Μπλόκο στα σχέδια του Ερντογάν

Print Friendly, PDF & Email

17 Φεβρουάριος 2019, 18:05

Του Μάριου Πούλλαδου

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΚΡΙΣΙΜΗ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ-ΚΥΠΡΙΑΚΟ Η ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΟΔΟΣ ΚΟΡΥΦΗΣ Ε.Ε. – ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΑΡΑΒΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΣΤΟ ΣΑΡΛΜ ΕΛ ΣΕΪΧ

Η Αίγυπτος επιδιώκει να καταστεί ενεργειακός κόμβος στην ευρύτερη περιοχή και θέλει να συνεχίσει την ανάκαμψη των επενδύσεων στον τομέα του αερίου

Αν υπάρχει μια χώρα με την οποία η συνεργασία της Κυπριακής Δημοκρατίας ενοχλεί περισσότερο την Άγκυρα, αυτή είναι η Αίγυπτος. Η άνοδος του Προέδρου Αλ Σίσι στην Προεδρία της χώρας το 2014 και η προσπάθεια εκδίωξης της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, που υποστηρίζει η Τουρκία του Ερντογάν, εμποδίζει την Άγκυρα από το να διευρύνει τη νεο-οθωμανική ατζέντα της στον αραβικό κόσμο. Επιπλέον, η ενεργειακή ευθυγράμμιση των συμφερόντων της Αιγύπτου με Ισραήλ, Κύπρο, Ελλάδα και κατ’ επέκτασιν με την Ε.Ε. αποτελεί τροχοπέδη στην επικυριαρχία που επιδιώκει να επιβάλει η Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η σύνοδος κορυφής Ε.Ε.-Συνδέσμου Αραβικών Κρατών (ΣΑΚ), που θα πραγματοποιηθεί μεταξύ 24 και 25 Φεβρουαρίου στο Σαρμ ελ Σέιχ της Αιγύπτου, όπου θα συναντηθούν για πρώτη φορά οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των δύο πλευρών. Η Κυπριακή Δημοκρατία, που στήριξε εξ αρχής αυτήν την πρωτοβουλία, θα είναι παρούσα, κάτι που κρίνεται εξαιρετικά κρίσιμο, τόσο για τα ενεργειακά όσο και για την υποστήριξη που μπορεί να εξασφαλίσει η Λευκωσία στο Κυπριακό. Από την πλευρά της, η Άγκυρα καταστρώνει τα δικά της σχέδια για μια λύση του Κυπριακού, που θα της εξασφαλίσει και ενεργειακά οφέλη έχοντας ως κρυφό άσο τους Βρετανούς.

Shell και σταθμός LNG

Η Αίγυπτος επιδιώκει να καταστεί ενεργειακός κόμβος στην ευρύτερη περιοχή και θέλει να συνεχίσει την ανάκαμψη των επενδύσεων στον τομέα του φυσικού αερίου, ειδικά μετά την ανακάλυψη του κοιτάσματος Ζορ. Τους τελευταίους μήνες, το Ισραήλ συμφώνησε να ξεκινήσει την εξαγωγή φυσικού αερίου προς την Αίγυπτο κι ενώ την ίδια ώρα η Κύπρος κατέληξε σε διακρατική συμφωνία για τη μεταφορά αερίου από την Αφροδίτη στον σταθμό υγροποίησης Ιdku που ελέγχει η Shell. Η Kύπρος δεν έχει όμως αποσύρει ακόμη από το τραπέζι την επιλογή κατασκευής σταθμού υγροποίησης στο νησί, κάτι που η ExxonMobil, της οποίας τα αποτελέσματα αναμένονται αυτήν την βδομάδα, είπε πως αποτελεί πρωταρχική επιλογή.

