμεύει στην Ίμβρο να αναβαθμίζεται σε Ταξιαρχία. Στο νησί έχει μεταφερθεί ένα τάγμα της 3ης Ταξιαρχίας Πεζοναυτών, η οποία αναμένεται να ολοκληρώσει τη συγκρότησή της το 2026-2027. Μέχρι το 2024, η Τουρκία διέθετε ως βασικό αμφίβιο σχηματισμό μόνο την Ταξιαρχία της Φώκαιας. Με τη νέα δομή δημιουργούνται τρεις επιχειρησιακοί πόλοι, που εκτείνονται από την είσοδο του βόρειου Αιγαίου και των Στενών των Δαρδανελλίων μέχρι τον κόλπο της Αλεξανδρέττας.

Πώς εξελίσσεται η κατάσταση επί του πεδίου; Η 3η Ταξιαρχία Πεζοναυτών στο Τσανάκκαλε και η ενίσχυση της Ίμβρου με ένα τάγμα πεζοναυτών, που είναι συναφής με την παράλληλη αναβάθμιση του 5ου Συντάγματος Καταδρομών σε Ταξιαρχία, δημιουργούν έναν στρατιωτικό βατήρα απέναντι από Λήμνο (25 χιλιόμετρα), Σαμοθράκη (25 χιλιόμετρα) και Αλεξανδρούπολη (70 χιλιόμετρα). Πρόκειται για την περιοχή όπου βρίσκεται η βόρεια είσοδος του Αιγαίου. Όποιος ελέγχει τα Στενά και διαθέτει ισχυρές αμφίβιες και ειδικές δυνάμεις στην Ίμβρο και στην ευρύτερη περιοχή των Στενών, αποκτά αυξημένη δυνατότητα να επιδρά επί των θαλάσσιων και στρατιωτικών οδών που συνδέουν το βόρειο Αιγαίο με τον Μαρμαρά και τις οδούς προς το κεντρικό και νότιο Αιγαίο, πλησίον του οποίου – δηλαδή της Βάσης του Ακσάζ, στις αρχές της Ανατολικής Μεσογείου – εδρεύει μεγάλο τμήμα του τουρκικού στόλου, περιλαμβανομένου και του μικρού αεροπλανοφόρου «Ανατολού».

Η Φώκαια και ο άξονας του ανατολικού Αιγαίου

Το δεύτερο σκέλος της αναδιοργάνωσης αφορά στη Φώκαια, όπου παραμένει η 1η Ταξιαρχία Πεζοναυτών, απέναντι από τον χώρο της Λήμνου και της Χίου, στο κεντρικό τμήμα του ανατολικού Αιγαίου. Η Φώκαια χρησιμοποιείται ως παραδοσιακός πυρήνας της τουρκικής αμφίβιας ισχύος. Μαζί με τη Σμύρνη και τη Σώκια διαμορφώνουν έναν ενιαίο επιχειρησιακό βραχίονα απέναντι από τη Χίο, τη Σάμο και τον κεντρικό χώρο του ανατολικού Αιγαίου. Ως εκ τούτου, η Τουρκία αποκτά τη δυνατότητα να συνδυάζει αμφίβιες ενέργειες, ειδικές επιχειρήσεις, αναγνώριση και ταχεία προβολή ισχύος έναντι κρίσιμων ελληνικών νησιώτικων χώρων. Πρόσθετα, τρέχει ήδη το πρόγραμμα κατασκευής ενός νέου αμφίβιου πλοίου TCG Trakya, παρόμοιου με το TCG Anadolu (LHD), καθώς και 27 νέων αμφίβιων τεθωρακισμένων ZAHA (Zırhlı Amfibi Hücum Aracı).

