Το «σουηδικό κλειδί» της Καινοτομίας

Print Friendly, PDF & Email

8.2.2018

του Νίκου Γ. Σύκα Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας

Η καινοτομία αποτελεί τον κοινό παρονομαστή μεταξύ της μεταρρύθμισης, της αειφόρου διακυβέρνησης, της υψηλής στρατηγικής, της έξυπνης άμυνας, της επιχειρηματικής αριστείας και της αποτελεσματικότητας της εμπορικής διαφήμισης και του πολιτικού μάρκετινγκ.

Η αποτελεσματικότητα των προεκλογικών εκστρατειών στις πρόσφατες κυπριακές προεδρικές εκλογές κρίνεται εκ του αποτελέσματος – η αποχή άγγιξε το 28.12% στον πρώτο γύρο και 26.03% στο δεύτερο γύρο (ιστορικά υψηλά ποσοστά). Η Πειθώ απείχε από την εκλογική διαδικασία.

Οι συχνές εκλογικές αναμετρήσεις ενθαρρύνουν την τέχνη του εφικτού και των βραχυπρόθεσμων λύσεων εις βάρος της επιστημοσύνης και των μακρόπνοων λύσεων. Στο πλαίσιο μιας μεταρρυθμιστικής προσπάθειας, οι αλλαγές/βελτιώσεις πρέπει να είναι μη αναστρέψιμες. Το ζητούμενο είναι να υπάρχουν οι δομές, η οργανωσιακή κουλτούρα και η δημιουργική ηγεσία που να διασφαλίζουν τη σωστή πορεία και επέκταση των αποτελεσμάτων και στο προβλεπτό μέλλον.

Μετά από πολύχρονη έρευνα έχω αναπτύξει ένα σύγχρονο εργαλείο στρατηγικής το οποίο βοηθά τους οργανισμούς να παράγουν περισσότερες και καλύτερες καινοτομίες. Το νέο μοντέλο καινοτομίας –παρουσιάζεται αναλυτικά σε ένα πρακτικό οδηγό 100 σελίδων ο οποίος θα εκδοθεί σύντομα– ουσιαστικά αποτελεί μια πρωτοποριακή μέθοδο η οποία:

  1. Συνδυάζει δημιουργικά τους τέσσερεις βασικούς τύπους καινοτομίας (καινοτομία προϊόντος, καινοτομία διαδικασίας, οργανωσιακή καινοτομία και καινοτομία μάρκετινγκ).
  2. Πολλαπλασιάζει τους πιθανούς συνδυασμούς ιδεών και αυξάνει τις δυνατότητες ανάπτυξης πολύτιμων καινοτομιών.
  3. Χρησιμοποιεί τη Μεταφορική Αναλογία ως δημιουργική τεχνική για την ανάπτυξη νέων ιδεών και καινοτόμων λύσεων.
  4. Στηρίζεται στη διατμηματική (cross-functional) προσέγγιση και στη συμμετοχή όλων των εταίρων της καινοτομίας.
  5. Ενισχύει τη δημιουργικότητα και την ικανότητα για καινοτομία παράλληλα σε όλους τους τομείς (εκπαίδευση, δημόσια διοίκηση, επιχειρηματικότητα, εθελοντισμός) και σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης (κεντρική κυβέρνηση και τοπική αυτοδιοίκηση).  
  6. Αξιοποιεί τις τεράστιες δυνατότητες της Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης –Διαδίκτυο των Πραγμάτων, ανάλυση δεδομένων, αλγόριθμοι πρόβλεψης, εντοπισμός μοτίβων– για να παράγει καινοτομίες σε πραγματικό χρόνο και με σχεδόν μηδενικό οριακό κόστος.

Η καινοτομία συμβάλλει άμεσα και πολλαπλασιαστικά στην ανάπτυξη της οικονομίας:

α) Δημιουργώντας νέα προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας, νέες επιχειρήσεις, νέες βιομηχανίες, νέες αγορές και νέες θέσεις εργασίας.

β) Βελτιώνοντας την αποδοτικότητα. Ακόμη και μικρές αλλαγές μπορούν να επιφέρουν τεράστια οφέλη και σημαντικές εξοικονομήσεις.

Οι επιχειρήσεις και ο ιδιωτικός τομέας είναι οι μηχανές της καινοτομίας. Όμως οι καινοτομικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων επηρεάζονται, σε μεγάλο βαθμό, από τις πολιτικές καινοτομίας και το ρόλο των θεσμών. Η ένταση της καινοτομίας εξαρτάται από την αλληλεπίδραση μεταξύ των στρατηγικών του ιδιωτικού τομέα και των πολιτικών του δημόσιου τομέα – ρυθμιστικό πλαίσιο, κίνητρα κ.ά.

Η Κύπρος χρειάζεται ευρείες μεταρρυθμίσεις που να διαχέονται σε όλους τους τομείς της οικονομικής και κοινωνικής ζωής. Οι κανονισμοί και οι διαδικασίες πρέπει να ανασχεδιαστούν ώστε να έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο και λιγότερα διοικητικά βάρη. Απαιτούνται θεσμικές μεταρρυθμίσεις με στόχο την απλοποίηση της γραφειοκρατίας και τη δημιουργία ενός φιλικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Στο βιβλίο του «Ανισότητα» ο οικονομολόγος Anthony Atkinson σημειώνει ότι «Όταν λαμβάνει αποφάσεις για να υποστηρίξει την καινοτομία –είτε αυτές αφορούν τη χρηματοδότηση, την αδειοδότηση, τη ρύθμιση των αγορών, τις προμήθειες ή την εκπαίδευση– το κράτος πρέπει να λαμβάνει ρητά υπόψη του τις διανεμητικές επιπτώσεις…. Η κατεύθυνση της τεχνολογικής αλλαγής πρέπει να είναι σαφής μέριμνα των υπεύθυνων για τη χάραξη πολιτικής και να ενθαρρύνει την καινοτομία τέτοιου τύπου που να αυξάνει την απασχολησιμότητα των εργαζομένων και να δίνει έμφαση στην ανθρώπινη διάσταση της παροχής υπηρεσιών».

Η Kate Raworth στο βιβλίο της Doughnut Economics, τονίζει την ανάγκη ο σχεδιασμός της οικονομίας να είναι κατανεμητικός και αναγεννητικός. Πρέπει να δημιουργήσουμε θεσμούς και κίνητρα και να εφαρμόσουμε καινοτόμες πολιτικές που να ενισχύουν την ανταπόδοση σε κοινωνικό επίπεδο. Χρειάζεται να σχεδιάσουμε οικονομικές πολιτικές και θεσμικές καινοτομίες που θα απελευθερώνουν τις τεράστιες δυνατότητες του αναγεννητικού, κυκλικού μοντέλου οικονομίας.