Σε δηλώσεις του αυτήν την εβδομάδα ο αντιπρόεδρος της Shell, Γκάσερ Χάντερ, επισήμανε ότι δεν υπάρχουν πλέον πολιτικά εμπόδια για να εξαχθούν ποσότητες αερίου από την Κύπρο και το Ισραήλ μέσω της Αιγύπτου. Ο ίδιος έδωσε ιδιαίτερη σημασία στο Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου, που διοργανώθηκε τον Ιανουάριο στην Αίγυπτο, εξοργίζοντας την Άγκυρα. Ο Χάντερ επεσήμανε ότι τα οικονομικά των σταθμών Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) στην Αίγυπτο παραμένουν θετικά, αλλά προειδοποίησε ότι πιθανά άλλα έργα αυτού του είδους στην περιοχή θα έχουν πρόβλημα. «Αυτό ισχύει διότι οι παραπάνω σταθμοί κατασκευάστηκαν υπό ένα διαφορετικό εμπορικό περιβάλλον και έκτοτε τα κόστη αυξήθηκαν. Αν θέλεις να κατασκευάσεις σταθμό σήμερα, μιλάμε για πολλά δισεκατομμύρια δολάρια», τόνισε.

«Κατά τη γνώμη μου, είναι ερώτημα το αν μπορείς να κατασκευάσεις σταθμό φθηνότερα στην Κύπρο ή αλλού ή αν είναι καλύτερα να μεταφέρεις το αέριο. Θεωρώ ότι όλα είναι πιθανά, αλλά πιστεύω ότι αυτοί οι ανεπτυγμένοι σταθμοί που κατασκευάστηκαν στις παλιές καλές μέρες με έμπειρους διαχειριστές, στερεές υποδομές και την αγορά αερίου από πίσω, όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά συστατικά», κατέληξε.

Η ΕxxonΜοbil και στην Αίγυπτο

Σε μια σημαντική εξέλιξη, στο περιθώριο της ενεργειακής διάσκεψης EGYPS, που πραγματοποιήθηκε στο Κάιρο αυτήν την εβδομάδα, η Royal Dutch Shell, η Eni, η BP και η Exxon Mobil ήταν οι νικητές μιας από τις μεγαλύτερες δημοπρασίες οικοπέδων πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αίγυπτο. Οι προσφορές σηματοδότησαν την είσοδο της αμερικανικής Exxon Mobil μετά την Κύπρο, στην εξερεύνηση αερίου στην Αίγυπτο, ενώ η Shell έλαβε τις περισσότερες παραχωρήσεις, τρεις για πετρέλαιο και δύο για φυσικό αέριο. Μια τεράστια κοινοπραξία ExxonMobil, BP, IEOC (Eni), Total, Shell και Petronas κέρδισε μάλιστα τα δικαιώματα εξερεύνησης στο υπεράκτιο μεσογειακό θαλασσοτεμάχιο 3 – Βορειοανατολικά El Amreyia με μπόνους υπογραφής αξίας 10 εκατομμυρίων δολαρίων και οικονομική δέσμευση 100 εκατομμυρίων δολαρίων για δυο γεωτρήσεις.

«Πιθανές εντάσεις Τουρκίας – Αιγύπτου»

Το Stratfor προειδοποιεί

Σε πρόσφατη ανάλυσή του το ινστιτούτο στρατηγικών αναλύσεων Stratfor υπογραμμίζει πως η ευθυγράμμισης της Αιγύπτου με την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς και με το Ισραήλ και την Ιταλία, θέτει το Κάιρο σε πλεονεκτικότερη θέση να αμφισβητήσει τον κύριο αντίπαλό της, την Τουρκία, σε οποιεσδήποτε διαμάχες για μελλοντικές ανακαλύψεις πετρελαίου και αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου οι οριοθετήσεις συχνά αλληλοεπικαλύπτονται. «Όσο περισσότερο σπρώχνει η Αίγυπτος, τόσο πιο πιθανό είναι να πυροδοτήσει εντάσεις με την Τουρκία», σημειώνει η ανάλυση, επισημαίνοντας επίσης τον μερικό αποκλεισμό του Κατάρ εκ μέρους του Καΐρου λόγω διασυνδέσεων με την ισλαμική τρομοκρατία.

