Στοίχημα ο EuroAsia για Κύπρο, Ελλάδα και Ισραήλ

Print Friendly, PDF & Email

9/3/2021

γράφει ο  Χρύσανθος Μανώλη 

Παρά την πανηγυρική διάσταση που δόθηκε στη χθεσινή υπογραφή μνημονίου συναντίληψης μεταξύ των κυβερνήσεων Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ, για τη διασύνδεση των τριών ηλεκτρικών δικτύων μέσω του αγωγού EuroAsia Interconnector, το χθεσινό γεγονός δεν επισπεύδει ουσιαστικά ούτε οριστικοποιεί την εκτέλεση του μεγαλεπήβολου έργου, καθώς πρόκειται κατά κύριο λόγο για πολιτική κίνηση-εξέλιξη και όχι επιχειρηματική.

Όπως η ίδια η υπουργός Ενέργειας, Νατάσα Πηλείδου, δήλωσε χθες, «με το μνημόνιο, οι τρεις χώρες καταλήγουν στη συναντίληψη ότι πρέπει να συνεργαστούν για την έγκαιρη παραχώρηση αδειών και εγκρίσεων που απαιτούνται για τη διεξαγωγή των ερευνών βιωσιμότητας, καθώς και τις συζητήσεις και τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών ρυθμιστικών αρχών ενέργειας και τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς».

Δηλαδή, το χθεσινό μνημόνιο είναι μία δέσμευση μεταξύ των τριών κρατών ότι θα συνεργαστούν για να αδειοδοτήσουν σταδιακά τα επί μέρους έργα που συνθέτουν τη διασύνδεση, σε περίπτωση που αυτή θα προχωρήσει, αν επιβεβαιωθεί με νέες τεχνοοικονομικές μελέτες η βιωσιμότητά της και αν ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση (FID), για την οποία προαπαιτείται η ολοκλήρωση λεπτομερούς σχεδιασμού FEED (Front-End Engineering Design).

Η χρηματοδότηση

Οι πληροφορίες του «Φ» από πηγές που έχουν ενημέρωση για το συγκεκριμένο έργο (τυχόν υλοποίηση του οποίου θα ήταν πάρα πολύ σημαντική, από διάφορες απόψεις, για τον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας της Κύπρου) αναφέρουν ότι η ηλεκτρική διασύνδεση των τριών δικτύων εξακολουθεί να είναι ένα δύσκολο και αμφίβολο εγχείρημα, το οποίο δεν έχει ακόμα κερδίσει το στοίχημα της χρηματοδότησής του.

Ωστόσο, ο φορέας υλοποίησης του έργου, ο EuroAsia Interconnector, έχει καταφέρει να εντάξει τη διασύνδεση στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ και εξασφάλισε ήδη περίπου 14 εκατ. ευρώ για χρηματοδότηση δύο μελετών (1,3 εκατ. για Design, implementation and Environmental Studies και 12,2 εκατ. για Final detail studies prior to project implementation).

Η χρηματοδότηση των εν λόγω ερευνών, όμως, δεν καθιστά βέβαιη τη χρηματοδότηση και των κατασκευαστικών έργων από την ΕΕ, έστω μερικώς. Μόνο η σύνδεση Κύπρου – Κρήτης υπολογίζεται να κοστίσει περίπου ενάμιση δισεκατομμύρια ευρώ και οι ρυθμιστικές αρχές Κύπρου και Ελλάδας έχουν συμφωνήσει εδώ και 3 χρόνια ότι το 50% του κόστους πρέπει ο EuroAsia Interconnector να το εξασφαλίσει μέσω χρηματοδότησης από την ΕΕ. Αν αυτό επιτευχθεί, το υπόλοιπο 50% του κόστους θα χρηματοδοτηθεί σε πρώτη φάση από τον EuroAsia Interconnector, ως φορέα υλοποίησης (κατά κύριο λόγο από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα επενδύσεων, με πολύ χαμηλό επιτόκιο), και στη συνέχεια, εφόσον το έργο λειτουργήσει, οι χρεώσεις στους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας (αναλόγως της φοράς της ηλεκτρικής ενέργειας) θα του επιτρέψουν ανάκτηση του κόστους και το όποιο κέρδος του. Γι’ αυτό το 50% του κόστους που δεν θα χρηματοδοτηθεί από την ΕΕ (αν συμφωνήσει βέβαια η Ένωση σε ουσιαστική χρηματοδότηση του έργου) η Ελλάδα θα συμβάλει στη μελλοντική και σταδιακή κάλυψή του κατά 37% και η Κύπρος κατά 63%, σύμφωνα με τις πληροφορίες του «Φ».

 – Συνεπώς, σε αυτή τη φάση και παρά τη χθεσινή υπογραφή του μνημονίου, η κατασκευή του έργου αυτού εξακολουθεί να είναι δύσκολη και σίγουρα όχι εξασφαλισμένη.

Η χθεσινή εξέλιξη, πάντως, ενδεχομένως να υποδηλοί τελική απόφαση από μέρους του Ισραήλ για κατάθεση επενδυτικού φακέλου για τη σύνδεση Ισραήλ – Κύπρου, κάτι που εκκρεμεί. Είχε προηγηθεί η κατάθεση φακέλου για τη φάση Κύπρος – Κρήτη (η φάση Κρήτη – ηπειρωτική Ελλάδα αποφασίστηκε από την ελληνική κυβέρνηση, όχι χωρίς δυσφορία από την κυπριακή κυβέρνηση, να πραγματοποηθεί με ευθύνη του ελληνικού κράτους).

Οι μελέτες

Σύμφωνα με στοιχεία του κυπριακού Υπουργείου Ενέργειας, μέχρι στιγμής έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες για Cost Benefit Analysis (CBA), Business & Financing Plan, Cost Benefit Cost Allocation (CBCA) decision, Feasibility study, Environmental impact assessment study (EIA), Pre-routing study, Geophysical reconnaissance survey (RMS) και Technical and Technological study. Σε εξέλιξη βρίσκονται οι μελέτες για Detailed Geophysical and Geotechnical Nearshore Route Study (Lighthouse SpA), για Submarine Power Cable Installation Study (Intertek Energy and Water Consultancy Services), για Territorial Civil Works Study (NAMA Consulting Engineers and Planners S.A.) και για Front End Engineering Design (FEED) Study and Support Services (Teshmont Consultants LP).

ΠΗΓΗ:https://www.philenews.com/oikonomia/kypros/article/1142190/stoichima-o-euroasia-ga-kypro-ellada-kai-israil