Η Μαρτυρία του Παπαντώνη για το Μεγαλείο Ψυχής 3 μελλοθανάτων

Print Friendly, PDF & Email

21/9/2019

του   Γιώργου Καλλινίκου  

«Στην μία παρά τέταρτον (12.45 πμ) ακριβώς ακούω βιαστικά τα βήματα των δημίων. Βιάζονται πολύ. Ακούω τον Παναγίδη να φωνάζει με όλη του την δύναμιν: «Ηρτασιν’ παιδιά», και αρχίζουν τον εθνικό ύμνο. Παρακολουθώ νοερά όλες τες κινήσεις στο μέρος της αγχόνης. Γονατίζω, κάμνω τον σταυρό μου και παρακαλώ τον Θεό να ενισχύσει τους μάρτυρας. Επαναλαμβάνεται ο εθνικός ύμνος σαν από πνιγμένες φωνές, διότι μπαίνουν στο μέρος της αγχόνης. Ακούω μια δυνατή φωνή, «γεια σας, παιδιά, ζήτω η Ελευθερία», και μετά δεν διακρίνω άλλο, γιατί θα τους είχαν καλύψει την κεφαλή με το μαύρο ρούχο για να τους βάλουν το σχοινί της αγχόνης στον λαιμό. Σε δυο – τρία λεπτά ένας κρότος δυνατός ακούεται στο πέσιμο του πατώματος της αγχόνης και με την φαντασία μου βλέπω αιωρούμενα τα σώματα των τριών μαρτύρων στην αγχόνη. Ένα σφύριγμα αέρος ήκουσα σαν εκείνο πού βγαίνει από φουσκωμένο ασκό, και όλα τελείωσαν».

Πρόκειται για την συγκλονιστική μαρτυρία του μοναδικού ανθρώπου ο οποίος βίωσε όλη την βαναυσότητα των Άγγλων, που κορυφώθηκε με τον βάρβαρο απαγχονισμό εννιά παλληκαριών. Ο ιερέας των Κεντρικών Φυλακών, Παπαντώνης Ερωτοκρίτου, περιγράφει στο βιβλίο του «Πώς έζησα το δράμα των απαγχονισθέντων», την τραγική αυτή εμπειρία, που στιγμάτισε τη ζωή του. Κάθε σελίδα, εμφανώς, ποτισμένη με αίμα. Κάθε κεφάλαιο, εμφανώς, ποτισμένο με πόνο. Αλλά και κάθε λέξη, εμφανώς, εκπέμπουσα λεβεντιά και ηρωισμό.

Σαν σήμερα, πριν από 63 χρόνια, τρεις νέοι στο άνθος της ζωής τους, με γεμάτα στήθη από περηφάνια και απαράμιλλο θάρρος, ανέβηκαν στο μαρτυρικό ικρίωμα. Ανέβηκαν στο πρώτο από τα σκαλοπάτια που οδηγούν στο παλάτι της ελευθερίας. Και στο πάνθεον των αθανάτων. Στέλιος Μαυρομμάτης, ετών 24, Ανδρέας Παναγίδης, ετών 22, Μιχαήλ Κουτσόφτας, ετών 22.

Η μαρτυρία του Παπαντώνη αναδεικνύει το μεγαλείο ψυχής εκείνων των λεβεντονιών. Άλλωστε, χωρίς μεγαλείο ψυχής, πώς θα αντίκριζαν με χαμόγελο στα χείλη τον αιμοβόρο δήμιο των αποικιοκρατών και δίπλα του τον Χάρο με το απεχθές πρόσωπο; Ο ιερέας αποκαλύπτει την μεγαλοψυχία του Στέλιου Μαυρομμάτη, λίγες ώρες πριν ανεβεί στην αγχόνη. Είχε τη δύναμη να συγχωρέσει εκείνον που τον πρόδωσε. Γράφει συγκεκριμένα: «Ο Μαυρομμάτης ήτο πολύ αισθηματικός τύπος, αλλά δραστήριος και ενεργητικός και γεμάτος πατριωτικόν ενθουσιασμόν. Ήτο πολύ μεγαλόψυχος και εδείκνυε συμπάθειαν προς όλους, και προς εκείνους ακόμη πού έκαμαν αποκαλύψεις. Δεν φταίει, μου έλεγε για κάποιον συγκρατούμενόν του, που τον συναντούσε στην αυλή όταν τούς έβγαζαν για λίγο να ξεμουδιάσουν. Τας αποκαλύψεις που έκαμε ύστερα από φρικτά βασανιστήρια τες έκαμαν και άλλοι, και προσπαθούσε να τον εμψυχώσει και να του δώσει θάρρος, παρ’ όλον πού αυτός τού έλεγε, «φτύσε μου, Στέλιο, γιατί δεν αξίζω». Με συγκρατημένο παράπονο μου λέγει: Γι’ αυτό που με κατεδίκασαν δεν έχουν μαρτυρίες, αλλά εβασίσθησαν εις την Ιντέλλιτζενς Σέρβις, δηλαδή, σε πληροφορίες που είχαν από προδότας».

