Σύνοδος: Ανοικτοί λογαριασμοί για κυπροτουρκικά και ΑΟΖ

Print Friendly, PDF & Email

  25 Φεβρουαρίου 2018, 5:00 πμ  

του     Παύλου Ξανθούλη  

«Ανοικτούς λογαριασμούς» στο πεδίο των κυπροτουρκικών σχέσεων, με επίκεντρο την τουρκική προκλητικότητα στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, άφησε η άτυπη Σύνοδος Κορυφής, παραπέμποντας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου, το οποίο θα κληθεί να κάνει «ταμείο», αναλόγως των εξελίξεων.

Η Λευκωσία, κατήγαγε αναμφισβήτητα μια πρώτη σημαντική νίκη, πετυχαίνοντας αφενός να εξασφαλίσει ισχυρή δήλωση στήριξης εκ μέρους των «27» που συμμετείχαν στην άτυπη Σύνοδο και αφετέρου να καταστήσει την ευρωτουρκική συνάντηση ηγετών που προγραμματίστηκε να λάβει χώρα στη Βάρνα, στις 26 Μαρτίου, υπό την αίρεση του τερματισμού της τουρκικής επιθετικότητας και προκλητικότητας στην κυπριακή ΑΟΖ. Η εξαιρετικά σημαντική αυτή θέση  διατυπώθηκε από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, εκ μέρους των «27» (απουσίαζε η Βρετανία) και παρά το θετικό περιεχόμενο, θα πρέπει να λεχθεί ότι δεν έχει πολιτικό-δεσμευτικό χαρακτήρα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς δεν αποτυπώθηκε σε Συμπεράσματα, δεδομένου ότι η άτυπη Σύνοδος Κορυφής στερείται εξ αντικειμένου μιας τέτοιας δυνατότητας.

Επιπλέον, η θετική δήλωση του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δεν παρήγαγε άμεσα αποτελέσματα, καθώς δεν παραπέμπει σε ακύρωση της ευρωτουρκικής συνάντησης της Βάρνας, αλλά μεταθέτει σε δεύτερο χρόνο την αξιολόγηση των δεδομένων για την πραγματοποίησή της, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου. Με άλλα λόγια, η τακτική Σύνοδος Κορυφής στις 22-23 Μαρτίου, σε πλήρη σύνθεση 28 κρατών-μελών, με τη συμμετοχή αυτή τη φορά και της Βρετανίας (σ.σ με ό,τι αυτό συνεπάγεται), θα κληθεί να αξιολογήσει κατά πόσον οι τουρκικές προκλήσεις έχουν τερματιστεί στην κυπριακή ΑΟΖ, προκειμένου να κριθεί κατά πόσον πληρούνται οι όροι για σύγκληση τρεις μέρες αργότερα, της ευρωτουρκικής συνάντησης της Βάρνας. 

Σημαίνοντες κύκλοι στην έδρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επιχειρούσαν να καθησυχάσουν την Άγκυρα προ του φόβου η δήλωση Τουσκ, εκ μέρους των «27», στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, να προκαλέσει νέα ένταση στις ευρωτουρκικές σχέσεις και να οδηγήσει τον ίδιο τον Ερντογάν να τινάξει στον αέρα την ευρωτουρκική συνάντηση της Βάρνας. Στο πλαίσιο αυτό, οι ίδιοι κύκλοι, άφηναν να διαρρεύσει ότι η διασύνδεση της πραγματοποίησης της ευρωτουρκικής συνάντησης της Βάρνας με τον τερματισμό της τουρκικής προκλητικότητας στην κυπριακή ΑΟΖ, «δεν έχει ουσιαστική-πρακτική σημασία, υπό το φως των δεδομένων που έχουμε ενώπιόν μας».

Εξήγησαν ότι «με βάση τα υφιστάμενα δεδομένα, η ευρωτουρκική συνάντηση αναμένεται να γίνει ως έχει προγραμματιστεί, καθώς η ένταση στην κυπριακή ΑΟΖ θα έχει μέχρι τότε αποκλιμακωθεί», θεωρώντας προφανώς ως δεδομένη την αποχώρηση του γεωτρύπανου της ENI και μαζί του και του τουρκικού στόλου. Οι ίδιες πηγές επισήμαναν ότι «η Τουρκία δεν έχει λόγο να ανησυχεί», επιστρατεύοντας και τη λήξη της υφιστάμενης NAVTEX στις 10 Μαρτίου, δύο περίπου εβδομάδες πριν τη Σύνοδο Κορυφής του Μαρτίου που θα κληθεί να αξιολογήσει τα δεδομένα. 

