Στις 04 Ιουνίου 2024, συμπληρώθηκαν 60 Χρόνια από την ημέρα ιδρύσεως της Εθνικής Φρουράς (ΕΦ). Μετά την αποχώρηση των Τουρκοκυπρίων από την διακυβέρνηση και τους θεσμούς, συμπεριλαμβανομένου του Κυπριακού Στρατού που προηγήθηκε της ιδρύσεως της ΕΦ. Με μόχθο και συνεχή υποστήριξη των εκάστοτε Κυβερνήσεων και του Κυπριακού λαού, η ΕΦ έχει καταστεί σήμερα μια σύγχρονη και ισχυρή δύναμη αποτροπής, με υψηλή επιχειρησιακή ετοιμότητα και μαχητική ισχύ, η οποία αποτελεί ισχυρό εργαλείο για την υλοποίηση των πολιτικό – στρατιωτικών επιδιώξεων της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΚΔ).

Στις 04 Ιουνίου 1964, το Υπουργικό Συμβούλιο (ΥΣ), με Διάταγμα αποφασίζει την συγκρότηση της ΕΦ, δυνάμει του Άρθρου 3 του «περί της Εθνικής Φρουράς Νόμου του 1964», ο οποίος ψηφίστηκε από την Βουλή των Αντιπροσώπων 3 ημέρες νωρίτερα. Καθιερώνεται ως έμβλημα της ο Δικέφαλος Αετός σε κίτρινο φόντο, μετά θυρεού πολεμικής σημαίας και με την ένδειξη στο πάνω μέρος «ΕΘΝΙΚΗ ΦΡΟΥΡΑ» και μετέπειτα προστέθηκε το ρητό «Αμύνεσθαι Περί Πάτρης». Ως πρώτος Αρχηγός της δύναμης αναλαμβάνει ο εξ Ελλάδος Αντιστράτηγος Καραγιάννης Γεώργιος και ταυτόχρονα ιδρύεται η Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Άμυνας Κύπρου (ΑΣΔΑΚ) της οποίας Αρχηγός ορίζεται ο Στρατηγός Γρίβας Γεώργιος.

Την ίδια μέρα με την δημιουργία της ΕΦ, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφασίζει να κληθούν προς κατάταξη όλοι οι στρατεύσιμοι των κλάσεων 1961, 1962 και 1963. Στις 15 Ιουνίου 1964 πραγματοποιήθηκε και η πρώτη υποχρεωτική στρατιωτική κατάταξη με την ανταπόκριση των στρατευσίμων να είναι ενθουσιώδης. Την 1η Ιουλίου 1964 αποφασίζεται η συγκρότηση 2 Ανωτέρων Τακτικών Διοικήσεων, ενώ μέχρι τις 31 Οκτωβρίου 1964 συγκροτήθηκαν 13 Τάγματα Πεζικού.

Τον Αύγουστο του 1964 η νεοσύστατη ΕΦ αντιμετώπισε, την πρώτη στρατιωτική επέμβαση της Τουρκίας, η οποία εκδηλώθηκε με αεροπορικές επιθέσεις στην περιοχή της Τηλλυρίας, ενώ το 1967 δυνάμεις της ΕΦ επενέβησαν στην κρίση που εκδηλώθηκε στην περιοχή Κοφίνου – Άγιος Θεόδωρος.

Στις 04:45 της 20 Ιουλίου 1974, η Τουρκία εισβάλει στην Κύπρο με αφορμή την κατάλυση της συνταγματικής τάξης και την προστασία των Τ/Κ και η ΕΦ βρέθηκε για πρώτη φορά μπροστά στο υπέρτατο καθήκον, να υπερασπισθεί την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της ΚΔ. Της εισβολής προηγήθηκε στις 15 Ιουλίου 1974 η εκδήλωση του πραξικοπήματος ενάντια στη νόμιμη κυβέρνηση υποκινούμενο από το στρατιωτικό καθεστώς των Αθηνών, η οποία μεταξύ άλλων έλεγχε τμήματα και Μονάδες της ΕΦ.

