15/11/2026
γράφει ο Δρ. Γιάννος Χαραλαμπίδης
Στο πλαίσιο των ΜΟΕ και του «μηχανισμού απευθείας στρατιωτικής επικοινωνίας», ο κατοχικός ηγέτης Τουφάν Ερχιουρμάν επιδιώκει, κατόπιν οδηγιών της Άγκυρας, να χρησιμοποιήσει την Εθνική Φρουρά και δη τον Αρχηγό της ως εργαλεία για να προκύψει αποδοχή και μορφή νομιμοποίησης των παράνομων σωμάτων ασφαλείας του ψευδοκράτους.
Διοίκηση κατεχομένων και ΗΠΑ
Σημειώνεται ότι στα κατεχόμενα λειτουργούν δύο στρατιωτικές διοικήσεις υπό τον έλεγχο της Άγκυρας. Το τουρκικό κατοχικό σώμα στρατού (KTBK), με διοικητή τον αντιστράτηγο Ertan İnaltekin, και οι λεγόμενες τουρκοκυπριακές δυνάμεις ασφαλείας (GKK), με διοικητή τον υποστράτηγο Şükrü Bilir. Αμφότεροι ανέλαβαν καθήκοντα τον Αύγουστο του 2026. Σύμφωνα με την έκθεση του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών για το 2022, τόσο οι τουρκοκυπριακές δυνάμεις ασφαλείας όσο και η αστυνομία τελούν, σε τελική ανάλυση, υπό την επιχειρησιακή διοίκηση των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων. Συνεπώς, παρά την οργανωτική τους διάκριση, οι στρατιωτικές δομές των κατεχομένων δεν λειτουργούν ανεξάρτητα από την Τουρκία, η οποία διατηρεί τον ουσιαστικό επιχειρησιακό έλεγχο.
Η απόρριψη και οι λόγοι
Η πρόταση για τον «μηχανισμό απευθείας στρατιωτικής επικοινωνίας» είχε γίνει από τον Προέδρο Χριστοδουλίδη όταν ήταν Υπουργός Εξωτερικών. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εννοούσε τον μηχανισμό αυτόν όπως τον εννοούν οι Τούρκοι, οι οποίοι θέλουν συνάντηση μεταξύ του Αρχηγού της Εθνικής Φρουράς ή Διοικητών της Εθνικής Φρουράς με τον επικεφαλής ή διοικητές και αξιωματικούς των σωμάτων ασφαλείας του ψευδοκράτους. Τα δε Ην. Έθνη φλερτάρουν με μια συνάντηση του Αρχηγού της Εθνικής Φρουράς με τον σωματάρχη των κατοχικών δυνάμεων. Σχετικές επί τούτου αναφορές με τις θέσεις των δυο πλευρών υπάρχουν στις εκθέσεις του ΓΓ του ΟΗΕ (βλέπε σχετικό πίνακα).
Όταν ηγέρθη το θέμα επί αρχηγίας του αντιστράτηγου Δημόκριτου Ζερβάκη, η φόρμουλα είχε απορριφθεί κατόπιν εισήγησης των επιτελών του ΓΕΕΦ, οι οποίοι εξηγούσαν γραπτώς ότι: Πρώτον, οποιαδήποτε συζήτηση και συνεννόηση θα πρέπει να γίνει μεταξύ του Αρχηγού της ΕΦ και του αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων της Τουρκίας και όχι μεταξύ του Αρχηγού της ΕΦ που εκπροσωπεί την Κυπριακή Δημοκρατία και του Τούρκου σωματάρχη στα κατεχόμενα με τους λοιπούς αρχηγούς του ψευδοκράτους, που δεν αναγνωρίζονται.
Δεύτερον, εγείρονται θέματα τάξης όπως αυτά ισχύουν διεθνώς μεταξύ των στρατιωτικών και μεταξύ των κρατών, που αφορούν, εκτός των άλλων, την ιεραρχία – άλλο ο σωματάρχης των κατεχομένων, που υπάγεται στον Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου της Τουρκίας και άλλο ο Αρχηγός της ΕΦ, που είναι αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων κράτους. Συνεπώς, εάν η συνάντηση πραγματοποιηθεί, θα είναι δυνατό να γίνει μόνο μεταξύ του Αρχηγού των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και του Αρχηγού της Εθνικής Φρουράς.
