Φόρμουλα με «οιονεί απεσταλμένο» για επανεκκίνηση συνομιλιών

Print Friendly, PDF & Email

4/9/2022

γράφει ο Ανδρέας Πιμπίσιης   

Η ανάληψη συγκεκριμένου ρόλου από αξιωματούχο των Ηνωμένων Εθνών στο Κυπριακό ο οποίος θα μπορούσε να λειτουργήσει ως οιονεί απεσταλμένος θεωρείται από τη Λευκωσία ως μια εξέλιξη που θα μπορούσε να συμβάλει στο να υπάρξει νέα κινητικότητα στο πρόβλημα της Κύπρου. Αυτός είναι κι ένας από τους στόχους που έχει τεθεί από πλευράς Πρόεδρου της Δημοκρατίας για το επικείμενο ταξίδι στη Νέα Υόρκη και τη συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. 

Ωστόσο πριν από ακριβώς ένα χρόνο τέτοια περίοδο, παραμονές του ταξιδιού του Προέδρου της Δημοκρατίας στη Νέα Υόρκη οι στόχοι ήταν διαφορετικοί. Αυτό που πρωτίστως στόχευε ο Νίκος Αναστασιάδης μεταβαίνοντας στη Νέα Υόρκη ήταν να κλειδώσει ο διορισμός ενός ειδικού απεσταλμένου του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Ενός απεσταλμένου ο οποίος θα αναλάμβανε προσπάθεια για να επαναφέρει το Κυπριακό σε τροχιά συνομιλιών. 

Η προσπάθεια αυτή, για διορισμό ειδικού απεσταλμένου δεν τελεσφόρησε καθώς μετά και τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη το Σεπτέμβρη του 2021 μεταξύ των δύο ηγετών και του Γενικού Γραμματέα, παρενέβηκε η Άγκυρα και μπλόκαρε τα όσα είχαν συμφωνηθεί. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης πριν από μια εβδομάδα σε δηλώσεις του είχε αφήσει αιχμές κατά του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για το ρόλο που έπαιξε τότε αλλά και στη συνέχεια. 

 Στη διάρκεια δηλώσεών του την περασμένη Κυριακή ερωτηθείς για το Κυπριακό και για το εάν υπήρξαν κάποια εξέλιξη από τις επαφές που είχε ο βοηθός Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Μίροσλαβ Γιέτζα, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης άδραξε την ευκαιρία να ρίξει κάποια πυρά προς την κατεύθυνση του Αντόνιο Γκουτέρες. Αφού σημείωσε ότι «όσο ενίσταται η Τουρκία» προχώρησε στο να υποδείξει ότι «υπάρχει μια υπαναχώρηση από τις αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών». Και η αιχμή αυτή δεν είχε να κάνει μόνο με την τουρκική πλευρά αλλά στρεφόταν και προς την κατεύθυνση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Στις ίδιες δηλώσεις ο Πρόεδρος Αναστασιάδης αναφέρθηκε στη ανάγκη να υλοποιούνται όλα όσα συμφωνούνται και με τον Γενικό Γραμματέα. 

Στη συνάντηση που θα έχουν μέσα στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου ο Πρόεδρος Αναστασιάδης προτίθεται να τονίσει προς τον Αντόνιο Γκουτέρες το ότι θα πρέπει και ο ίδιος να πιέζει ώστε να υλοποιούνται οι αποφάσεις που λαμβάνει. Κι αυτό γιατί η Λευκωσία επιμένει ότι στη συνάντηση της Νέας Υόρκης, πριν από ένα χρόνο, υπήρξε συμφωνία για τον διορισμό ενός απεσταλμένου για το Κυπριακό. Συμφωνία η οποία έκλεισε στη συνάντηση που είχαν οι Νίκος Αναστασιάδης και Ερσίν Τατάρ με τον Αντόνιο Γκουτέρες. Ωστόσο στη συνέχεια υπήρξε ανατροπή με παρέμβαση της Άγκυρας, όπως υποστηρίζει η κυπριακή κυβέρνηση. 

Στον ένα χρόνο που μεσολάβησε από την προηγούμενη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών δεν υπήρξε καμιά απολύτως εξέλιξη στο Κυπριακό. Εξαίρεση οι επαφές του Βοηθού Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μίροσλαβ Γιέτζα, ο οποίος επισκέφθηκε την Κύπρο αλλά και τις τρεις εγγυήτριες αναζητώντας διέξοδο για να αρχίσει εκ νέου ένας διάλογος για το Κυπριακό. 

