Πολιτική θύελλα με… βάθος

Print Friendly, PDF & Email

24 Σεπτέμβριος 2017, 18:00

Του Χρίστου Χαραλάμπους

H ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΚΟΥΤΕΡΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΚΡΟΥΟΜΕΝΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ NON-PAPER ΓΚΟΥΤΕΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ. ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΙ ΦΩΤΙΖΟΥΜΕ ΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ-ΦΩΤΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΦΟΡΟΥΜΕΝΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ

Ουσιαστικές διαφωνίες της ελληνοκυπριακής πλευράς σε τρία τουλάχιστον σημεία

Λάδι στη φωτιά των πολιτικών αντιπαραθέσεων ρίχνει το άτυπο και για πολλές εβδομάδες «μυστικό» έγγραφο Γκουτέρες για την εφαρμογή της λύσης και τον μηχανισμό παρακολούθησης. Η αποκάλυψή του από την τηλεόραση του «Σίγμα» (παρατίθεται σήμερα αυτούσιο και στη «Σημερινή») επέφερε πολιτική θύελλα, που όμως δεν απαντά καθόλου στο γεγονός πως τις κρίσιμες στιγμές στο Κραν Μοντανά υπήρχαν διαφορετικές αναγνώσεις των δεδομένων, έλλειψη αυτογνωσίας και σε βάθος ενημέρωσης, αλλά και λανθασμένη πολιτική ανάλυση. Και αυτό χωρίς εξαιρέσεις, από το σύνολο της πολιτικής ηγεσίας που σήμερα κονταροχτυπιέται, διαβάζοντας ο καθένας ό,τι θέλει, και κυρίως όπως θέλει, ένα έγγραφο που θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελέσει μια καλή βάση για να τεθεί η Τουρκία πραγματικά στη γωνιά.

Ακόμη και με μιαν απλή ανάγνωση των δεδομένων κάποιος θα μπορούσε να κρίνει και να επικρίνει το γεγονός ότι μετά το ναυάγιο της Ελβετίας έγινε παντιέρα το πλαίσιο έξι σημείων του Αντόνιο Γκουτέρες, με μη αναφορά όμως σε μια άλλη πρότασή του – είτε καλή είτε κακή. Και οι σημερινές ενστάσεις του κυβερνητικού στρατοπέδου επί σημείων της πρότασης ή η σημερινή εκμετάλλευση του περιεχομένου του από κόμματα της αντιπολίτευσης δεν παύουν από το να είναι ελλειμματικές σε ό,τι αφορά τη σοβαρότητα, αφού πέρασαν ήδη δυόμισι μήνες. Και ο κόσμος γνωρίζει και αναγνωρίζει ότι πλέον όλες οι τοποθετήσεις, από κάθε στρατόπεδο, έχουν έντονες πολιτικές αποχρώσεις. Η δε εικόνα που έχει δημιουργηθεί στους πολίτες, όταν οι μισές πολιτικές δυνάμεις λένε ότι ενημερώθηκαν στο Εθνικό Συμβούλιο, οι δε άλλες ότι ουδέποτε λέχθηκε κάτι, είναι τραγική και επικίνδυνη γι’ αυτούς που χειρίζονται την τύχη της πατρίδας.

Τρία σημεία διαφωνίας

Από ε/κ πλευράς, στενός συνεργάτης του Προέδρου της Δημοκρατίας -που γνωρίζει όλο το παρασκήνιο αλλά και τις θέσεις/απόψεις επί του «άτυπου εγγράφου»- υπέδειξε στη «Σημερινή» της Κυριακής τα τρία σημεία επί των οποίων υπάρχουν σοβαρότατες ενστάσεις. Μόνο που οι ενστάσεις αυτές τώρα γνωστοποιούνται, όταν πλέον αποκαλύφθηκαν σκοτεινές πτυχές του δείπνου της 6ης Ιουλίου. Και έχουν ως εξής:

* Συμπερίληψη των συνταγματικών διευθετήσεων στα έξι συνολικά πεδία εφαρμογής που θα εποπτεύει ο μηχανισμός. Η Λευκωσία θεωρεί ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό ότι οι συνταγματικές διατάξεις της λύσης (constitutional aspects of the settlement) θα τυγχάνουν εποπτείας από έναν διεθνή μηχανισμό, γιατί νομικά αυτό παραπέμπει σε εξωτερικές εγγυήσεις.

Γι’ αυτό και η ε/κ πλευρά στη δική της πρόταση για τον Μηχανισμό Εφαρμογής και Εποπτείας αναφέρει ότι θα υποβάλει ξεχωριστή πρόταση για το θέμα των συνταγματικών διατάξεων, παραπέμποντας, όπως μας λέχθηκε χαρακτηριστικά, στο Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο θα λύνει προβλήματα που άπτονται του Συντάγματος, ενώ σε σχέση με σοβαρές συνταγματικές παραβιάσεις (εκδίωξη από την Κυβέρνηση, απόσχιση, μονομερή ανακήρυξη ανεξαρτησίας κλπ.), η πρόταση του Προέδρου Αναστασιάδη προνοεί ειδική διαδικασία της Ε.Ε., βάσει του άρθρου 7 της Συνθήκης, με συγκεκριμένες κυρώσεις.