Εξίσου, όμως, σημαντική η μαρτυρία του Παπαντώνη και για τη γενναιότητα με την οποία οι μελλοθάνατοι και οι συγκρατούμενοι τους αντιμετώπιζαν τις δραματικές εκείνες στιγμές, όταν πορεύοντο προς τον θάνατο. «…γεμάτοι πίστιν εις τον Θεόν, πρόθυμοι και με τε­λείαν αυταπάρνησιν διά την Ελευθερίαν προχωρούν προς την αγχόνην, άδοντες και ζητωκραυγάζοντες, ενώ οι γύρω των κρατούμενοι φωνάζουν με όλην τους την δύναμιν, «θάρρος, παιδιά». Δεν βρίσκω καμίαν, έστω και την ελαχίστην, δια­φοράν των σημερινών μαρτύρων της Ελευθερίας από εκείνους του Εικοσιένα και οποιασδήποτε άλλης εποχής».

Και συνεχίζει ο ιερέας: «Γενναιότης και μεγαλοψυχία αφάνταστος. Συγχωρούμεν, λέγουν οι μάρτυρες, και τους δημίους μας, αλλά και εκείνους που κυβερνούν, διότι πιθανόν έτσι να είναι η ιδέα τους. Ευχόμεθα όμως στον κυπρια­κό λαό να συνεχίσει τον αγώνα. Κοντά τους είσαι έτοιμος διά κάθε θυσίαν. Με συγ­χαίρουν, όταν με τα άλλα εμψυχωτικά μου τελευταία λό­για δηλώ ότι τούς ζηλεύω και είμαι έτοιμος να αποθάνω μαζί των· Μέσα μου εμακάριζα εκείνους που εγέννησαν τέτοιους γενναίους μάρτυρες».

Περιγράφοντας τις τελευταίες στιγμές των ηρώων, ο Παπαντώνης αφηγείται: «Είναι σχεδόν μεσάνυχτα και το φεγγάρι μεσούρανα σκεπάζεται για λίγο από βιαστικά σύννεφα. Στέκω στην πόρτα του κελιού και παρακολουθώ το δράμα της αποψινής νύχτας. Διαρκώς θούρια και εμβατήρια ακούονται από τους τρεις μάρτυρες. Ζητωκραυγαί υρανομήκεις από τούς παρακάτω φυλακισμένους αγωνιστάς. Συνθηματικά επαναλαμβάνουν κατά διαστήματα των τριών μαρτύρων τα ονόματα, Μαυ—ρο—μμά—της, Κου—τσό—φτας, Πα—να—γί—δης, Μα—κά—ρι—ος, Δι—γε- νής, Ε—Ο—ΚΑ, σαν να ευρίσκεσαι μέσα σε εθνικήν μυ­σταγωγίαν…

Στις δώδεκα ή ώρα μεσάνυκτα ψάλλουν το «Τη Υπερμάχω» και έπειτα επικρατεί ησυχία, γιατί πρόκειται να αλλάξει η σκηνή διά την τελευταίαν φάσιν τού δράμα­τος. Στην 1.15 με οδήγησαν κοντά στα τρία φέρετρα. Κρατώ αναμμένα τρία κεριά και αγωνίζομαι να συγκεντρωθώ για να διαβάσω τας σχετικάς ευχάς υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των τριών νέων εθνομαρτύρων. Ένα δροσερό αεράκι φυσάει στα φέρετρα των μαρτύρων, παίζει με το φώς των κεριών και για μια στιγμή θέλει να μου τα σβήσει και να μείνω στην μέση, μα το φώς παίρνει πάλι δύναμη, σαν από το φώς της Ελευθερίας, πού ενώνεται με τες ψυχές των μαρτύρων, πού ελεύθερες φτερουγίζουν απάνωθέ μου».

Μην προσπαθήσετε την παραμικρή σύγκριση με την δική μας εποχή. Θα αποτελέσει ιεροσυλία! Θα προκαλέσει κατάθλιψη! Θα μας πνίξει η ντροπή!

ΠΗΓΗ:http://www.philenews.com/f-me-apopsi/arthra-apo-f/article/783542/i-martyria-toy-papantoni-ga-to-megleio-psychis-3-mellothanaton