Ωστόσο, τα πράγματα θα είναι πολύ διαφορετικά και η δήλωση Τουσκ θα προσλάβει ουσιαστικό περιεχόμενο και προστιθέμενη αξία στην περίπτωση κατά την οποία η Τουρκία επιχειρήσει να παραμείνει στην κυπριακή ΑΟΖ ή στην περίπτωση που επιδιώξει να προχωρήσει σε παράνομες γεωτρήσεις. 

Όλα αυτά πάντως, υπό το φως των εξελίξεων που θα σημειωθούν τον επόμενο μήνα, θα παραπεμφθούν στη Σύνοδο Κορυφής του Μαρτίου, όπου ο βαθμός δυσκολίας για τη Λευκωσία εκτιμάται ότι θα είναι πολύ μεγαλύτερος, για τρεις βασικούς λόγους: 

1. Η Σύνοδος Κορυφής του Μαρτίου δεν θα είναι άτυπη, όπως το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της περασμένης Παρασκευής 23 Φεβρουαρίου. Άρα, οι όποιες αποφάσεις ληφθούν, θα πρέπει να  αποτυπωθούν γραπτώς σε Συμπεράσματα, προσλαμβάνοντας πολιτικό-δεσμευτικό χαρακτήρα για όλα τα κράτη-μέλη. Δηλαδή, η όποια δήλωση στήριξης της Λευκωσίας, αλλά κυρίως η προσπάθεια για ενδεχόμενη αναβολή της ευρωτουρκικής συνάντησης της Βάρνας, θα πρέπει να φέρει τη σφραγίδα των 28 κρατών-μελών. Κάτι που εκ των πραγμάτων αυξάνει τον βαθμό δυσκολίας του εγχειρήματος. 

2. Στη Σύνοδο του Μαρτίου θα λάβει μέρος και η Βρετανία, η οποία απουσίαζε από το άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της περασμένης Παρασκευής. Σημειώνεται ότι η Βρετανία όχι μόνο δεν καταδίκασε τις τουρκικές προκλήσεις στην ΑΟΖ, αλλά ούτε καν μπήκε στον κόπο να στηρίξει το αναφαίρετο κατά τα λοιπά δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να εξερευνά και να εκμεταλλεύεται τους φυσικούς της πόρους. Αρκέστηκε να αναφέρει ότι αξιολογεί την κατάσταση…

3. Στη Σύνοδο Κορυφής του Μαρτίου αναμένεται να διεξαχθεί συζήτηση, κάτι που δεν έγινε στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 23ης Φεβρουαρίου. Πλην του Προέδρου Αναστασιάδη και του Πρωθυπουργού της Ελλάδας Αλέξη Τσίπρα που ενημέρωσαν την άτυπη Σύνοδο, ο Ντόναλντ Τουσκ δεν επέτρεψε την πραγματοποίηση γενικευμένης συζήτησης και ενημέρωσε τους «27» ότι θα προβεί σε δήλωση στήριξης της Κύπρου και της Ελλάδας, εξασφαλίζοντας βεβαίως τη σύμφωνο γνώμη των ηγετών που συμμετείχαν στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Θετικό προηγούμενο για Λευκωσία

Η πολιτική θέση του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23ης Φεβρουαρίου για διασύνδεση της πραγματοποίησης μιας ευρωτουρκικής συνάντησης κορυφής με τον τερματισμό των τουρκικών προκλήσεων εις βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, και επίκεντρο την ΑΟΖ, δημιουργεί αναμφισβήτητα νέα δεδομένα. Κοινοτικές πηγές παραδέχονταν ότι δημιουργεί σημαντικό πολιτικό προηγούμενο και «προσημειώνει υποθήκη» για ανάλογες διεκδικήσεις και στο μέλλον από την Κυπριακή Δημοκρατία έναντι της Τουρκίας, στο ευρωπαϊκό πεδίο.