Όπως παραδέχθηκε και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης μέχρι στιγμής δεν υπήρξε κάποια ανακοίνωση προς αυτή την κατεύθυνση. Γι’ αυτό και στη συνάντηση του με τον Αντόνιο Γκουτέρες ο Νίκος Αναστασιάδης προτίθεται να προχωρήσει το θέμα του απεσταλμένου. Ένα ρόλο τον οποίο θα αναλάβουν, όπως ήταν και οι σκέψεις που συζητήθηκαν το προηγούμενο διάστημα, είτε ο Μίροσλαβ Γιέτζα είτε η Ρόσμαρι Ντι Κάρλο. 

Αυτό το οποίο ουσιαστικά θα επιχειρηθεί να υπάρξει μια κατάληξη είναι ο διορισμός ενός οιονεί απεσταλμένου στο Κυπριακό. Ως εξέλιξη δεν μπορούσε να θεωρηθεί ως βήμα προς τα εμπρός καθώς, υπενθυμίζεται πως, πριν από ένα χρόνο η συζήτηση μεταξύ Λευκωσίας και Ηνωμένων Εθνών αφορούσε το διορισμό ενός ειδικού απεσταλμένου του Γενικού Γραμματέα με όρους εντολής από το Συμβούλιο Ασφαλείας. Την ίδια ώρα που η τουρκική πλευρά υποστήριζε το διορισμό ενός προσωπικού απεσταλμένου του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών με συγκεκριμένους όρους εντολής οι οποίοι να μην προέρχονται από το Συμβούλιο Ασφαλείας. Στη συνέχεια η ελληνοκυπριακή πλευρά δέχθηκε να διοριστεί ένας απεσταλμένος – χωρίς να χαρακτηρίζεται είτε προσωπικός είτε ειδικός – που θα έχει ως αποστολή του να συμβάλει στην επανέναρξη των συνομιλιών. 

Ένα χρόνο μετά, από την αναζήτηση φαίνεται να απομακρύνεται από τη συζήτηση ο διορισμός είτε προσωπικού, είτε ειδικού, αποσταλμένου και μπαίνει ως στόχος ένας εκ των υψηλόβαθμων στελεχών της Γραμματείας των Ηνωμένων Εθνών να ασχοληθεί κατά τρόπο συγκεκριμένο με το Κυπριακό. Να λειτουργεί ως οιονεί απεσταλμένος. Αυτό θα πάει να ζητήσει ο Πρόεδρος Αναστασιάδης από τον Γενικό Γραμματέα ευελπιστώντας ότι αυτή τη φορά θα υπάρξει μια εξέλιξη. 

ΣΤΟ ΨΥΓΕΙΟ Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ: Μια εξέλιξη στο θέμα του απεσταλμένου εκτιμάται ότι θα συμβάλει και προς άλλες κατευθύνσεις. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, σύμφωνα με πληροφορίες μας, φαίνεται να συνδέει την απάντησή του στην επιστολή Ερσίν Τατάρ και τη συζήτηση για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης με το αποτέλεσμα των επαφών στη Νέα Υόρκη. Εν ολίγοις θέλει να δει να υπάρξει κάποια κινητικότητα, έστω και μικρή, για προχωρήσει και να απαντήσει στην επιστολή Τατάρ. 

Αυτή τη στιγμή, ως έχουν τα δεδομένα, δεν θεωρεί ότι αξίζει τον κόπο να δώσει συνέχεια στην αλληλογραφία του με τον Ερσίν Τατάρ. Ωστόσο είναι έτοιμος, σύμφωνα με άτομα του περιβάλλοντός του, εάν διαφανεί πιθανότητα κινητικότητας στο Κυπριακό ο ίδιος να προχωρήσει και να απαντήσει στον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων εκφράζοντας την ετοιμότητα του να συζητήσει όλα τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που έχουν εγερθεί. 

