Περί «ενδιάμεσης» συγκρουόμενες ερμηνείες

19 Νοέμβριος 2017, 18:03

Του Χρίστου Χαραλάμπους

ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΤΟΝ ΦΑΚΕΛΟ ΤΗΣ ΑΚΟΛΟΥΘΗΘΕΙΣΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΚΑΤΕΡΩΘΕΝ

ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΛΥΣΗ, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΥΣΗΣ. ΤΟ ΙΔΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΥΤΟ; ΕΡΩΤΗΜΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΕΙ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗΣ, ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΛΗ Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ ΠΟΥ, ΚΑΛΩΣ ΕΧΟΝΤΩΝ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ, ΘΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΙ ΟΣΟΝΟΥΠΩ

Το δύσκολο και ουσιαστικό είναι, οι θέσεις που η Άγκυρα θα υποστηρίξει σε έναν αναγκαίο για καλή προετοιμασία, διμερή διάλογο με την Αθήνα, να είναι τέτοιες που να επιτρέπουν ώστε οι όποιες ελπίδες για κατάληξη στο ζήτημα ασφάλειας εγγυήσεων να είναι βάσιμες και υπαρκτές

Παιχνίδια με το λεγόμενο “σημείο μη επιστροφής” (point of no return) -αγαπημένη φράση του απελθόντος Ειδικού Συμβούλου του Γ.Γ. Έσπεν Μπαρθ Έιντε- παίζονται στο παρασκήνιο του Κυπριακού. Η αιφνίδια αξίωση Ακιντζί για ενδιάμεση συμφωνία δεν προκάλεσε ιδιαίτερη έκπληξη, καθώς ήταν ήδη από το Κραν Μοντανά γνωστό πως τα περί στρατηγικής συμφωνίας θα ήταν το επόμενο υψηλό εμπόδιο στο Κυπριακό. Πλέον, ε/κ και τ/κ πλευρά επιδίδονται σε παιχνίδι ερμηνειών τού τι ήταν πραγματικά η “στρατηγική συμφωνία” επί έξι ουσιωδών κεφαλαίων που αναζήτησε ανεπιτυχώς ο Γ.Γ. στην Ελβετία.

Μέρα – νύκτα

Με την πίεση της αντιπολίτευσης να αυξάνεται και τον Ακιντζί να κάνει παντιέρα τη νέα αξίωσή του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θέλησε να ξεκαθαρίσει τη δική του οπτική, επί ενός σημείου που σίγουρα θα απασχολήσει το επόμενο διάστημα, τόσο εσωτερικά -ενόψει εκλογών- όσο και διεθνώς – όσο κοντεύουμε στην περίοδο όπου άπαντες επενδύουν ότι θα επαναρχίσουν οι συνομιλίες.

Η προεδρική ανάγνωση έχει εντελώς άλλη έννοια και στηρίζεται στον πυλώνα του “σημείου μη επιστροφής”, το οποίο θα ξεκλειδώσει και την πόρτα μιας πιθανή λύσης. Για τη Λευκωσία, όπως η “Σημερινή” της Κυριακής μαθαίνει, ούτε πιθανή κατάληξη στο πλαίσιο Γκουτέρες, που θεωρείται και το πλέον σοβαρό κεκτημένο της διαδικασίας, μπορεί να θεωρηθεί ως σημείο μη επιστροφής. Γι’ αυτό και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ένιωσε την ανάγκη να διευκρινίσει ότι “υπάρχουν τόσα πολλά που πρέπει να αντιμετωπίσουμε προκειμένου να πούμε ότι είμαστε έτοιμοι να παρουσιάσουμε μια λύση ενώπιον του λαού, ο οποίος θα είναι και ο τελικός κριτής”.

Βεβαίως αυτή είναι η ανάγνωση της ε/κ πλευράς, που βρίσκει μεν ευήκοα ώτα σε πολλούς της διεθνούς κοινότητας, όχι όμως σε όλους. Και η επικοινωνιακή πολιτική της άλλης πλευράς, όπως εξηγείται ακριβώς πιο κάτω, ενδέχεται να κερδίζει ανέλπιστα έδαφος σε άλλους γνωστούς για τις θέσεις τους, κύκλους της διεθνούς κοινότητας, των Ηνωμένων Εθνών συμπεριλαμβανομένων.

Διγλωσσία σκοπιμοτήτων

Σε Τουρκία και κατοχικό καθεστώς καταγράφεται έντονα μία διγλωσσία σε ό,τι αφορά τους επιδιωκόμενους στόχους, η οποία πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα και κυρίως να μην αποδοθεί, όπως ήδη έγινε, στη λεγόμενη προεκλογική εκστρατεία ενόψει των «εκλογών» στο παράνομο μόρφωμα, είτε ακόμη και στην πεποίθηση ότι Άγκυρα και ψευδοκράτος δεν έχουν ακόμη καταλήξει στο τι επιδιώκουν. Αντίθετα, με μια πιο σκωπτική ματιά και σε βάθος ανάλυση των όσων λέγονται ή κυοφορούνται στα κατεχόμενα, προκύπτει ένα επικίνδυνο συμπέρασμα. Ότι έχουν ξαναβάλει μπρος ένα επικοινωνιακό διπλωματικό σχέδιο που θεωρούν ότι θα τους οδηγήσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα, που είναι η προσαρμογή της διαδικασίας στα δικά τους μέτρα.