Επεσήμαναν πάντως ότι ο βαθμός δυσκολίας για εξασφάλιση μιας ανάλογης θέσης -διασύνδεσης ευρωτουρκικής συνάντησης κορυφής με κυπρογενή ζητήματα- θα είναι σαφώς πολύ μεγαλύτερος, όταν οι συζητήσεις γίνουν στη βάση ενός πολιτικά δεσμευτικού κειμένου συμπερασμάτων συνόδου κορυφής. Την ίδια ώρα, κυβερνητικές πηγές αναγνώριζαν ότι ο βαθμός δυσκολίας για εξασφάλιση των κυπριακών αιτημάτων θα είναι μεγαλύτερος στη Σύνοδο Κορυφής του προσεχούς Μαρτίου, αλλά υπογράμμιζαν την αποφασιστικότητα της Λευκωσίας να κεφαλαιοποιήσει τη δήλωση Τουσκ, εκ μέρους των «27», αναλόγως και των εξελίξεων στην ΑΟΖ.

Καθοριστική παρέμβαση του Προέδρου της Δημοκρατίας – Τι είπε με τον Τουσκ και τι… δεν είπε ο Γιούνκερ

Πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι η συνάντηση του Προέδρου Αναστασιάδη με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, αποδείχθηκε καθοριστική για την έκδοση της ισχυρής δήλωσης στήριξης της Κυπριακής Δημοκρατίας από τους «27», στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής, αλλά και τη διασύνδεση της Βάρνας με τις τουρκικές προκλήσεις στην ΑΟΖ. Όπως πληροφορούμαστε, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε στον κ. Τουσκ ότι «δεν μπορώ να διανοηθώ» ότι θα πραγματοποιηθεί ευρωτουρκική συνάντηση κορυφής και ότι θα συζητηθεί η ενίσχυση των ευρωτουρκικών σχέσεων εν μέσω των προκλήσεων της Τουρκίας στην ΑΟΖ ενός κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της αποτροπής με τη δύναμη των όπλων του δικαιώματος εξερεύνησης και εκμετάλλευσης των φυσικών του πόρων. Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου «άκουσε, κατανόησε και συμμερίστηκε» τη θέση Αναστασιάδη, όπως ανέφερε άριστα ενημερωμένη πηγή στο τέλος της συνάντησης, αποφεύγοντας πάντως να αποκαλύψει το περιεχόμενο των συζητήσεων. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του «Φ», δεσμεύτηκε να εξετάσει το ενδεχόμενο έκδοσης δήλωσης στήριξης της Κύπρου και διασύνδεσης της πραγματοποίησης της ευρωτουρκικής συνάντησης της Βάρνας με τις εξελίξεις στην κυπριακή ΑΟΖ. 

Συγκλίνουσες πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι ο Πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, επίσης θα συμμετάσχει στην ευρωτουρκική συνάντηση της Βάρνας με τον Ταγίπ Ερντογάν, τήρησε περίεργη στάση. Αν και, όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, δεσμεύτηκε να τοποθετηθεί επί του προκειμένου στην κοινή συνέντευξη Τύπου και να εκφράσει τη στήριξη της Κομισιόν προς την Κυπριακή Δημοκρατία, εντούτοις επέλεξε να μην αρθρώσει λέξη. Σημειώνεται ότι ο Πρόεδρος της Κομισιόν, ο οποίος είχε κληθεί πριν από μια περίπου βδομάδα να τοποθετηθεί για το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων κατά της Τουρκίας για τις προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ και στο Αιγαίο, αρκέστηκε να αναφέρει ότι «διαφωνώ κάθετα με τη συμπεριφορά της Τουρκίας», κλοτσώντας ουσιαστικά την μπάλα στην εξέδρα.

Η δήλωση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, εκ μέρους των «27», στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής, αναφέρει: 

«O Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο Πρωθυπουργός Τσίπρας μας ενημέρωσαν σχετικά με τις παράνομες παραβιάσεις της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο. Εκ μέρους όλων των ηγετών της Ε.Ε., εκφράζω αλληλεγγύη προς την Κύπρο και την Ελλάδα και καλώ την Τουρκία να τερματίσει κατεπειγόντως αυτές τις ενέργειες. Εκφράζουμε στήριξη στα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας να εξερευνά και να εκμεταλλεύεται τους φυσικούς της πόρους σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Αυτές οι ενέργειες βρίσκονται σε αντίθεση με τη δέσμευση της Τουρκίας για καλές γειτονικές σχέσεις και για εξομάλυνση των σχέσεων με όλα τα κράτη-μέλη. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με την Τουρκία και θα αξιολογήσουμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου κατά πόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη σύγκληση της συνάντησης των ηγετών με την Τουρκία, στη Βάρνα, στις 26 Μαρτίου».

ΠΗΓΗ:http://www.philenews.com/eidiseis/politiki/article/493454/synodos-anoiktoi-logriasmoi-ga-kyprotoyrkika-kai-aoz