20 Φεβρουάριος 2017
ΤΗΣ ΦΑΝΟΥΛΑΣ ΑΡΓΥΡΟΥ
Γρ. Αποικιών: To δημοψήφισμα του 1950 αποτελεί αντιπροσωπευτική έκφραση του κυπριακού λαού
Σε υπόμνημά του προς το Υπουργικό Συμβούλιο, στις 30 Απριλίου 1958, ο αξιωματούχος του Φόρεϊν Όφις, J. M. Addis, χαρακτήριζε τη βρετανική πολιτική στην Κύπρο ως «odious policy»
Μετά το δημοψήφισμα της 15ης Ιανουαρίου 1950 για Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, ένας αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξέφρασε την άποψη προς τη βρετανική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον, πως αν πιεστεί το τμήμα του για το δημοψήφισμα θα επικαλούνταν π.χ. πως «το δημοψήφισμα δεν αντιπροσώπευε μια έγκυρη έκφραση των επιθυμιών του κυπριακού λαού».
Η βρετανική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον ενημέρωσε αμέσως το Γραφείο Αποικιών, το οποίο απάντησε διά της αξιωματούχου του Μαίρης Φίσερ, τονίζοντας: «Είμαι εναντίον οποιουδήποτε – είτε αυτό είναι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ή οποιοσδήποτε άλλος – που ισχυρίζεται πως το δημοψήφισμα δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως αντιπροσωπευτική έκφραση των επιθυμιών του κυπριακού λαού, αλλά εισηγούμαι να μη λεχθεί κάτι τέτοιο προς το παρόν, μέχρι να μάθουμε ποια τακτική θα ακολουθήσουμε αναφορικά με το δημοψήφισμα».
Ενώ και δεύτερος ανώτερος αξιωματούχος του Γρ. Αποικιών, ο Φλέτσερ Κουκ, δήλωνε: «Είναι στρατηγικοί οι λόγοι που η Βρετανία δεν δέχεται την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα».
(Σημ.: Το έτος εκείνο οι Αμερικανοί ζήτησαν βάση στο νησί από τη βρετανική Κυβέρνηση, η οποία δέχθηκε και είχαν επισκεφθεί και το νησί επιλέγοντας περιοχές, αλλά η βρετανική Κυβέρνηση μετάνιωσε αργότερα αρνούμενη, αλλά προσφέροντας να τους εξυπηρετήσει η ίδια μέσω των βρετανικών βάσεων. Τον ίδιο καιρό ήταν που οι Βρετανοί είχαν ήδη αποφασίσει, πολύ πριν από τα θαλασσώματα του Σουέζ, να μετέφερναν το Αρχείο τους από την Αίγυπτο στην Κύπρο).
Το υπόμνημα J. M. Addis
Το γιατί το Φόρεϊν Όφις καταπάτησε την αντιπροσωπευτική εκείνη έκφραση των επιθυμιών του κυπριακού λαού δεν νομίζω να το καυτηρίασε καλύτερα κανένας άλλος από τον ίδιο τον αξιωματούχο του Φόρεϊν Όφις J. M. Addis, ο οποίος στις 30 Απριλίου 1958 και καθώς ετοιμαζόταν το σχέδιο Μακμίλαν (και δεύτερο σχέδιο με βάση στην Τουρκία) σε συνεργασία με τον Δρα Νιχάτ Ερίμ, που μασκαρεύτηκε αργότερα σε συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου, έγραψε μαστιγωτικά τι ένιωθε για την πολιτική του Υπουργείου του σε σχέση με την Κύπρο.
Σε υπόμνημα προς το Υπουργικό, για να μείνει ιστορική κληρονομιά στο Βρετανικό Εθνικό Αρχείο, ονομάζοντας την πολιτική τους ως μια μισητή πολιτική, «odious policy», έγραψε μεταξύ άλλων:
«Η γενική πολιτική μας για τις μη αυτο-κυβερνούμενες περιοχές είναι να τις οδηγήσουμε προς τον δρόμο της αυτοκυβέρνησης και στα επίπεδα εκείνα που θα μπορούν να αποφασίσουν μόνες τους για το μέλλον τους. Είναι σφόδρα ενάντια στις παραδόσεις μας να περιορίζουμε την ελευθερία επιλογής, όταν έρχεται η ώρα της ανεξαρτησίας. Στρατηγικές ανάγκες και άλλες καταστάσεις μπορούν να καθυστερήσουν αυτήν τη διαδικασία, όπως π.χ. το Χονγκ -Κονγκ, αλλά δεν μπορούν να την σταματήσουν για πάντα.
