Βγάζουν τη Μόρφου εκτός – Προχωρεί η ανάπτυξη της κωμόπολης

Print Friendly, PDF & Email

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΚΟΥΡΗΣ, 20.08.2017 (τελευταία ενημέρωση 12:20)

Όπως πληροφορείται ο «Π», αυτό που δρομολογείται από τουρκικής πλευράς είναι η επαναφορά της χρηματοδότησης της επιτροπής περιουσιών

Τον νέο χάρτη του Κυπριακού – κυριολεκτικά και μεταφορικά – χωρίς πλέον το ενδεχόμενο επιστροφής υπό ε/κ διοίκηση ενός σημαντικού μέρους της Μόρφου επιδιώκει να διαμορφώσει η τ/κ πλευρά, με συγκεκριμένους σχεδιασμούς που περνούν μέσα από μια εκ των πραγμάτων λύση του περιουσιακού με επανενεργοποίηση της επιτροπής περιουσιών των κατεχομένων. Αυτή η προσέγγιση – στην οποία μπλέκονται τουρκικά και τ/κ οικονομικά συμφέροντα αλλά και το θέμα του νερού από την Τουρκία – δείχνει να αποτελεί μια διάσταση του περιβόητου σχεδίου β’, το οποίο όμως η άλλη πλευρά δείχνει να διαμορφώνει σταδιακά εκμεταλλευόμενη την απραξία και την έλλειψη της όποιας ουσιαστικής πρωτοβουλίας από την ε/κ πλευρά.

Όπως πληροφορείται ο «Π», αυτό που δρομολογείται από τουρκικής πλευράς είναι η επαναφορά της χρηματοδότησης της επιτροπής περιουσιών, η οποία αναγνωρίζεται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ως αποτελεσματικό ένδικο μέσο της Τουρκίας στα κατεχόμενα. Προτεραιότητα για κλείσιμο το συντομότερο θα έχουν περιπτώσεις που αφορούν τη Μόρφου, με στόχο τη μεταβολή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος στην πόλη.

Η λογική της τουρκικής πλευράς, που παρουσιάστηκε ως υποθετικό σενάριο από τη δημοσιογράφο της «Hurriyet» Μπαρτσίν Γινάντς, είναι πως στην περίπτωση επιστροφής στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης κάποια στιγμή στο μέλλον, η τ/κ πλευρά θα θέσει ως αντεπιχείρημα στη θέση της ε/κ πλευράς για επιστροφή προσφύγων στη Μόρφου ότι πλέον θα έχουν παραμείνει λίγοι Ε/Κ πρόσφυγες και αρχικοί ιδιοκτήτες που να αξιώνουν επιστροφή στις περιουσίες τους στη συγκεκριμένη περιοχή. Κι αυτό καθώς θα έχουν ήδη αποζημιωθεί, και μάλιστα με τρόπο συμβατό με το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Χάρτης χωρίς Μόρφου

Αυτή η προσέγγιση θα ανέτρεπε τη σταδιακή προσέγγιση που υπήρξε στο εδαφικό, καθώς χωρίς Μόρφου υπό ε/κ διοίκηση, η τ/κ πλευρά θα μπορούσε δυνητικά να διεκδικήσει στον επόμενο γύρο των διαπραγματεύσεων μεγαλύτερο ποσοστό εδάφους από το 29,2% της επικράτειας το οποίο αποτελεί την τ/κ πολιτεία στον χάρτη που κατατέθηκε στη Γενεύη. Σύμφωνα με υπάρχουσες πληροφορίες, στο Μοντ Πελεράν 1 ο χάρτης της τ/κ πλευράς δεν περιλάμβανε τη Μόρφου αλλά κάποιες άλλες περιοχές στην επαρχία Αμμοχώστου.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που με την πάροδο του χρόνου τα τελευταία δύο έτη ο Μουσταφά Ακιντζί όλο και πιο δύσκολα μπορούσε να κινηθεί στο θέμα της Μόρφου (την οποία φαινόταν έτοιμος να παραχωρήσει για να ικανοποιηθεί η τ/κ ερμηνεία για την πολιτική ισότητα, τη στιγμή που ο Πρόεδρος Αναστασιάδης κρατούσε τη διακυβέρνηση και την εκ περιτροπής ως διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στην ασφάλεια). Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων της τελευταίας περιόδου, η επιτροπή περιουσιών δεν λάμβανε κονδύλια για πληρωμή αποζημιώσεων βάσει παλιών αποφάσεων και οι υποθέσεις αρκετών Ε/Κ που είχαν προσφύγει στην επιτροπή εκκρεμούσαν (για αυτό και οι αιτήσεις Ε/Κ μειώθηκαν δραστικά τα τελευταία χρόνια).