* Βαρύτητα του ρόλου των εγγυητριών δυνάμεων στην Επιτροπή Μερών (COP). Ο ρόλος που ο Γενικός Γραμματέας προτείνει για την Επιτροπή Μερών, έστω και αν κάνει ξεκάθαρο πως δεν πρόκειται για εκτελεστικό όργανο (non-executive body), θεωρείται ασαφής και ενδεχομένως να αφήνει περιθώρια για ουσιαστική εμπλοκή των εγγυητριών δυνάμεων. Η δυνατότητα αξιολόγησης των προσχεδίων των εκθέσεων που θα ετοιμάζει η αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, οι οποίες θα αποστέλλονται στο Σ.Α., θεωρείται ως ρόλος που υπερβαίνει της συμβουλευτικής πρακτικής στην οποία θα πρέπει να περιοριστούν οι νυν εγγυήτριες δυνάμεις.

* Χρονικός ορίζοντας λειτουργίας μηχανισμού. Το τρίτο και τελευταίο σημείο που σήμερα εγείρει η ε/κ πλευρά είναι ότι στο έγγραφό του ο Γ.Γ. δεν καθορίζει για πόσο καιρό θα ισχύει ο μηχανισμός.

Αυτούσιο το κείμενο στα ελληνικά

Το non-paper σχετικά με το πλαίσιο παρακολούθησης της εφαρμογής της λύσης που πρότεινε ο Αντόνιο Γκουτέρες:

Η εφαρμογή από τα μέρη των ακόλουθων στοιχείων της συμφωνίας βασίζεται στις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.

• Συνταγματικές πτυχές της λύσης

• Εδαφικές προσαρμογές

• Κανόνες αστυνόμευσης

• Απόσυρση ξένων στρατευμάτων, αποστρατιωτικοποίηση εγχώριων δυνάμεων

• Εφαρμογή της συμφωνίας για το περιουσιακό

• Συμμόρφωση με το κεκτημένο της Ε.Ε. (παρακολούθηση από την Ε.Ε.)

ΕΠΙΠΕΔΟ 1

Παρακολούθηση της εφαρμογής επί του εδάφους, συμπεριλαμβανομένης της απομάκρυνσης των στρατευμάτων και της αποστρατιωτικοποίησης, από την αποστολή του ΟΗΕ. Θα υποβάλλει εκθέσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών κάθε τρεις μήνες για όλες τις πτυχές της συμφωνίας. Άλλοι παράγοντες ενδέχεται επίσης να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο (π.χ., Ε.Ε. όσον αφορά τα θέματα συμμόρφωσης με το κεκτημένο).

ΕΠΙΠΕΔΟ 2 – Επιτροπή των μερών (COP)

Σύνθεση: 2 εκπρόσωποι της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης (1 Ε.Κ., 1 Τ.Κ.), 1 εκπρόσωπος από κάθε συστατικό κράτος, 1 εκπρόσωπος από την Τουρκία, 1 εκπρόσωπος από την Ελλάδα, 1 εκπρόσωπος από το Ηνωμένο Βασίλειο, 1 εκπρόσωπος του ΟΗΕ που θα προεδρεύει.

Ρόλος: Μη εκτελεστικό όργανο αλλά αρμόδιο για την αξιολόγηση της συνολικής εφαρμογής μέσω της αναθεώρησης των σχεδίων εκθέσεων που προετοιμάζει η αποστολή του ΟΗΕ, παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με το περιεχόμενο των εκθέσεων όπου αυτό είναι σκόπιμο, αλλά χωρίς συντακτικό ρόλο (ευκαιρία εξήγησης). Αντιμετώπιση οποιωνδήποτε ζητημάτων στην εφαρμογή μέσω της διαβούλευσης για επίλυση προβλημάτων.

ΕΠΙΠΕΔΟ 3 (προαιρετικό)

Ομάδα επιφανών ατόμων. Επιφανείς ή αξιόπιστοι Κύπριοι ή / και διεθνείς προσωπικότητες.

Ρόλος: Παροχή συμβουλών, υποστήριξης και συστάσεων σχετικά με την εφαρμογή, λήψη συμβουλών από τα εμπλεκόμενα μέρη που συμμετέχουν στην COP, παροχή συμβουλών στον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών ή / και τα μέρη που την υλοποιούν σχετικά με την πρόοδο που σημειώθηκε στην εφαρμογή.

ΕΠΙΠΕΔΟ 4

Αμερόληπτη πιστοποίηση της εφαρμογής από τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.

Ρόλος: Με βάση τις εκθέσεις που εκπόνησε η Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών θα εκτιμά προσωπικά κατά πόσον η εφαρμογή της λύσης βρίσκεται σε καλό δρόμο. Θα μπορούσε επίσης να λαμβάνει συμβουλές/πληροφορίες, απευθείας από τα μέρη που την εφαρμόζουν.

ΕΠΙΠΕΔΟ 5

Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ

Ως πρόσθετο μέτρο, η Τουρκία, η Ελλάδα και η Κύπρος θα μπορούσαν να κληθούν να παρευρίσκονται στις συνόδους του Συμβουλίου Ασφαλείας όταν υποβάλλονται και εξετάζονται οι εκθέσεις εφαρμογής.

ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/politics/457188/politiki-thyella-me-vathos