Η αρχή της “ΔΙΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΑΘΕΣΗΣ”, την οποία περιγράφει η δήλωση της 19ης Δεκεμβρίου 1956 είναι ΜΙΣΗΤΗ (odious), γιατί αρνείται την ενότητα σε μια μικτή κοινότητα. Είναι το αντίθετο απ’ ό,τι προσπαθούμε να κάνουμε στη Νότια Ανατολική Ασία και στις Δυτικές Ινδίες. Ο διαχωρισμός είναι ιδιαίτερα αρνητικός σε μια περιοχή τόσο μικρή όσο η Κύπρος και μάλιστα σε μεσογειακό περιβάλλον.
Γι΄ αυτούς τους λόγους η δική μου άποψη είναι πως η μόνη σωστή λύση για την Κύπρο είναι η αυτοδιάθεση που οδηγεί στην ένωση. Αντιλαμβάνομαι, βέβαια, ότι είναι εντελώς αδύνατο για τη σημερινή Κυβέρνηση (Μακμίλαν) να διακηρύξει αυτήν τη λύση ως τον σωστό στόχο, αν όχι για τίποτε άλλο για τη δήλωσή μας της 19ης Δεκεμβρίου 1956.
Μου φαίνεται πως η μόνη λύση, για να βγει η κυβέρνηση της Α.Μ. από τη δυσκολία είναι να δηλώσει δημόσια πως όλες οι απόπειρες συμβιβαστικής λύσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας απέτυχαν και να συνεχίσουμε να κυβερνούμε με τον τρόπο που πιστεύουμε ότι είναι καλύτερος. Δίχως να δεσμευόμαστε για νέες συνομιλίες…
Δεν πιστεύω ότι οι δυσκολίες αυτές θα είναι μεγαλύτερες από εκείνες που θα δημιουργηθούν, αν εγκριθούν τα σχέδια που έχουμε ετοιμάσει. Αν δεν τα εφαρμόσουμε, τουλάχιστον, θα βρισκόμαστε στον δρόμο για μια μόνιμη και σταθερή λύση, η οποία θα βασίζεται στις βασικές αρχές της γενικής μας πολιτικής».
Συνεχίζουν την πολιτική του Φόρεϊν Όφις
Ποιος άραγε μπορεί να αμφισβητήσει τα όσα προνοητικά έγραψε ο κ. Addis το 1958 και ότι οι δυσκολίες που τόσο σοφά προέβλεψε ακόμα βασανίζουν αυτό το νησί με τη μισητή δικοινοτική αυτοδιάθεση, που δεν είναι άλλη από τη ρατσιστική δικοινοτική διζωνική ομοσπονδία;
Χρησιμοποιώντας τα λόγια του κ. Addis, μπορούμε να πούμε σήμερα το ίδιο στον Πρόεδρο Αναστασιάδη, στον ΔΗΣΥ, στο ΑΚΕΛ και σε όσους υποστηρίζουν τη μισητή δικοινοτική αυτοδιάθεση, δηλαδή την αντιδημοκρατική, διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, που απαίτησε και ο Ρ. Ντενκτάς στις 12.8.1974 στη Γενεύη 2.
Ότι με τα μυαλά και τη δουλοπρεπή πολιτική εξευμενισμού του θύτη που ακολουθούν, καθοδηγούμενοι από το Φόρεϊν Όφις -γιατί η μισητή ΔΔΟ δεν ήταν εφεύρημα των Ελληνοκυπρίων- η τραγωδία της νήσου και του λαού θα είναι πια ολοκληρωτική. Αν δεν τερματίσουν τις εξευτελιστικές αυτές συνομιλίες παράδοσης, που δεν είναι τίποτα άλλο από τη συνέχιση της απεχθούς και μισητής πολιτικής που χάραξε το Φόρεϊν ‘Οφις από το 1955-59 σε συνεργασία με την Τουρκία.