Η Τουρκία μάλιστα επέμενε για συνεισφορά και των Τ/Κ στην πληρωμή των αποζημιώσεων. Ταυτόχρονα πρέπει να ληφθεί υπόψη πως το «κράτος» στα κατεχόμενα σήμερα λειτουργεί με εσωτερικό δανεισμό, καθώς η Άγκυρα δεν μεταφέρει κονδύλια λόγω της ανεπαρκούς εφαρμογής του πρωτόκολλου για την οικονομία και από αυτήν την «κυβέρνηση».

Παρόλο που η Τουρκία δεν έχει λόγους να ενδιαφέρεται για την κάθε λεπτομέρεια στις εδαφικές αναπροσαρμογές, στην περίπτωση της Μόρφου υπάρχουν επενδύσεις σε πανεπιστήμια και αναπτύξεις οι οποίες σχετίζονται τόσο με τ/κ συμφέροντα όσο και τουρκικά, τα οποία φτάνουν μέχρι και σε επιχειρηματίες που σχετίζονται με τον Ταγίπ Ερντογάν. Παράλληλα, πρέπει να ληφθεί υπόψη και ο παράγοντας της όδευσης των αγωγών για το νερό που μεταφέρει η Τουρκία στα κατεχόμενα μέσω αγωγού, και το οποίο χωρίς λύση η τ/κ πλευρά θα πρέπει να μπορεί να μεταφέρει σε όλη την «επικράτειά» της. Η όδευση του αγωγού μέσω του φράγματος των Πανάγρων σχεδιάστηκε προς δύο κατευθύνσεις. Η πρώτη κατεύθυνση ήδη δρομολογήθηκε προς Κερύνεια, ενώ στόχος παραμένει η δεύτερη όδευση προς την περιοχή Μόρφου-Ζώδιας και απ’ εκεί προς τη Μεσαορία.

Με λίγα λόγια, η τουρκική πλευρά χωρίς σαφές Plan B  δρομολογεί τετελεσμένα, τα οποία πολύ σύντομα θεωρεί ότι θα οδηγήσουν την επίλυση του εδαφικού, υπό οποιοδήποτε σενάριο λύσης προκύψει στο Κυπριακό, σύμφωνα με τους αρχικούς της  σχεδιασμούς. Δηλαδή, ότι τα μόνο υπό επιστροφή εδάφη είναι η περίκλειστη πόλη των Βαρωσίων και η νεκρή ζώνη.  

Τα κομμάτια ενός σχεδίου

Μπορεί να μην είναι ξεκάθαρο αν η Τουρκία έχει συγκεκριμένο σχέδιο β’ για την κατάσταση πραγμάτων μετά το ναυάγιο στο Κραν Μοντανά, όμως συγκεκριμένοι σχεδιασμοί που ήδη παίρνουν μορφή αποτελούν ενδείξεις για την κατεύθυνση στην οποία αναμένεται να κινηθεί – στη διαμόρφωση μιας νέας κατάστασης πραγμάτων, εντός ευρωπαϊκού πλαισίου και πιο κοντά στις τ/κ θέσεις.

Μέχρι στιγμής όμως δεν φαίνεται να επιδιώκονται μεγάλες κινήσεις αναγνώρισης ή αναβάθμισης των κατεχομένων στο άμεσο μέλλον, είτε γιατί η Τουρκία δεν είναι διατεθειμένη να σπρώξει τα πράγματα προς λύσεις που θα μετατοπίσουν το παιχνίδι επίρριψης ευθυνών πάνω της, είτε γιατί βρίσκεται σε αναμονή για τις αντιδράσεις των Ε/Κ και των άλλων παικτών.

