24 Ιούνιος 2018, 17:00
Συντακτική Ομάδα ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ
Ένα Μνημόνιο Συναντίληψης, το οποίο υποβαθμίζει και παραγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, αποτέλεσε τον προπομπό της ετοιμασίας του Γλωσσαρίου, που δεν θα «ενοχλεί» και δεν θα διασαλεύει το «καλό» κλίμα με την κατοχή. Το Μνημόνιο, η πατρότητα του οποίου ανήκει στον ΟΑΣΕ και φέρνει στο φως της δημόσιας σφαίρας σήμερα η «Σ», υπογράφτηκε τον Απρίλιο του 2017 από την Ένωση Συντακτών, χωρίς την ομογνωμία και συγκατάθεση της ολότητας των μελών της.
Η απαρχή…
Στις 25 Απριλίου 2017, πραγματοποιήθηκε στο Λήδρα Πάλας, υπό την ομπρέλα και αιγίδα του ΟΑΣΕ, συνάντηση μεταξύ της Ένωσης Συντακτών Κύπρου (ΕΣΚ), του Συνδικάτου Εργατών Τύπου και της Ένωσης Τουρκοκυπρίων Δημοσιογράφων. Στην ατζέντα της συνάντησης συγκαταλεγόταν η υπογραφή «Μνημονίου Συναντίληψης εκπροσώπων κυπριακών δημοσιογραφικών οργανώσεων».
Στο εν λόγω Μνημόνιο, το οποίο ετοιμάστηκε από τον ΟΑΣΕ και στοχεύει στην ενίσχυση της συνεργασίας των ΜΜΕ στις ελεύθερες περιοχές και στα κατεχόμενα, διαπιστώνονται αναφορές διαχωρισμού, που απαξιώνουν και παραγνωρίζουν την Κυπριακή Δημοκρατία, ωσάν να είναι εκλιπούσα. Συγκεκριμένα, στο σημείο 6 του μνημονίου αναγράφεται:
«Καλούμε για ευρείες δυνατότητες μετακίνησης και για πιο συχνή κάλυψη από τους δημοσιογράφους της Νότιας Κύπρου, πάνω σε θέματα δημοσίου ενδιαφέροντος της Βόρειας Κύπρου και αντιστρόφως». Αίσθηση προκαλεί και το σημείο 4 του Μνημονίου, με το οποίο καλούνται «οι Αρχές των δύο κοινοτήτων σε δέσμευση σεβασμού» στην ανεξαρτησία των ΜΜΕ, αλλά και στην αυτορρύθμιση του έργου τους.
«Προκαταλήψεις»… και αυτολογοκρισία
Στο κείμενο του Μνημονίου αναδεικνύεται ο σημαντικός ρόλος των δημοσιογράφων στις προσπάθειες «επανένωσης της Κύπρου μέσα από μία λύση» και υποδεικνύεται η ανάγκη προσπάθειας «να μην καταφύγουμε σε αρνητικά στερεότυπα και προκαταλήψεις, καθώς μπορεί να οδηγήσουν σε εχθρότητα, βία ή διακρίσεις».
Στο Μνημόνιο, το οποίο υπογράφτηκε, παρά τις αντιρρήσεις μέλους του Δ.Σ. της Ένωσης Συντακτών, διατυπώνεται ο στόχος για τη δημιουργία και ενός «κοινού επαγγελματικού κώδικα δεοντολογίας, ο οποίος θα υιοθετηθεί και θα εφαρμοστεί τόσο από την ελληνοκυπριακή όσο και από την τουρκοκυπριακή κοινότητα».
Προαναγγέλλεται, μάλιστα, και η ετοιμασία Γλωσσαρίου κοινά αποδεκτού από τις «δύο κοινότητες». Στο πλέγμα αυτό, αναφέρεται: «Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, στοχεύουμε στην από κοινού σύνταξη και έκδοση σχετικής Δήλωσης τούς αμέσως επόμενους μήνες». Στο Μνημόνιο γίνεται, επιπρόσθετα, λόγος και για ενθάρρυνση της συνεργασίας «μεταξύ αυτορρυθμιστικών σωμάτων από τις δύο κοινότητες και μεταξύ αυτορρυθμιστικών σωμάτων και δημοσιογραφικών οργανώσεων».