Επιπλέον το Stratfor σημειώνει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτίθενται στη στενή σχέση της Αιγύπτου με τη Ρωσία, με το Κογκρέσο να διαφωνεί ιδιαίτερα στις αγορές ρωσικών όπλων από το Κάιρο. Εκτιμάται επίσης πως η αυξανόμενη αιγυπτιακή οικονομική συνεργασία με την Κίνα θα αποτελέσει επίσης ένα θέμα στην Ουάσιγκτον, ειδικά εάν η Αίγυπτος αυξήσει τις αγορές κινεζικής τεχνολογίας. Ωστόσο, σημειώνεται, αν και η εγχώρια αντιπολίτευση και η οικονομική αβεβαιότητα παραμένουν συνεχείς προκλήσεις, όσο το Κάιρο αισθάνεται πιο σίγουρο στο εσωτερικό, η Αίγυπτος θα διαδραματίζει όλο και πιο ενεργό ρόλο στη Μέση Ανατολή αλλά και την Ανατολική Μεσόγειο.

Σκληρή προειδοποίηση ΗΠΑ για Nord Stream 2

Ρύθμιση με τους κανόνες της Ε.Ε. ζητεί η Κομισιόν

Ο σχεδιαζόμενος αγωγός φυσικού αερίου Nord Stream 2 της Ρωσίας με κατεύθυνση τη Γερμανία πρόκειται να αντιμετωπίσει τους κανόνες της αγοράς της ΕΕ, αφού οι διαπραγματευτές συμφώνησαν ανεπίσημα να αλλάξουν την οδηγία της ΕΕ για το φυσικό αέριο για να εφαρμοστεί σε υπεράκτιες συνδέσεις φυσικού αερίου, δήλωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αργά την Τρίτη. Αυτό σημαίνει ότι τα «55 Bcm/έτος Nord Steam 2» θα χρειαστεί να συμμορφωθούν με τους κανόνες της ΕΕ σχετικά με τα ρυθμιζόμενα τιμολόγια για το τμήμα αγωγών στα χωρικά ύδατα της Γερμανίας.

Σύμφωνα με αναλυτές, αυτό θα μπορούσε να δώσει στην Ουκρανία -που αποτελεί για τη Ρωσία «εχθρικό πέρασμα»- την ευκαιρία να τιμολογήσει τις δικές της υπηρεσίες διαμετακόμισης ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ πιο ανταγωνιστικά. Η Ουκρανία έχει ήδη δεσμευτεί να εφαρμόσει τους κανόνες της αγοράς της ΕΕ στο σύστημα διαμετακόμισης φυσικού αερίου στην Ευρώπη.

«Η εξασφάλιση ότι όλοι οι μεγάλοι αγωγοί φυσικού αερίου από και προς τρίτες χώρες λειτουργούν αποτελεσματικά υπό καθεστώς διαφανούς κανονιστικής εποπτείας θα (…) εγγυηθεί τον καθορισμό των δασμών χωρίς διακρίσεις», ανέφερε η Κομισιόν. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές της ΕΕ, οι νέοι κανονισμοί ενδέχεται να τεθούν σε ισχύ τους επόμενους μήνες. Αυτό σημαίνει ότι ο αγωγός Nord Stream 2, ο οποίος υπολογίζεται να τεθεί σε λειτουργία στο τέλος του τρέχοντος έτους, θα θεωρηθεί ως νέος αγωγός και συνεπώς δεν είναι επιλέξιμος για την ίδια απαλλαγή που ισχύει για τους υπάρχοντες αγωγούς.

Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο δήλωσε την Τρίτη από τη Βαρσοβία ότι οι ΗΠΑ θα κάνουν ό,τι μπορούν για να σταματήσουν την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2.

