22/11/2026
γράφει ο Κώστας Βενιζέλος
Η θέση για δυο κράτη στην Κύπρο, που αποτελεί βασική στρατηγική επιδίωξη της κατοχικής Τουρκίας, κωδικοποιείται μετά από την επεξεργασία ενός μοντέλου, που καθορίζει όρια «συνεργασίας» στο νησί. Η Άγκυρα έχει διαμορφώσει ένα πλαίσιο, το οποίο προσαρμόζει όλες τις τουρκικές επιδιώξεις, το οποίο αφορά τη συγκρότηση ενός «Διακυβερνητικού Συμβουλίου Συνεργασίας της Κύπρου», που θα αποτελείται από τους ηγέτες των «δυο κρατών» και αριθμού υπουργών ( αναλόγως της ατζέντας).
Η βασική «φιλοσοφία» της πρότασης, αφορά την ύπαρξη δυο κρατών, τα οποία θα συνεργάζονται ως τρίτες χώρες. Θα είναι δυο κράτη, αλλά θα έχουν και κοινούς βηματισμούς σε μια σειρά ζητήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος!
Η πρόταση
Πρόκειται για μια πρόταση, που παρουσιάσθηκε στο παρελθόν από την κατοχική πλευρά και όπως φαίνεται δεν έφυγε ποτέ από το παρασκήνιο. Ήταν θέση που ετοιμάσθηκε από την Άγκυρα, δόθηκε στον τέως ηγέτη της αποσχιστικής οντότητας, Ερσίν Τατάρ, ο οποίος την παρουσίασε στην άτυπη πενταμερή στη Γενεύη, τον Μάρτιο του 2025. Ήταν συνέχεια εκείνου του εγγράφου που παρουσίασε στην άτυπη Πενταμερή του Απριλίου του 2021, στη Γενεύη και εξηγούσε το αφήγημα για τα δυο κράτη. Το δεύτερο έγγραφο ( «Βάση για ένα βιώσιμο μέλλον στο νησί της Κύπρου»), το οποίο αναλύει τη συνεργασία μεταξύ των «δύο κρατών, προβλέπει τη δημιουργία ενός μοντέλου που λειτουργεί ήδη σε διεθνές επίπεδο μεταξύ χωρών.
Στη Γενεύη το 2025, ο Τατάρ είχε παρουσιάσει μια διακήρυξη για να υπογραφεί από τους δυο ηγέτες και προέβλεπε μεταξύ άλλων τα εξής: Η κοινή διακήρυξη, όπως αναφέρει το έγγραφο, θα είναι πολιτικά δεσμευτική. Στην πράξη επρόκειτο για αναγνώριση της αποσχιστικής οντότητας και απονομιμοποίηση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η πρόθεση της κατοχικής δύναμης φαίνεται και από την αναφορά ότι οι δυο ηγέτες «θα διακήρυσσαν για τη ξεχωριστή συμμετοχή εκάστης οντότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Σε ότι αφορά το εδαφικό, αυτό που προτεινόταν ήταν διαμοιρασμός της νεκρής ζώνης. Θα καταλάμβαναν, βασικά, κι άλλα εδάφη, μέσω της νεκρής ζώνης. Στα θέματα της Ασφάλειας θα διατηρείτο το σύστημα των εγγυήσεων, με προσαρμογή, ωστόσο, «στις νέες συνθήκες».
Πρόκειται για ένα μοντέλο, χαλαρής σχέσης, το οποίο παρουσιάζει ο κ. Φιντάν σε κατ΄ιδίαν επαφές του. Αυτό το Συμβούλιο θα λειτουργεί, ώστε να υπάρχει συνεννόηση σε «υψηλό επίπεδο» για «κεντρικά ζητήματα», «κοινού συμφέροντος» κυρίως ενδιαφέροντος, που αφορούν ολόκληρο το νησί. Στην Άγκυρα, λοιπόν, αυτό το αφήγημα βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη των επαφών Τούρκων αξιωματούχων, όταν στη συζήτηση για το Κυπριακό, καλούνται να επεξηγήσουν λεπτομερές τι θεωρούν ότι πρέπει να γίνει για το μέλλον του νησιού. Και φορείς αυτής της άποψης είναι η ηγεσία της Τουρκίας σε πολιτικό επίπεδο καθώς και Τούρκοι διπλωμάτες κατά τις επαφές τους.