«Δεν θα μου ττουμπάρεις εσύ τη συνάντηση»
Το παράδοξο και πρωτοφανές είναι πως κατά τη συνάντηση της 25ης Απριλίου (ημερομηνία υπογραφής του Μνημονίου), στο Λήδρα Πάλας, δεν ήταν ενήμερα στην ολότητά τους τα μέλη του Δ.Σ. της Ένωσης Συντακτών για το περιεχόμενο του Μνημονίου. Ο ΟΑΣΕ υπέβαλε το κείμενο στα Αγγλικά, με αποτέλεσμα το περιεχόμενό του να μην μπορεί να γίνει κατανοητό από μερίδα Ελληνοκυπρίων αλλά και Τουρκοκυπρίων δημοσιογράφων. Επί τούτου, ήγειρε θέμα το μέλος του Δ.Σ. της ΕΣΚ, Γιώργος Θεοδούλου, ο οποίος επισήμανε ενώπιον των παρευρισκομένων ότι έβλεπε για πρώτη φορά το Μνημόνιο και ότι δεν είχε περάσει ποτέ από συνεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης, για να εισπράξει από τον εκπρόσωπο του ΟΑΣΕ την απάντηση ότι: «Αυτό είναι δικό σας θέμα».
Σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες, μετά την παρέμβασή του αυτή, ο Πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών, Γιώργος Φράγκου, σηκώθηκε από τη θέση του, τον πλησίασε και του ψιθύρισε στο αφτί: «Δεν θα μου ττουμπάρεις εσύ αυτήν τη συνάντηση».
Η απειλητική κίνηση του Προέδρου της ΕΣΚ προκάλεσε την αντίδραση του Γιώργου Θεοδούλου, ο οποίος σηκώθηκε από τη θέση του και με δυσαρέσκεια είπε: «Εδώ, κύριοι, συζητάμε για την ελευθερία του Τύπου και ο Πρόεδρός μας επιχειρεί να με φιμώσει». Μετά την τοποθέτησή του αποχώρησε φανερά ενοχλημένος από τη συνάντηση.
Απειλήθηκε με αποβολή ο Θεοδούλου
Παρά το επεισόδιο, το οποίο κατεδείκνυε ότι δεν υπήρχε απόλυτη ομογνωμία και ότι για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα δεν είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων ούτε τα απλά μέλη της Ένωσης, το μνημόνιο υπογράφτηκε με την επίκληση του επιχειρήματος ότι παρόντα ήταν τα έξι από τα εννέα μέλη του Δ.Σ. της ΕΣΚ.
Ένα μήνα αργότερα, και αφότου το Μνημόνιο υπογράφτηκε, μεταφράστηκε στα Ελληνικά και αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της ΕΣΚ. Το θέμα, όμως, δεν έμεινε εκεί, καθώς, σύμφωνα με τα πρακτικά συνεδρίας του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΣΚ, που πραγματοποιήθηκε στις 22/5/2017, τα οποία εξασφάλισε και δημοσιεύει η «Σ», το μέλος του Δ.Σ. Γιώργος Θεοδούλου ήγειρε ζήτημα για την υπογραφή του Μνημονίου. Τότε ο πρόεδρος της ΕΣΚ υποστήριξε ότι η πρόθεση υπογραφής μνημονίου ήταν εν γνώσει των μελών της αντιπροσωπίας της ΕΣΚ μέσω της ατζέντας, που τους είχε σταλεί.
Ο κ. Φράγκος υπέδειξε ότι γνώριζαν πως θα υπογραφόταν Μνημόνιο συναντίληψης και ότι η δεκαμελής αντιπροσωπία του Δ.Σ., που μετείχε στη συνάντηση, είχε την εξουσιοδότηση να χειριστεί το θέμα του Μνημονίου. Σύμφωνα με τα πρακτικά της ΕΣΚ, το Μνημόνιο εγκρίθηκε ομόφωνα από τη Σύνοδο, καθώς, όπως ανέφερε ο κ. Φράγκος, παρόντα ήταν τα έξι από τα εννέα τακτικά μέλη του Δ.Σ. και ένα αναπληρωματικό μέλος.
Σύμφωνα πάντα με τα πρακτικά, ο Πρόεδρος της ΕΣΚ προειδοποίησε ακόμα και με αποβολή τον κ. Θεοδούλου, καθώς του επέστησε την προσοχή στο άρθρο 11 του Καταστατικού, το οποίο αναφέρεται στις περιπτώσεις που αποβάλλεται μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου…
Επισημαίνεται, πάντως, πως υπάρχει συγκεκριμένη πρόνοια στο Καταστατικό ότι, για όλες τις αποφάσεις και κινήσεις της ηγεσίας της ΕΣΚ, θα πρέπει να ενημερώνονται όλα τα μέλη.