Υπάρχουν, άλλωστε, τα σχετικά Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, 541 και 550, που αναφέρουν ότι, τόσο το ψευδοκράτος όσο και οι θεσμοί, μεταξύ αυτών και οι δυνάμεις ασφαλείας του, δεν υφίστανται και ουδόλως μπορούν να αναγνωριστούν από τη διεθνή κοινότητα. Πρόσθετα, υπάρχει το άρθρο 42 του Κανονισμού της Χάγης του 1907, που καθιστά σαφή τον παράνομο χαρακτήρα του στρατού της Τουρκίας στην Κύπρο και τις τουρκοκυπριακές λεγόμενες δυνάμεις ασφαλείας των κατεχομένων. Γι’ αυτό άλλωστε σήμερα οι οποιεσδήποτε επαφές γίνονται μέσω της Ειρηνευτικής Δύναμης, για να αποφεύγονται οποιαδήποτε τουρκικοί ισχυρισμοί.
Η θέση της ΚΔ
Το θέμα των επαφών και συναντήσεων μεταξύ του Αρχηγού της ΕΦ και του σωματάρχη των κατεχομένων επανήλθε και λίαν προσφάτως ως βολιδοσκόπηση από τα Ην. Έθνη και τέθηκε μάλιστα ενώπιον του Αρχηγού της ΕΦ. Πλην, όμως, το Υπουργείο Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας ξεκαθάρισε ότι καμία κίνηση δεν μπορεί να γίνει κατά τρόπον ώστε να ικανοποιείται η τουρκική πλευρά ή να της προσφέρονται ερείσματα για να προβάλει αποδοχή και αναγνώριση των κατοχικών δυνάμεων. Άλλωστε, από το 2021 η θέση της Άγκυρας και της τουρκοκυπριακής πλευράς είναι ότι επαφές θα πρέπει να γίνονται μεταξύ της ΕΦ και των σωμάτων ασφαλείας του ψευδοκράτους, γεγονός που απορρίφθηκε από τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και δη λίαν προσφάτως στο πλαίσιο των ΜΟΕ. Σύμφωνα με τα Ην. Έθνη, η θέση του Προέδρου είναι ότι στον μηχανισμό θα μπορούν να συμμετέχουν στην παρουσία των Ην. Εθνών διοικητές ή άλλοι αξιωματικοί της ΕΦ και των κατοχικών δυνάμεων.
Κυριαρχία και ΜΟΕ δύο κρατών
Σημειώνουμε εδώ πως οι αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης (Τέταρτη Διακρατική Προσφυγή και Τιτίνας Λοϊζίδου) καθιστούν σαφές ότι η ευθύνη για όποια παρανομία συμβαίνει στα κατεχόμενα ανήκει στην Τουρκία, διότι ο στρατός τους κάνει κουμάντο και, ως εκ τούτου, οι όποιες λεγόμενες «τουρκοκυπριακές αρχές» είναι υποτελείς και σε αυτόν και στην Άγκυρα. Και αυτή η θέση επιβεβαιώνει την αρχή ότι στα κατεχόμενα δεν υπάρχει κράτος, αλλά «κράτος μαριονέτα», που προέκυψε από τη βία και τη χρήση των όπλων. Εξ ου και δεν μπορεί να αναγνωριστεί διεθνώς ούτε το ίδιο ούτε οι θεσμοί του, όπως αναφέρουν τα Ψηφίσματα 541 και 550. Γίνεται αντιληπτό ότι, εάν γίνει δεκτή η συμμετοχή των σωμάτων ασφαλείας του ψευδοκράτους από την Κυπριακή Δημοκρατία μέσω της ΕΦ, τίθεται σε κίνδυνο ολόκληρο το νομικό οικοδόμημα επί του οποίου στηρίζεται ή μη αναγνώριση του ψευδοκράτους, αφού δημιουργούνται συνθήκες αποδοχής των σωμάτων ασφαλείας του. Ταυτοχρόνως, δε, η όποια ευθύνη περνά από τους ώμους της Τουρκίας ως κατοχικής δύναμης, σε μια χωριστή τουρκοκυπριακή οντότητα και το στρατό της. Σημειώνεται, επίσης, ότι στις διεθνείς σχέσεις τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας ανήκουν στον λεγόμενο σκληρό πυρήνα της κυριαρχίας των κρατών. Γι’ αυτό στην ΕΕ διατηρείται στους τομείς αυτούς το δικαίωμα του βέτο. Εάν, λοιπόν, συζητά η ΕΦ με τον στρατό του ψευδοκράτους, ανοίγει άλλο ένα παράθυρο για τη χωριστή κυριαρχία… και τα ΜΟΕ μεταξύ δύο κρατών.