Τα «Bordo Bereliler» βάζουν χέρι στο κεντρικό Αιγαίο

Το τρίτο στοιχείο που αποκαλύπτει τις προθέσεις της Άγκυρας είναι η ανάπτυξη τμημάτων της Διοίκησης Ειδικών Δυνάμεων, των γνωστών «Bordo Bereliler» (Μπορντό Μπερέδες), στην περιοχή της Σμύρνης. Οι «Bordo Bereliler» αποτελούν την ελίτ των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και αναλαμβάνουν ειδικές επιχειρήσεις εντός και εκτός της χώρας. Η οργανωτική τους δομή και ο υψηλός βαθμός εκπαίδευσης και πολεμικής πείρας τους προσδίδει δυνατότητες εκτέλεσης εξειδικευμένων ειδικών επιχειρήσεων, προκεχωρημένης αναγνώρισης, στοχοποίησης και συνδυασμένων αμφίβιων ή αερομεταφερόμενων/αεροκίνητων ενεργειών και γενικά αποστολών στα μετόπισθεν του εχθρού, που χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθμό ρίσκου. Η δράση τους δεν αφορά μόνο τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά προηγείται αυτών με τη συλλογή πληροφοριών διά πολιτικής περιβολής και ο νοών νοείτω τι μπορεί να συμβαίνει στα νησιά του Αιγαίου. Είναι, μάλιστα, γνωστή η αποτελεσματική δράση τους από το Ιράκ, ώς τη Συρία και τη Σομαλία. Υπάγονται απευθείας στο Γενικό Επιτελείο.

Στην ίδια εικόνα εντάσσεται και η σχεδιαζόμενη μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών από το Hozat/Tunceli προς τη Σώκια, απέναντι από τη Σάμο. Εάν η μετακίνηση ολοκληρωθεί, θα δημιουργηθεί ακόμη ένας ισχυρός κόμβος ειδικών δυνάμεων στον κεντρικό και νότιο χώρο του Αιγαίου. Η αλληλουχία είναι πρόδηλη, αφού έχουμε Τσανάκκαλε – Ίμβρο – Φώκαια – Σμύρνη – Σώκια.

Ο βραχίονας Αλεξανδρέττα, Χατάι, Κύπρος

Η αναδιοργάνωση και αναδιάταξη δεν περατώνονται στο Αιγαίο. Συνεχίζονται προς τη Μεσόγειο. Εκεί υπάρχει η 2η Ταξιαρχία Πεζοναυτών στην Αλεξανδρέττα. Στον ίδιο επιχειρησιακό χώρο αναπτύχθηκαν η 8η και η 12η Ταξιαρχία Καταδρομών στο Χατάι και Οσμανίγιε αντίστοιχα. Στο Χατάι υπάρχει ακόμη μια ταξιαρχία της Στρατοχωροφυλακής. Υπό αυτές τις συνθήκες σχηματίζεται ένας άλλος επιχειρησιακός άξονας, που περιλαμβάνει: Χατάι – Αλεξανδρέττα – Κύπρο. Ο άξονας αυτός αποκτά πρόσθετη στρατηγική σημασία, επειδή η Τουρκία διατηρεί ήδη ισχυρή στρατιωτική παρουσία στα κατεχόμενα, που αναβαθμίζονται συνεχώς, αυξάνοντας την απειλή. Ταυτοχρόνως, η επιδείνωση των σχέσεων Τουρκίας – Ισραήλ και η αντιπαράθεση στη Συρία προσθέτουν νέο στρατηγικό βάθος και ένα στρατιωτικό τόξο από τα Δαρδανέλλια μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο, με αμυντικό και επιθετικό χαρακτήρα. Είναι δε πρόδηλη η αναβάθμιση των ναυτικών και αεροπορικών Βάσεων στην περιοχή.

Η γενική στρατηγική εικόνα αποτυπώνεται ως εξής:

Α. Δαρδανέλλια – Ίμβρος: Κλείσιμο και στρατιωτικός έλεγχος των βορείων πυλών του Αιγαίου.

Β. Φώκαια – Σμύρνη – Σώκια: Αμφίβιες, και ειδικές δυνάμεις απέναντι από το κεντρικό και ανατολικό Αιγαίο (Λήμνο – Σάμο) με σαφή πρόθεση να κλείσουν και τις νότιες πύλες, που σχηματίζονται μεταξύ Κρήτης, Καρπάθου και Ρόδου προς την Ανατολική Μεσόγειο.