Και εγένετο γλωσσάρι
Λίγο αργότερα, η διαδικασία ετοιμασίας για το Γλωσσάρι θα άρχιζε να παίρνει «σάρκα και οστά». Η «Σ» έχει στην κατοχή της τα πρακτικά συνεδρίας της ΕΣΚ, ημερομηνίας 10 Οκτωβρίου 2017, όπου αναφέρεται ότι «συζητήθηκε η σύνταξη ενός κοινά αποδεκτού Γλωσσαρίου σε σχέση με ευαίσθητα ζητήματα του δικοινοτικού διαλόγου και πώς αυτά αντιμετωπίζονται από τα ΜΜΕ. Εμείς δηλώσαμε πως, ως συνδικαλιστικά όργανα, ευνοούμε τη σύνταξη του Γλωσσαρίου, αλλά δεν εμπίπτει στη δικαιοδοσία μας, από τη στιγμή που υπάρχει η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας».
Από αυτά τα πρακτικά εξάγεται ότι η ΕΣΚ γνώριζε απόλυτα για το Γλωσσάρι, αλλά την ίδια στιγμή έριχνε το «μπαλάκι» στην Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.
Τα άλλαξαν…
Πριν από το δημοσίευμά της, η «Σ» αποτάθηκε στον Πρόεδρο της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, Γιώργο Παυλίδη, ο οποίος, προβαίνοντας σε off the record ενημέρωση επί του θέματος (την οποία για ευνόητους λόγους δεν μπορούμε να αποκαλύψουμε), μας παρέπεμψε στον εισηγητή της πρότασης, Χρίστο Χριστοφίδη, Ταμία της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και Γραμματέα της Ένωσης Συντακτών, χωρίς όμως να μας πει ότι ενεργούσε υπό την προσωπική του ιδιότητα. Αυτό ήταν ένα επιχείρημα, το οποίο επικαλέστηκε μετά τη δημοσίευση του ρεπορτάζ της «Σημερινής».
Μετά τη συνομιλία με τον Πρόεδρο της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, η «Σ» αποτάθηκε στον εισηγητή της πρότασης (Χριστοφίδης), ο οποίος έδωσε λεπτομέρειες για το Γλωσσάρι και εξήγησε σε ποιο στάδιο βρίσκεται η υλοποίηση του εγχειρήματος. Ο κ. Χριστοφίδης ουδέποτε ανέφερε ότι ενεργούσε αυτόβουλα. Η εφημερίδα, έχοντας στην κατοχή της επίσημη ανακοίνωση της ΕΣΚ, πρακτικά συνεδριάσεων, ακόμα και αλληλογραφίες που αποδεικνύουν την εμπλοκή της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας και τη σύμπραξη της Ένωσης Συντακτών, προχώρησε στη συγγραφή του ρεπορτάζ.
Στην Κομισιόν το Γλωσσάρι
Η αποκάλυψη της «Σ» ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων. Έγκριτοι δημοσιογράφοι, νομικοί, πολιτικοί και κόμματα (πλην ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ) καταδίκασαν το εγχείρημα. Το ζήτημα έφτασε την Παρασκευή ακόμα και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το έθεσε ο ευρωβουλευτής, Κώστας Μαυρίδης, ο οποίος υπέβαλε ότι «το Γλωσσάρι αποτελεί μέτρο συγκαλυμμένης φίμωσης της ελευθερίας των δημοσιογράφων και των ΜΜΕ στην Κύπρο». Οι αποκαλύψεις για το Γλωσσάρι θα τεθούν κι ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Τα περί fake…
Μετά τον σάλο που προκλήθηκε, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, Γιώργος Παυλίδης, τοποθετήθηκε σε παρέμβασή του στην εκπομπή του ΣΙΓΜΑ «Μεσημέρι και Κάτι» και ήρθε σε σφοδρή αντιπαράθεση τόσο με τον Διευθυντή Ενημέρωσης του Συγκροτήματος, Γιάννη Καρεκλά, όσο και με τον τέως Πρόεδρο της Ένωσης Συντακτών, Αντώνη Μακρίδη, και χαρακτήρισε το ρεπορτάζ της «Σ» παραπλανητικό και την αναπαραγωγή του από τα υπόλοιπα Μέσα του Συγκροτήματος «fake news».
Εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι, ενόσω προχωρούσε η συζήτηση, ο κ. Παυλίδης επιβεβαίωνε πλήρως το δημοσίευμα, για να καταλήξει πως εκείνο που έφταιγε ήταν ο υπέρτιτλος, ο οποίος, σημειωτέον, επιβεβαιώνεται από ανακοίνωση της ΕΣΚ (που έως τη δημοσίευση του ρεπορτάζ ουδέποτε είχε διαψευστεί) και τα έγγραφα που σήμερα δημοσιεύουμε. Αίσθηση προκάλεσε, όμως, και η παραδοχή του ότι ο ΟΑΣΕ είχε απευθυνθεί και στην Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, ζητώντας τη στήριξή της στην προσπάθεια.
Επί τούτου ο κ. Παυλίδης ανέφερε χαρακτηριστικά: «Δεν ξέρω αν έχουμε τη δυνατότητα στην Κύπρο, οποιοσδήποτε να λέει στον ΟΑΣΕ, κάτσε στη γωνιά σου, δεν δικαιούσαι να κάμεις τίποτε». Η δήλωσή του αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του νομικού Κρις Τριανταφυλλίδη, ο οποίος όντας φιλοξενούμενος στην εκπομπή για άλλο θέμα, τη χαρακτήρισε «ολέθριο ολίσθημα».
Αρνείται εμπλοκή η ΕΣΚ
Στην ίδια εκπομπή ο πρόεδρος της ΕΣΚ, Γιώργος Φράγκος, ο οποίος παρουσιάζεται να στηρίζει την ιδέα δημιουργίας του Γλωσσαρίου, αρνήθηκε ότι η Ένωση Συντακτών έχει σχέση με το θέμα. Άρνηση, στην οποία επέμεινε μέχρι και την Παρασκευή, όταν με γραπτή δήλωσή του υπέδειξε ότι «η ΕΣΚ ουδέποτε ανέλαβε ή διαδραμάτισε τον οποιονδήποτε ρόλο». Την άρνηση του κ. Φράγκου, ωστόσο, ακυρώνουν ανακοίνωση της Ένωσης Συντακτών, ημερομηνίας 10/10/2017, τα πρακτικά συνεδριάσεών της, αλλά και ρεπορτάζ στο Κεντρικό Δελτίο Ειδήσεων του ΡΙΚ ημερομηνίας 3/5/2018, στο οποίο δηλώνει επί λέξει:
«Μέσα από την κοινή δράση και την κοινή βιοπάλη θα επέλθουν και οι προϋποθέσεις που θα μας οδηγήσουν ακόμα πιο κοντά. Αυτήν τη στιγμή επεξεργαζόμαστε ένα κοινό Γλωσσάριο με όρους που ενοχλούν και τις δύο πλευρές και τις δύο κοινότητες, με στόχο αυτοί οι όροι να αποφευχθούν, ούτως ώστε να μη δημιουργούν προσκόμματα κάθε φορά που πλησιάζουμε ο ένας τον άλλο (και) να μην τα βρίσκουμε στους όρους και στις λέξεις».
Η περιβόητη ανακοίνωση
Η πολυσυζητημένη, αυτές τις μέρες, ανακοίνωση της Ένωσης Συντακτών ενέπλεκε ξεκάθαρα την Επιτροπή Δεοντολογίας στην ετοιμασία του Γλωσσαρίου. Ανέφερε, συγκεκριμένα, ότι: «Ο επόμενος στόχος του Γραφείου για την Ελευθερία του Τύπου του ΟΑΣΕ, στο πλαίσιο του ευρύτερου προγράμματος “Διάλογος για την Κύπρο”, είναι η σύνταξη ενός κοινά αποδεκτού γλωσσαρίου σε σχέση με ευαίσθητα ζητήματα του δικοινοτικού διαλόγου και πώς αυτά αντιμετωπίζονται από τα Μ.Μ.Ε. Για το ζήτημα αυτό, στη σύνοδο της περασμένης Δευτέρας διεξήχθη προκαταρκτική συζήτηση με τη συμμετοχή εκπροσώπων των Επιτροπών Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, που λειτουργούν και στις δύο κοινότητες».