Όπως εξάλλου έχει αναφέρει και ο διαπραγματευτής της ελληνοκυπριακής πλευράς, Μενέλαος Μενελάου στη συνέντευξή του στον «Φ» πριν από μια εβδομάδα, υπάρχει ετοιμότητα για συζήτηση του συνόλου των προτάσεων που έχουν κατατεθεί. Ωστόσο μπαίνει μια πολύ ξεκάθαρη προϋπόθεση. Τα μέτρα αυτά που θα συζητηθούν να είναι προσανατολισμένα προς την κατεύθυνση της συμφωνημένης λύσης του Κυπριακού. Συγκεκριμένα στη συνέντευξή του ο Μ. Μενελάου ανέφερε: «…είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε το σύνολο των προτάσεων τόσο των δικών μας εισηγήσεων όσο και προτάσεων που υπέβαλε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, νοουμένου ότι αυτές θα εξυπηρετούν τον στόχο της επανένωσης και θα ευθυγραμμίζονται με τη βάση λύσης όπως προβλέπεται στα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών». 

Οι προσδοκίες, όπως όλοι παραδέχονται, είναι περιορισμένες, αλλά κατά τον Ελληνοκύπριο διαπραγματευτή «έχει σημασία, μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον εμείς να δρούμε πρωτοβουλιακά και να προσπαθούμε, στο βαθμό που εξαρτάται από εμάς, να εργαζόμαστε για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις, να καλλιεργηθεί το κατάλληλο κλίμα και να προετοιμαστεί το έδαφος, ώστε το συντομότερο δυνατό όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν να μπορέσουμε να φτάσουμε στον επιδιωκόμενο στόχο που είναι η αναζωογόνηση των διαπραγματεύσεων». 

Δύο περιστατικά την περασμένη εβδομάδα επανέφεραν στο προσκήνιο την προσπάθεια που καταβάλλει το κατοχικό καθεστώς για να αλλάξει τα δεδομένα στο θέμα της ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Στόχος είναι να επιτύχει απευθείας διάλογο με την Ειρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στη λογική της λύσης δύο κρατών. Εν ολίγοις να αλλάξει το καθεστώς που διέπει την παρουσία της ΟΥΝΦΙΚΥΠ στο νησί, δηλαδή μετά τη σύμφωνη γνώμη της κυπριακής κυβέρνησης και να απαιτείται και η συγκατάθεση του κατοχικού καθεστώτος. Κάτι που θεωρείται αδύνατο να γίνει καθώς η εγκατάσταση ειρηνευτικής δύναμης γίνεται με τη σύμφωνη γνώμη του κράτους μέλους των Ηνωμένων Εθνών στο έδαφος του οποίου θα δραστηριοποιούνται οι κυανόκρανοι. 

Τα επεισόδια στη γραμμή καταπαύσεως του πυρός, στην περιοχή Δένειας, στοχεύουν και προς αυτή την κατεύθυνση. Όπως και το πρόσφατο συμβάν στην παραθαλάσσια περιοχή της κατεχόμενης Αμμοχώστου με ζημιές που προκάλεσαν ειρηνευτές. Η τουρκοκυπριακή ηγεσία χρησιμοποιεί με κάθε ευκαιρία διάφορα συμβάντα – τις πλείστες των περιπτώσεων που η ίδια προκαλεί – προκειμένου να αμφισβητήσει τις δυνατότητες και το ρόλο της ειρηνευτικής δύναμης. Στοχεύοντας παράλληλα στο ότι μέσω αυτής της οδού θα πετύχει τον στόχο της, να καταστεί το κατοχικό καθεστώς ισότιμος συνομιλητής με την Κυπριακή Δημοκρατία ως προς την παραχώρηση άδειας προς τα Ηνωμένα Έθνη να δραστηριοποιούνται στο νησί. 

Διπλωματικοί κύκλοι στη Λευκωσία εκτιμούν πως αυτός ο στόχος της τουρκικής πλευράς δεν θα επιτευχθεί όσο και να καταβάλλονται προσπάθειες. Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ, όπως σημειώνουν, βρίσκεται στο νησί για συγκεκριμένη αποστολή σύμφωνα με τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών. Και το καθεστώς που διέπει την παρουσία της ειρηνευτικής δύναμης, τονίζουν, δεν θα διαφοροποιηθεί. 

ΠΗΓΗ:https://www.philenews.com/eidiseis/politiki/article/1546057/formoyla-me-oionei-apestalmeno-ga-epanekkinisi-synomilion