Υποτέλεια… στον Τούρκο αρχηγό
Απόδειξη της υποτέλειας του σωματάρχη και των λοιπών δυνάμεων ασφαλείας στα κατεχόμενα, όπως άλλωστε το καταγράφουν οι ΗΠΑ στην έκθεσή τους από το 2021, συνιστά η συνάντηση που πραγματοποιήθηκε το περασμένο Σάββατο με επικεφαλής τον αρχηγό των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, όταν αφίχθηκε στο ψευδοκράτος ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, για να καθορίσουν γραμμή: 1) Στα θέματα των ΜΟΕ και δη σε αυτά που αφορούν την ασφάλεια, εξ ου και το γεγονός ότι οι Τούρκοι ήταν αμετακίνητοι στο θέμα του ανοίγματος του οδοφράγματος στα Κόκκινα, διότι θεωρούν ότι αποτελεί στρατιωτική ζώνη. Συναφής ήταν και η θέση τους για την αποναρκοθέτηση από την Εθνική Φρουρά για να έχουν τη δυνατότητα, σε περίπτωση κρίσης, να μπορούν να προελάσουν τα τουρκικά άρματα χωρίς προβλήματα. Συναφές είναι και το θέμα της διόδου στην περιοχή της Αθηένου, για να διευκολυνθούν οι κάτοικοι της κωμόπολης. Επί τούτου, οι Τούρκοι αξιώνουν, στην ουσία, τον έλεγχο του δρομολογίου, δημιουργώντας συνθήκες στρατιωτικού και διαπραγματευτικού βάθους κατά τρόπον ώστε μια μικρή μετακίνησή τους να θεωρηθεί ως καλή πρόθεση και να ζητούν ανταλλάγματα αλλού. 2) Στο Κυπριακό και στη μορφή της λύσης. Ότι, δηλαδή, η πιο ρεαλιστική λύση είναι αυτή των δύο κρατών στο πλαίσιο της συνύπαρξής τους με διεθνή εκπροσώπηση του ψευδοκράτους. Με τον τρόπο αυτό καθιστούν σαφές ότι τα όποια ΜΟΕ δεν αφορούν στην επανένωση της Κύπρου αλλά στη σχέση καλής γειτονίας μεταξύ δύο κρατών, που θα συνεταιριστούν, ενδεχομένως, στο πλαίσιο μιας ομοσπονδίας συνομοσπονδιακού χαρακτήρα με συνιδρυτική πράξη όπως πολλάκις έχει τονίσει ο κατοχικός ηγέτης Τουφάν Ερχιουρμάν.