Ο Τουφάν Έρχιουρμαν δεν έχει μέχρι σήμερα αναφερθεί σε αυτό το μοντέλο. Γενικά δεν αναφέρεται σε μοντέλα, ούτε καν γενικά στο ομοσπονδιακό. Το ζητούμενο για τον κατοχικό ηγέτη δεν είναι τι δηλώνει, αλλά τι προωθεί με τις θέσεις που εκφράζει. Θέσεις, που ετοιμάζονται στην Άγκυρα. Άλλωστε και ο διαπραγματευτής του, Μεχμέτ Ντανά, είναι υπόλογος στο τουρκικό ΥΠΕΞ και όχι στον ίδιο.
Είναι σαφές πως ο κεντρικός άξονας της τουρκικής πολιτικής είναι αυτή των δυο κρατών. Ωστόσο, η Άγκυρα θέτει και κάποια ζητήματα, που επιβεβαιώνουν ότι επιμένει σε δυο κράτη, αλλά θέλει και δικαιώματα σε ολόκληρη την Κύπρο. Τούτο δεν αποτελεί έκπληξη καθώς ο βασικός στόχος και επιδίωξη της κατοχικής πλευράς είναι ο στρατηγικός έλεγχος της Κύπρου. Το επιδιώκει μέσα από μια συμφωνία στο Κυπριακό. Το επιδιώκει και χωρίς συμφωνία.
Ε.Ε. και ενεργειακά
Τι ζητά η Άγκυρα πέραν από το να «κλειδώσει» τα δυο κράτη.
Πρώτο, υποστηρίζει ότι και τα δυο κράτη θα πρέπει να είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και μάλιστα να γίνει αυτό αυτόματα, μετά από μια διαδικασία εξπρές για εναρμόνιση. Το σημαντικότερο στοιχείο, που δείχνει τις τουρκικές προθέσεις, είναι ότι βλέπουν τη συμμετοχή αυτή να είναι χωριστή. Κάτι που δεν φαίνεται να γίνει αποδεκτό από την Ε.Ε.
Στρατηγικά η Άγκυρα, πάντα έβλεπε το τουρκικό συνιστών κρατίδιο ( ή όπως διαφορετικά θα ονομαστεί), ως δικό της όχημα για να συμμετέχει στην Ένωση. Από τη στιγμή, μάλιστα, κατά την οποία η ίδια η Τουρκία δεν έχει προοπτική για ένταξη.
Δεύτερο, θεωρεί πως έχει δικαιώματα στο φυσικό πλούτο του νησιού. Δικαιώματα σε ολόκληρο το νησί, αν και επιδιώκει δυο κράτη. Κι αυτό, σύμφωνα με το επιχείρημα, αποτελεί «κληρονομιά» από την προηγούμενη κατάσταση πραγμάτων! Από «τη συνεταιρική Κυπριακή Δημοκρατία», όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν. Στο έγγραφο γίνεται λόγος για την αξιοποίηση των υπεράκτιων φυσικών πόρων και της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Ε.Ε.
Υπενθυμίζεται ότι σε σχέση με το φυσικό αέριο, η διαχρονική θέση της κατοχικής πλευράς είναι η από τώρα συνδιαχείρηση. Το εκφράζει και ο νυν κατοχικό ηγέτης. Η τουρκική πλευρά αναφέρεται στην δημιουργίαενός «Μηχανισμού Συνεργασίας» για τη διαχείριση των θεμάτων αυτών.
Στο θέμα της ενέργειας υπάρχει σαφής θέση για συνεργασία από τώρα, πριν από την επίτευξη συμφωνίας. Στα υπόλοιπα θέματα, η Άγκυρα, με βάση το επεξεργασμένο πλαίσιο του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, η συνεργασία θα ξεκινήσει μετά την αποδοχή του αφηγήματος για δυο κράτη.