Γ. Αλεξανδρέττα – Χατάι – Κύπρος: Βραχίονας Ανατολικής Μεσόγειου με τη 2η Ταξιαρχία Πεζοναυτών, την 8η και 12η Ταξιαρχία Καταδρομών συν μια Στρατοχωροφυλακής να συγκροτούν πλέγμα ταχυκίνητων δυνάμεων έναντι της Κύπρου και της εγγύς περιφέρειας Συρίας – Ιράκ – Λιβάνου.

Δ. «Bordo Bereliler»: Ειδικές δυνάμεις στρατηγικού επιπέδου, ικανές να δράσουν βαθιά στα μετόπισθεν για διενέργεια στρατηγικών πληγμάτων.

Ε. Αποστρατιωτικοποίηση: Η Τουρκία αξιώνει αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου, όμως το άρθρο 14 της Συνθήκης της Λωζάννης δεν αναφέρεται στην παρουσία τουρκικού στρατού στην Ίμβρο, αλλά σε διοίκηση και στρατολόγηση αστυνομίας από τον τοπικό και δη ελληνικό, τότε, πληθυσμό.

Αλυσίδα αμφίβιων δυνάμεων

Η νέα τουρκική διάταξη ενισχύει ήδη υφιστάμενες δυνάμεις, επιδιώκοντας να δημιουργήσει μια συνεχή αλυσίδα αμφίβιων και ειδικών δυνάμεων από τα Δαρδανέλλια και την Ίμβρο μέχρι τη Φώκαια, τη Σμύρνη, τη Σώκια, την Αλεξανδρέττα και την Κύπρο. Με αυτόν τον τρόπο η αναδιοργάνωση δεν έχει τοπικό χαρακτήρα, αλλά εντάσσεται σε ενιαία στρατηγική αντίληψη, που καλύπτει το βόρειο, το κεντρικό και το νότιο Αιγαίο, καθώς και την Ανατολική Μεσόγειο.

Κραν Μοντανά και νέο ’74…

Οι εξελίξεις αυτές εκ των πραγμάτων επηρεάζουν και το Κυπριακό, διότι πώς θα επιστρέψουμε στο Κραν Μοντανά όταν οι Τούρκοι δηλώνουν με τον πιο επίσημο τρόπο ότι φτιάχνουν σενάρια πολέμου; Υπό αυτές τις συνθήκες, πώς θα ήταν δυνατό να αποδεχθούν αποχώρηση στρατευμάτων από την Κύπρο; Συνεπώς, ένας από τους σημαντικούς παράγοντες της λύσης, δηλαδή η ασφάλεια, εξακολουθεί να είναι κλειδωμένη! Υπάρχει, όμως, και κάτι άλλο: Η Κύπρος εξακολουθεί να είναι η αχίλλειος πτέρνα του Ελληνισμού, γεγονός που δικαιολογεί την στρατιωτική της ενίσχυση για έχουμε δυνατότητες άμυνας και για να μη φθάσουμε σε νέο ’74. Ή σε μια υποταγή μέσω νέου Κραν Μοντανά.

Οι 4 δορυφορικές φωτογραφίες δείχνουν την εξέλιξη των έργων-υποδομών που έγιναν από το 2020-2025 για την υποδοχή της 3ης Ταξιαρχίας Πεζοναυτών

Ο χάρτης αυτός αποτυπώνει τους χώρους όπου εδρεύουν το 5ο Σύνταγμα Καταδρομών, που αναβαθμίζεται σε ταξιαρχία, και τη μεταφορά ενός τάγματος της 3ης Ταξιαρχίας Πεζοναυτών, η οποία αναμένεται να ολοκληρώσει τη συγκρότησή της ώς το 2027. Σε συνδυασμό με άλλες δυνάμεις αποτελούν την αιχμή του δόρατος των ειδικών δυνάμεων του τουρκικού στρατού στην περιοχή, που μπορεί όχι μόνο να ελέγχει αλλά και να κλείσει τα Στενά των Δαρδανελλίων, με ευρύτερες γεωστρατηγικές επιπτώσεις στο Αιγαίο.