Απλοποιημένα φαίνεται ότι το παιχνίδι που στήνουν έχει την εξής στρατηγική. Από τη μια οι γνωστοί ακραίοι κύκλοι των κατεχομένων, σε πλήρη αρμονία με την Άγκυρα, δηλώνουν ότι η διαδικασία που ξεκίνησε από το 2008 έχει τελειώσει. Και από την άλλη ο Ακιντζί και οι δήθεν διαλλακτικοί συνοδοιπόροι του θέτουν επί τάπητος ζήτημα αλλαγής της διαδικασίας, που θα περιλαμβάνει και ενδιάμεση συμφωνία αλλά και συγκεκριμένο καταληκτικό χρονοδιάγραμμα.

Αυτές λοιπόν οι αλληλοσυγκρουόμενες -εκ πρώτης όψεως- θέσεις φαίνεται να είναι μέρος του ίδιου πλάνου, που τελικά θέλει τον κατοχικό ηγέτη να παρουσιάζεται ότι είναι υπό πίεση και οι αξιώσεις του είναι οι μόνες που μπορούν να σώσουν τη διαδικασία από την τελική και οριστική κατάρρευση. Γεγονός που θα το χρησιμοποιήσει ως όπλο στην επικοινωνιακή του τακτική με αποδέκτες πολλούς στη διεθνή κοινότητα, που έχουν πολλάκις αποδείξει πόσο ευάλωτοι και ευκολόπιστοι είναι.

Και οι οποίοι θα προσπαθήσουν εκ νέου να πωλήσουν το φρούτο ότι “αν δεν γίνουν αποδεκτοί οι όχι και τόσο άσχημοι όροι Ακιντζί, τότε θα χαθεί όλη η παραχθείσα δουλειά τόσων χρόνων διαπραγμάτευσης”. Το ερώτημα είναι, πρώτον, πόσο ευήκοα ώτα θα έχει η όποια ε/κ ηγεσία και, δεύτερον, με ποια επιχειρήματα μπορεί να αποκρούσει αυτές τις πρακτικές που ήδη μονοπωλούν το διπλωματικό παρασκήνιο.

Εν αναμονή

Στο μεταξύ, όσοι παρακολουθούν το Κυπριακό, γνωρίζουν ότι όσο και αν φαίνεται μακρινή η τοποθετηθείσα για μετά τις εκλογές επανέναρξη των συνομιλιών, η κλεψύδρα του ωφέλιμου χρόνου αδειάζει επικίνδυνα. Γι’ αυτό και στο προσκήνιο αλλά και το παρασκήνιο όλα τα φώτα πέφτουν στην επικείμενη (αρχές Δεκεμβρίου) επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα. Θεωρούν όλοι -ενδεχομένως όχι άδικα- ότι ο νεοσουλτάνος είναι αυτός που πραγματικά μπορεί να θέσει μπρος τις μηχανές για να οδεύσουν όλα προς μια νέα διάσκεψη για την Κύπρο. Και ο μόνος εφικτός τρόπος είναι να υλοποιήσει τη λεκτική δέσμευση του Υπουργού του των Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ότι η Τουρκία αντικρίζει θετικά την πρόταση των Αθηνών για διμερή προετοιμασία πριν από μια νέα Διάσκεψη για το Κυπριακό.

Αυτό βεβαίως αποτελεί, τηρουμένων των αναλογιών, το εύκολο βήμα που με λίγη πίεση από τη διεθνή κοινότητα ή λίγη καλή διάθεση από την κατά τα άλλα αδιάλλακτη Τουρκία, μπορεί να επιτευχθεί.

Το δύσκολο και ουσιαστικό είναι, οι θέσεις που η Άγκυρα θα υποστηρίξει σε έναν αναγκαίο για καλή προετοιμασία, διμερή διάλογο με την Αθήνα, να είναι τέτοιες που να επιτρέπουν ώστε οι όποιες ελπίδες για κατάληξη στο ζήτημα ασφάλειας εγγυήσεων να είναι βάσιμες και υπαρκτές. Για να συμβεί τούτο, λοιπόν, θα πρέπει να αλλάξει πλεύση, να αποδεχθεί το πλαίσιο Γκουτέρες και να το ερμηνεύσει όχι κατά το δοκούν, αλλά στην πραγματική του διάσταση και να συμφωνήσει στην ανάγκη για δημιουργία ενός φυσιολογικού κράτους.

Πόσο εύκολο είναι αυτό με βάση την ιστορία του Κυπριακού, όλοι γνωρίζουν. Αλλά το πρώτο σημαντικό βήμα θα έχει γίνει αν επιτέλους η Τουρκία, έστω και σε διμερές επίπεδο, ανοίξει χωρίς μυστικισμούς τα χαρτιά της και καταθέσει τα πραγματικά περιθώρια που έχει. Και τότε θα κριθούν ή, πρέπει να κριθούν, όλοι βάσει θέσεων.

ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/politics/469929/peri-endiamesis-sygkrouomenes-ermineies