Το μοντέλο το οποίο ανέλαβε να προωθήσει τότε ο Τατάρ και απορρίφθηκε αμέσως από την Κυπριακή Δημοκρατία, για την κατοχική πλευρά παραμένει στις συζητήσεις ως ένα πλαίσιο, που μπορεί να «λειτουργήσει». Και το θέμα, παρά την απόρριψη θα συντηρείται.
Θα πάνε Νέα Υόρκη;
Την ερχόμενη Τρίτη θα πραγματοποιηθεί νέα συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη και του κατοχικού ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν. Η συνάντηση έχει προετοιμασθεί από τους δυο διαπραγματευτές, Μενέλαο Μενελάου και Μεχμέτ Ντανά. Η συνάντηση γίνεται για συντήρηση της προσπάθειας εν αναμονή του καθορισμού ημερομηνίας για την πραγματοποίηση της κοινής συνάντησης των Χριστοδουλίδη και Έρχιουρμαν με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Στην αναζήτηση ημερομηνίας, φαίνεται πως τα δεδομένα συνηγορούν πως η συνάντηση θα γίνει στην έδρα του Διεθνούς Οργανισμού, στη Νέα Υόρκη.
Όπως συναφώς αναφέρεται, η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, έχει αναλάβει να συζητά ημερομηνία με όλους τους εμπλεκόμενους.
«Αιμοδοσία» από Τουρκία ύψους 520,6 εκ. ευρώ
Η οικονομική «αιμοδοσία» των κατεχομένων από την Τουρκία γινόταν πάντα και συνεχίζεται να γίνεται. Είναι ο μόνος τρόπος επιβίωσης του παράνομου μορφώματος. Αυτή η… αιμοδοσία προβάλλεται τόσο από την Άγκυρα, για να υπενθυμίζει την εξάρτηση των Τουρκοκυπρίων στην κατοχική δύναμη, όσο και από την αποσχιστική οντότητα, η οποία στην προκειμένη περίπτωση το αξιοποιεί και «προεκλογικά».
Αυτές τις ημέρες ανακοινώθηκε η ολοκλήρωση των τεχνικών εργασιών για το προσχέδιο του «πρωτοκόλλου οικονομικής και δημοσιονομικής συνεργασίας»Τουρκίας- αποσχιστικής οντότητας για το 2027. Ως εκ τούτου, το κατοχικό καθεστώς αναμένει ροή χρημάτων από την Τουρκία. Όπως γίνεται πάντα. Ο «υπουργός οικονομικών» των κατεχομένων, Οζντεμίρ Μπερόβα, δήλωσε ότι αναμένεται «συνεισφορά» ύψους 29 δισεκατομμυρίων τουρκικών λιρών (περίπου 520,6 εκατομμύρια ευρώ) από την Τουρκία. Ανέφερε ότι με τη στήριξη της Τουρκίας θα εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση μεγάλων έργων κατά το επόμενο έτος.
Είναι σαφές πως η Τουρκία κάνει επενδύσεις στα κατεχόμενα σε υποδομές και έργα «κοινωνικού χαρακτήρα», στο πλαίσιο της συστηματικής προσπάθειας δημιουργίας τετελεσμένων και παράνομης εκμετάλλευσης των ελληνοκυπριακών περιουσιών. Στα προγράμματα που προωθούνται είναι το ειδικό πρόγραμμα «κοινωνικής κατοικίας» για 5.000 νέους, ενώ ο γενικότερος στόχος για την «κοινωνική κατοικία» είναι να φτάσει τις 15.000 κατοικίες μέσα σε πέντε χρόνια. Το πρόγραμμα αυτό αφορά και έποικους, που έρχονται από την Τουρκία για το σκοπό αυτό. Αιτούνται, εγκρίνονται και έρχονται στην κατεχόμενη Κύπρο ως μόνιμοι κάτοικοι πλέον.