Η ενεργοποίηση εκ νέου, για παράδειγμα, της προσπάθειας για επιστροφή των Μαρωνιτών στα χωριά τους είχε μπλοκαριστεί από την «κυβέρνηση», η οποία μετά το Κραν Μοντανά έδωσε πλέον την έγκρισή της, ελπίζοντας να την κεφαλαιοποίησει πολιτικά ώστε να επιμείνει η περιοχή εκείνη να μην βρίσκεται υπό συζήτηση για συμπερίληψη στην υπό ε/κ διοίκηση πολιτεία. Ο σχεδιασμός για άνοιγμα της Αγίας Μαρίνας ωστόσο προϋπήρχε, και οι κινήσεις που γίνονται μέχρι στιγμής, παρά τη δυσφορία που προκάλεσαν στην κυπριακή κυβέρνηση, δεν καταγγέλλονται πλέον από την ε/κ πλευρά ως προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων.

Ανάλογες ενδείξεις υπάρχουν και για το θέμα της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου. Παρά τους φόβους πως το σχέδιο Β’ της Τουρκίας περιελάμβανε άνοιγμα των Βαρωσίων υπό τ/κ διοίκηση και κάλεσμα στους νόμιμους κατοίκους να επιστρέψουν, οι πληροφορίες που αφέθηκαν να διαρρεύσουν από τ/κ πλευράς έκαναν λόγο για σκέψεις επιστροφής της περιοχής στα Ηνωμένα Έθνη, όπως δηλαδή προωθούν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Κάτι που μέχρι στιγμής η άλλη πλευρά κρατά ως χαρτί, θέλοντας για αντάλλαγμα το άνοιγμα των αεροδρομίων και των λιμανιών.

Οι κινήσεις αυτές δείχνουν πως, αν και η τουρκική πλευρά επιχειρεί να δημιουργήσει ένα κλίμα τέλους των συνομιλιών, δεν πρόκειται χωρίς σχέδιο και προοπτικές επιτυχίες να προχωρήσει σε δημιουργία τετελεσμένων εκτός ευρωπαϊκού και διεθνούς πλαισίου. Ακόμα και στο θέμα των Βαρωσίων θα μπορούσε, για παράδειγμα, να προκληθεί πονοκέφαλος στην ε/κ πλευρά μόνο και μόνο με το να δοθεί προτεραιότητα στην – αναγνωρισμένη από το ΕΔΑΔ – επιτροπή περιουσιών και στην εξέταση αιτήσεων για περιουσίες εντός της περίκλειστης πόλης.

Και αλλαγή… «πολιτεύματος»;

Πέρα από τους στόχους για διαμόρφωση ενός στάτους κβο χωρίς την ΔΔΟ, η τ/κ ηγεσία αλλά και η Τουρκία φαίνονται να κάνουν σχεδιασμό και για τη λύση των εσωτερικών προβλημάτων των κατεχομένων, με φόντο τη δυσαρέσκεια που εκφράζεται από τουρκικής πλευράς και με την «κυβέρνηση» Κόμματος Εθνικής Ενότητας – Δημοκρατικού Κόμματος, καθώς δεν θεωρείται πως εφαρμόζονται τα όσα προνοούνται στο πρωτόκολλο οικονομικής συνεργασίας – που έχει στόχο ταυτόχρονα την εξυγίανση της οικονομίας, αλλά και ιδιωτικοποιήσεις με όρους που ικανοποιούν συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα στην Τουρκία.

Τα σενάρια που ακούγονται στα κατεχόμενα περιλαμβάνουν και διενέργεια «βουλευτικών» ακόμα και μέχρι το τέλος του έτους αντί για τον Απρίλη όπως αναμενόταν, αλλά και για μετατροπή του πολιτειακού συστήματος στα κατεχόμενα σε πιο «προεδρικό», ούτως ώστε να μεταφερθούν περισσότερες εξουσίες να στα χέρια του εκάστοτε Τ/Κ ηγέτη. 

Πηγή: http://politis.com.cy/article/vgazoun-ti-morfou-ektos—prochori-i-anaptixi-tis-komopolis