Τους ενοχλούν και τα σχέδια της Γαλλίας

Οι Τούρκοι θα επιχειρήσουν να πείσουν Αμερικανούς και Βρετανούς ότι ο εκτοπισμός των Γάλλων από την περιοχή θα ήταν προς το συμφέρον τους

Ο Ερντογάν είναι απίθανο να εγκαταλείψει την υποστήριξη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στην Αίγυπτο, η οποία βοηθά την Τουρκία να διατηρήσει την περιφερειακή της επιρροή, ενώ παράλληλα παρακολουθεί με μεγάλη καχυποψία και ανησυχία την προσπάθεια σύσφιγξης των σχέσεων Κύπρου-Γαλλίας. Σύμφωνα με Τούρκους αναλυτές, γίνεται μάλιστα προσπάθεια μέσω του ιδρύματος Cezire, που αποτελεί το Συμβούλιο υποστήριξης των μουσουλμάνων του ψευδοκράτους στο Ηνωμένο Βασίλειο, να πείσουν του Άγγλους ότι το Παρίσι επιδιώκει τη διεύρυνση της επιρροής του στην Ανατολική Μεσόγειο εκμεταλλευόμενοι το Brexit, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη θέση των Βρετανών στο νησί.

Δεν είναι τυχαίο, θεωρούν οι Τούρκοι αναλυτές, το γεγονός ότι η Γαλλία βρίσκεται σήμερα σε συνομιλίες με την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας για να αποκτήσει πρόσβαση στη ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Μαρί και στην αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο. Συνδέουν μάλιστα το αίτημα αυτό με τις περιφερειακές υπεράκτιες δραστηριότητες του γαλλικού ενεργειακού κολοσσού Total. Ισχυρίζονται πως, μέσω αυτής της κίνησης, η Γαλλία δεν θα εξαρτάται πλέον από την άδεια χρήσης των βρετανικών Βάσεων στη Δεκέλεια και το Ακρωτήρι για τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων στην περιοχή και θα είναι πιο ελεύθερη να ενεργεί μονομερώς σύμφωνα με τα δικά της εθνικά συμφέροντα.

Οι Τούρκοι θεωρούν πως εάν η Γαλλία επιθυμεί να επεκτείνει την εμβέλειά της, θα πρέπει να απομακρύνει αντίπαλες δυνάμεις από τα εδάφη όπου επιδιώκει «να φυτέψει τους σπόρους του ελέγχου». Στην περίπτωση της συγκεκριμένης περιοχής, αυτό θα σήμαινε τον παραμερισμό της Τουρκίας για να την αποτρέψει από το να γεμίσει πολλά κενά ισχύος που προέκυψαν μετά από χρόνια συγκρούσεων. «Για να επιτευχθεί αυτό, η Γαλλία θα χρειαστεί να προκαλέσει εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο για να δημιουργήσει ένα αντιτουρκικό μπλοκ», σημειώνουν.

Το τουρκικό σχέδιο

Στο πλαίσιο αυτό σημειώνεται πως η Βρετανία και η Τουρκία θα εντείνουν τη διμερή συνεργασία για την αντιμετώπιση των προσπαθειών που έχουν αναλάβει οι Γάλλοι στην περιοχή. Ένας τρόπος για να το πετύχουν αυτό, όπως ισχυρίζονται, θα ήταν να ασκηθούν πιέσεις για ένα πιο ρεαλιστικό σχέδιο κατασκευής αγωγού μέσω της Τουρκίας. Θεωρούν, μάλιστα, πως ακόμη και αν η διαδρομή αυτή δεν προσελκύσει Ευρωπαίους αγοραστές, η αυξανόμενη ζήτηση τουρκικού φυσικού αερίου μπορεί να οδηγήσει το Ισραήλ και την Αίγυπτο στην Τουρκία ως την αγορά με την περισσότερη ζήτηση. Κατά συνέπειαν, οι ίδιοι αναλυτές εκτιμούν ότι αυτό θα ενθάρρυνε επίσης τη διευθέτηση του κυπριακού προβλήματος.

Ως τελευταίο μέτρο οι Τούρκοι θα επιχειρήσουν να πείσουν τους Αμερικανο-Βρετανούς ότι ο εκτοπισμός των Γάλλων από την περιοχή θα ήταν προς το συμφέρον της αγγλοαμερικανικής συμμαχίας και μπορεί να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις με την Τουρκία.

ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/politics/554999/mploko-sta-sxedia-tou-erntogan