Τουρκικό πρέσινγκ στο Λίβανο- Προετοιμάζει «απόβαση» η Άγκυρα
Επίσκεψη στο Λίβανο πραγματοποίησε πρόσφατα ο γιος του Ερντογάν, Μπιλάλ, ο οποίος είχε σειρά επαφών, ως απεσταλμένος προφανώς του πατέρα του. Ο Μπιλάλ δεν έχει θεσμικό ρόλο, είναι επιχειρηματίας, ωστόσο, συναντήθηκε με την ηγεσία του Λιβάνου ενώ στις επαφές συνοδευόταν από τον Τούρκο πρέσβη στη Βηρυτό.
Από το δημοσίευμα της αραβόφωνης εφημερίδας της Βηρυτού, Al-Akhbar, προκύπτει ότι στις συζητήσεις κυριάρχησαν, το ζήτημα της πλήρους αποχώρησης του Ισραήλ από τον νότιο Λίβανο, η ανοικοδόμηση μετά το τέλος του πολέμου και το ενδεχόμενο δημιουργίας κενού ασφαλείας μετά την ολοκλήρωση της αποστολής της Ειρηνευτικής Δύναμης για τον Λίβανο – UNIFIL. Ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι η κατοχική δύναμη εξέφρασε ετοιμότητα να στηρίξει τον Λίβανο και να συμμετάσχει σε ένα διεθνές σχήμα δυνάμεων στο νότιο τμήμα της χώρας! Μια ιδέα που δεν φαίνεται ότι τυγχάνει θετικής υποδοχής. Ο Μπιλάλ Ερντογάν συναντήθηκε και με τον Πρόεδρο του Λιβάνου, Joseph Aoun, στον οποίο ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι η Τουρκία θα μπορούσε να προσφέρει οικονομική βοήθεια ή ακόμη και να έχει ρόλο στην ανοικοδόμηση. Παράλληλα, ανέφερε ότι τουρκικοί οργανισμοί θα ενισχύσουν την κοινωνική τους συνδρομή, ιδιαίτερα στον τομέα της εκπαίδευσης, προκειμένου να συμβάλουν στην αποκατάσταση των ζημιών, ενώ δήλωσε ετοιμότητα να παρέχει η χώρα του ασφάλεια στους κατοίκους του Λιβάνου. Ο γιος Ερντογάν, εννοεί με τη βοήθεια και την κοινωνική συνδρομή, στην εμπλοκή της τουρκικής κρατικής υπηρεσίας Συντονισμού και Συνεργασίας ( ΤΙΚΑ), που χρηματοδοτεί έργα κοινωνικού και θρησκευτικού χαρακτήρα, που έχει δράση στα κατεχόμενα καθώς και σε Αφρική, Βαλκάνια, Καύκασο.
Η λιβανική πλευρά είναι επιφυλακτική με τα τουρκικά ανοίγματα, τα δώρα, καθώς γνωρίζει πώς λειτουργεί η Άγκυρα στη Συρία ενώ στην εξίσωση μπαίνουν και οι Τουρκμένοι, τους οποίους η Τουρκία στηρίζει απευθείας. Αυτό προκαλεί ανησυχία στη Βηρυτό.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αναπτύξει τις διαχρονικές σχέσεις της με το Λίβανο σε όλα τα επίπεδα ενώ λειτουργεί και ως γέφυρα με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Για την ακρίβεια η Λευκωσία αποτελεί τον «κόμβο» με την Ένωση. Υπενθυμίζεται η κοινή επίσκεψη του Προέδρου Χριστοδουλίδη και της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, στις 2 Μαΐου 2024. Μια επίσκεψη στήριξης προς το Λίβανο. Η Ursula von der Leyen είχε, τότε, ανακοινώσει την παροχή πακέτου στήριξης ενός δισεκατομμυρίου ευρώ προς τον Λίβανο, με στόχο την κοινωνική-οικονομική σταθερότητα της χώρας, «πρώτα με την ενίσχυση βασικών υπηρεσιών, όπως οι επενδύσεις, η υγεία».
ΠΗΓΗ:https://www.philenews.com/politiki/article/1798423/tourkiko-montelo-gia-diakivernitiko-simvoulio-sinergasias-tis-kiprou-xana-sto-paraskinio/