Η Ελλάδα για την Ένωση
Στις 2 Μαΐου 1951 ο Έλληνας πρέσβης στο Λονδίνο μετέφερε προφορικό διάβημα της ελληνικής Κυβέρνησης προς τον Βρετανό Υπ. Εξωτερικών για σεβασμό του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος και Ένωση της νήσου με την Ελλάδα, δηλώνοντας ότι η Ελλάδα έθετε στη διάθεση της Κυβέρνησης της Α. Μεγαλειότητας της Βρετανίας όποιες στρατηγικές βάσεις ήθελε στην Κύπρο και σε άλλα μέρη της ελληνικής επικρατείας. Ο Βρετανός Υπ. Εξωτερικών απέρριψε, όμως, κάθε συζήτηση των ελληνικών προτάσεων…
Στις 11 Μαΐου 1951 ακολούθησε απάντηση του τότε Έλληνα πρωθυπουργού Σοφοκλή Βενιζέλου, ο οποίος σημείωνε μεταξύ άλλων ότι «αν η βρετανική απάντηση δημοσιοποιηθεί, θα έχει δυσάρεστες επιπτώσεις… Η Βρετανία θα μπορούσε να προβεί σε μια τέτοια χειρονομία με μεγάλη ευκολία… Για την ελληνική Κυβέρνηση το θέμα παρέμενε ανοικτό».
Η βρετανική Κυβέρνηση αποφάσισε να ΜΗΝ απαντήσει στο εμπιστευτικό διάβημα του Βενιζέλου… Η ελληνική πρόταση προς τους Βρετανούς επαναλήφθηκε το 1953, αλλά το Λονδίνο απάντησε με την ίδια αδιάλλακτη γραμμή. Τον, δε, Ιανουάριο του 1954 όταν ο Στρατάρχης Αλ. Παπάγος ήθελε να επισκεφθεί το Λονδίνο, η βρετανική Κυβέρνηση τού διεμήνυσε μέσω του Βρετανού πρέσβη στην Αθήνα ότι, αν είχε σκοπό να εγείρει το θέμα της Ενώσεως της Κύπρου με την Ελλάδα, να το ξεχνούσε. Τέτοιο θέμα δεν υπήρχε και θα έπαιρνε την ίδια αρνητική απάντηση που του είχαν δώσει και στις 22 Σεπτεμβρίου 1953.
Η απόφαση της Βουλής των Ελλήνων
Τα βρετανικά Αρχεία ανατρέπουν τους ισχυρισμούς ότι η Ελλάδα δεν ενδιαφέρθηκε. Στις 26 Ιουλίου 1950 ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων έστειλε στον αρχηγό του βρετανικού Κοινοβουλίου την ομόφωνη απόφαση της Βουλής των Ελλήνων που είχε ως εξής:
«Τα μέλη της Ελληνικής Βουλής τα οποία αντιπροσωπεύουν όλο το φάσμα της κοινής γνώμης, ομόφωνα απευθύνονται στα μέλη του βρετανικού Κοινοβουλίου και ζητούν όπως η Κύπρος να μη στερηθεί εκείνο που παραχωρείται σε άλλους λαούς κάτω από βρετανική κατοχή. Εκφράζουν την πεποίθησή τους ότι η πατροπαράδοτη βρετανική έννοια της δικαιοσύνης θα επιβληθεί και στην περίπτωση της Κύπρου.
Πιστεύουν πως τα μέλη της βρετανικής Βουλής θα εξυπηρετήσουν τη δικαιοσύνη, αν υψώσουν τις φωνές τους και υποστηρίξουν την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Με μια τέτοια πράξη θα εξασφαλίσουν και τα κοινά συμφέροντα των χωρών μας και θα ενδυναμώσουν τις πολύχρονες φιλίες μεταξύ των δύο χωρών μας».
(Από το βιβλίο της γράφουσας «Από την Ένωση στην Κατοχή», Λευκωσία 1995, με χρηματοδότηση της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου).
ΦΑΝΟΥΛΑ ΑΡΓΥΡΟΥ
Ερευνήτρια/δημοσιογράφος
Λονδίνο 16.2.2017
ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/politics/406925/i-misiti-politiki-tis-dikoinotikis-aftodiathesis#sthash.wTJNTgLO.dpuf