Παγιδεύτηκε η ΕΔΔ
Ο σάλος που προκάλεσε το δημοσίευμα της «Σ» ανάγκασε την Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας να συγκαλέσει εκτάκτως τα μέλη της για συζήτηση του θέματος. Κατά τη συνεδρία υπήρξαν έντονες αντιδράσεις, καθώς διεφάνη ότι δεν ήταν ενήμερα όλα τα μέλη της Επιτροπής για το αίτημα του ΟΑΣΕ να συνδράμει στην προσπάθεια προώθησης του Γλωσσαρίου. Η συζήτηση έγινε μάλιστα έντονη, όταν μέλος της Επιτροπής διαμοίρασε την ανακοίνωση της ΕΣΚ, που την ενέπλεκε στη σύνταξη του Γλωσσαρίου. Στην εν λόγω συνεδρία, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, Γιώργος Παυλίδης, υπέβαλε την παραίτησή του, η οποία τελικά δεν έγινε αποδεκτή.
Στοχοποίησαν τη «Σημερινή»
Της έκτακτης συνεδρίασης ακολούθησε ανακοίνωση της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, με την οποία αδειάζει την ΕΣΚ, αλλά στοχοποιεί ταυτόχρονα και την εφημερίδα μας. Στην ανακοίνωση, που εξέδωσε μετά την έκτακτη Συνεδρία της η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, χαρακτηρίζει το δημοσίευμα της εφημερίδας μας ως ανακριβές και επί λέξει ανέφερε: «Η άδικη στοχοποίηση της ΕΔΔ οφείλεται στον παραπλανητικό τίτλο της εφημερίδας “Η Σημερινή”, η οποία αντί να αναφέρει ότι το εν λόγω Γλωσσάρι ετοιμάζει ο ΟΑΣΕ, απέδωσε την πρωτοβουλία στην Επιτροπή, επισημαίνοντας μάλιστα ότι αυτή είναι που διαμορφώνει το συγκεκριμένο Γλωσσάρι». Όλα αυτά συνέβησαν χωρίς καν να κληθεί η ίδια η εφημερίδα να τεκμηριώσει το δημοσίευμά της.
«ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ»
Απαντώντας στην Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας η Διευθύντρια Σύνταξης της εφημερίδας μας, Πέτρα Αργυρού, εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά της στους μονομερείς χειρισμούς της Επιτροπής, αναφέροντας ότι «η Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, εντεταλμένη να υπηρετεί και να προασπίζεται τη δεοντολογία και την ελευθερία της έκφρασης, “δίκασε” και “καταδίκασε” την εφημερίδα “Η Σημερινή” για την αποκάλυψή της για το Γλωσσάρι, χωρίς να την καλέσει να πει τη θέση της και να τεκμηριώσει τον υπότιτλο της είδησης», και τόνισε, καταλήγοντας: «Η μόνη λέξη που υπάρχει στο δικό μας Γλωσσάρι, κυρίες και κύριοι, είναι η λέξη ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ!».
Η εμπλοκή της ΕΔΔ
Την εμπλοκή της Επιτροπής Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας στο εγχείρημα δημιουργίας Γλωσσαρίου για τους δημοσιογράφους αποκάλυψε και διεθνές δημοσίευμα που έφερε στο φως η ιστοσελίδα «To thema online». To δημοσίευμα προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο για τον Τύπο και την Ελευθεροτυπία (European Centre for Press&Media Freedom), το οποίο, με ρεπορτάζ του στις 11 Οκτωβρίου του 2017, κάνει ξεκάθαρα λόγο για συμμετοχή της Επιτροπής Δεοντολογίας της Κυπριακής Δημοκρατίας σε εγχείρημα για δημιουργία «ειρηνικού Γλωσσαρίου», όπως χαρακτηρίζεται στο δημοσίευμα. Αλλού στο δημοσίευμα αναφέρεται: «Την ίδια στιγμή, οι δυο δημοσιογραφικές επιτροπές και ενώσεις των δημοσιογράφων έδωσαν την ομόφωνη έγκρισή τους σε πρόταση για δημιουργία ενός κοινού Γλωσσαρίου για ευαίσθητες λέξεις και σκοπίμως προβοκατόρικη ρητορική για να αντιμετωπιστεί η ρητορική μίσους στα ρεπορτάζ των Μ.Μ.Ε.».
ΑΠΟΛΟΓΗΘΕΙΤΕ
Το Συγκρότημα ΔΙΑΣ καλεί την Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας να απολογηθεί δημόσια στην εφημερίδα «Σημερινή» και να αποσύρει τις απαράδεκτες αναφορές περί fake news και παραπλανητικού υποτίτλου, που εκτός του ότι αποπροσανατολίζουν από την ουσία του θέματος, πλήττουν την αξιοπιστία μιας ιστορικής εφημερίδας.
ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/politics/515951/ypegrafi-mnimoniopropompos