Η προσφορά της ΕΕ για τις συνομιλίες
Αυτή η πολιτική, νομική και στρατηγική τακτική της τουρκικής πλευράς παραπέμπει στην παρθενογένεση. Και εδώ εμπλέκεται η κατάσταση υπό την εξής έννοια: Ενώ οι Τούρκοι ξεκαθαρίζουν ότι η βάση των συνομιλιών είναι τα δύο κράτη, η ΕΕ με τη σύμφωνη γνώμη της Κυπριακής Δημοκρατίας προσφέρει δώρα στην Άγκυρα για να επιστρέψει στο τραπέζι των συνομιλιών. Μεταξύ των δώρων αυτών περιλαμβάνεται και η αναβαθμισμένη τελωνειακή ένωση Τουρκίας – ΕΕ. Εγείρονται, λογικά, τα ακόλουθα ζητήματα: 1) Θα δώσει η ΕΕ και η Κυπριακή Δημοκρατία αναβαθμισμένη τελωνειακή ένωση στην Τουρκία προκειμένου να μεταβεί στις συνομιλίες και, μάλιστα, σε μια πενταμερή+1 για να διεκδικήσει λύση δύο κρατών; 2) Πώς μπορεί η ΕΕ και η Κυπριακή Δημοκρατία να συναινέσουν στην αναβάθμιση τής τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας, όταν η Άγκυρα δεν σέβεται την υφιστάμενη τελωνειακή ένωση με την Κυπριακή Δημοκρατία παραβιάζοντας το κεκτημένο και κάθε αρχή δικαίου; Και συμβαίνει αυτό διότι, ενώ τα τουρκικά προϊόντα πλημμυρίζουν την τουρκική αγορά, η Άγκυρα απαγορεύει την εισαγωγή οποιουδήποτε κυπριακού προϊόντος. Υπάρχει ή όχι θέμα αθέμιτου ανταγωνισμού;
Εναλλακτική θέση και διασφάλιση
Υπό αυτές τις συνθήκες, για την αποφυγή αποτυχίας μιας νέας Πενταμερούς, η κυπριακή Κυβέρνηση θα πρέπει να ζητήσει να ξεκαθαριστούν τα ακόλουθα θέματα: Α) Η βάση των συνομιλιών είναι το Πρωτόκολλο 10 και η αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005, που αναφέρει ότι, στο πλαίσιο της τουρκικής ενταξιακής διαδικασίας, η Άγκυρα οφείλει να αναγνωρίσει το ενιαίο κράτος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Έτσι, κλείνει η πόρτα στη λύση των δύο κρατών, και η συμβολή της ΕΕ ουδόλως μπορεί να εκτροχιαστεί από τις αρχές και αξίες της ΕΕ.
Β) Η Τουρκία να συναινέσει στην ανωτέρω βάση της λύσης και στη δέσμευσή της περί της εφαρμογής της τελωνειακής ένωσης ως πρώτο βήμα πρακτικού σεβασμού τής Αντιδήλωσης της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005. Αλλιώς, τι θα συμβεί; Θα πάρει η Τουρκία την αναβαθμισμένη τελωνειακή, για ποιο σκοπό; Για να διεκδικήσει στις συνομιλίες λύση διχοτομική και δη αυτήν των δύο κρατών; Πού γνωρίζουμε ότι η Άγκυρα δεν θα μας εξαπατήσει για άλλη μια φορά; Ως διασφάλιση ότι θα αποκλειστεί η διχοτόμηση, θα πρέπει η επανέναρξη των συνομιλιών να συνοδευτεί με την επιστροφή της πόλης της Αμμοχώστου ως βασικό ΜΟΕ. Πώς είναι δυνατό να γίνεται λόγος για ΜΟΕ και αμοιβαία εμπιστοσύνη, όταν η τουρκική πλευρά αρνείται την επιστροφή της περίκλειστης πόλης, παρότι έχει δεσμευτεί επί τούτου με βάση τις Συμφωνίες Κορυφής του ’79; Η τουρκική δέσμευση είχε δοθεί ανεξαρτήτως λύσης. Γιατί να δοθεί η αναβαθμισμένη τελωνειακή ένωση επί της οποίας διαθέτουμε βέτο χωρίς εξασφαλίσεις και αντάλλαγμα;
Δ) Η μεθοδολογία της λύσης θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι εμπίπτει στην πρακτική εφαρμογή του bottom up και όχι του top down. Ότι δηλαδή οι αρχές της ΕΕ θα καθορίσουν τη λύση μέσω της αναθεώρησης των κακώς εχόντων και των δυσλειτουργικών διατάξεων του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς να επισυμβεί αυτό το οποίο επιδιώκεται επί μακρόν: Να κατακρεουργηθούν οι αρχές και οι αξίες της ΕΕ και τα ανθρώπινα δικαιώματα, για να χωρέσουν σε μια ομοσπονδία συνομοσπονδιακού χαρακτήρα στη βάση των δύο κρατών με συνιδρυτική πράξη.



ΠΗΓΗ:https://simerini.sigmalive.com/article/2026/11/15/theloun-ton-arkhego-tes-eph-os-ergaleio-gia-anagnorise-tk-stratou-kai-pseudokratous/