Την δεκαετία 1974 – 1984, η ΕΦ επικεντρώνεται στην προσαρμογή στα νέα δεδομένα  ανασυντάσσοντας τις δυνάμεις της στις ελεύθερες περιοχές, δημιουργώντας νέες Μονάδες και υποδομές και αξιοποιώντας τους διαθέσιμους πόρους στοχεύει στην υιοθέτηση βέλτιστων τομών για την εν γένει συγκρότησή της. Αποκορύφωμα το 1979, στο πλαίσιο εκσυγχρονισμού και ουσιαστικής ακαδημαϊκής και στρατιωτικής εκπαίδευσης των Αξιωματικών της ΕΦ, αποφοιτούν από την Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων οι πρώτοι Ε/Κ Αξιωματικοί και ακολουθούν τα επόμενα χρόνια οι Αξιωματικοί του Ναυτικού και της Αεροπορίας στις αντίστοιχες Παραγωγικές Σχολές της Ελλάδος.

Την επόμενη δεκαετία η ΕΦ υλοποίει ένα μεγαλόπνοο εξοπλιστικό πρόγραμμα και συγκεκριμένα το 1987 αποκτά Τεθωρακισμένα Οχήματα Μεταφοράς Προσωπικού «ΛΕΩΝΙΔΑΣ» για το Πεζικό, Άρματα Μάχης ΑΜΧ-30 για τις Μονάδες των Τεθωρακισμένων και το 1989 τα πρώτα Αυτοκινούμενα Πυροβόλα 155 χιλ. F-3 για το όπλο του Πυροβολικού. Παράλληλα από το 1991 νέα αυτόματα τυφέκια τύπου G3 αντικαθιστούν σταδιακά τα ημιαυτόματα Μ1. Επιπλέον η Διοίκηση Αεροπορίας αποκτά το 1987 το πρώτο σύστημα Αντιαεροπορικής Άμυνας «ΟΘΕΛΛΟΣ» και παραλαμβάνει τα πρώτα πολεμικά ελικόπτερα «GAZELLE», ενώ η Διοίκηση Ναυτικού αποκτά το 1990 το πρώτο σύστημα Παράκτιας Άμυνας «EXOCET».

Την ίδια χρονιά προσλαμβάνεται η πρώτη σειρά Εθελοντριών Υπαξιωματικών, σηματοδοτώντας την είσοδο των πρώτων γυναικών στην ΕΦ, ενώ το 1991 αποφοιτούν από την Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών οι πρώτοι Ε/Κ Υπαξιωματικοί. Παράλληλα στο πλαίσιο της συνεργασίας σε στρατιωτικό επίπεδο μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, το 1993 εξαγγέλλεται το «Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα» το οποίο μεταξύ άλλων προέβλεπε συγκρότηση «Μικτών Επιτελικών Ομάδων», οι οποίες δραστηριοποιούνται από το 1994 μέχρι σήμερα.

Το 1995, σε συνέχεια της προσπάθειας αύξησης του εξιδεικευμένου μόνιμου προσωπικού, υλοποιείται η πρώτη πρόσληψη αριθμού Εθελοντών Πενταετούς Υποχρεώσεως (ΕΠΥ), μετατρέποντας σταδιακά την ΕΦ σε ημιεπαγγελματικό σχήμα. Το 1996 παραλαμβάνονται τα πρώτα άρματα μάχης τρίτης γενιάς Τ-80, τo 1999 τα πρώτα αντιαεροπορικά συστήματα κατευθυνόμενων βλημάτων TOR-M1, το 2000 τα πρώτα αυτοκινούμενα πυροβόλα 155 χιλ. «ZUZANA» και το 2001 τα επιθετικά ελικόπτερα Μi-35.

Εντούτοις το 2002 σημαδεύεται με τον θάνατο του Αρχηγού της ΕΦ, Αντιστράτηγου Φλωράκη Ευάγγελου, όταν το στρατιωτικό ελικόπτερο στο οποίο επέβαινε, στο πλαίσιο νυχτερινής άσκησης της ΕΦ, συντρίβεται.

Το 2004 μετά την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), δημιουργείται μια νέα δυναμική στα στρατιωτικά δρώμενα της Κύπρου. Η ΕΦ συμμετέχει με προσωπικό στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της ΕΕ, στο Στρατιωτικό Επιτελείο της ΕΕ, στην Στρατιωτική Επιτροπή της ΕΕ καθώς και στην Μόνιμη Αντιπροσωπεία του Οργανισμού για την Ασφάλεια και Συνεργασία στην Ευρώπη. Συμμετέχει επίσης σε όλες τις δραστηριότητες της Κοινής Ευρωπαϊκής Πολιτικής Άμυνας και Ασφάλειας, στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας, όπως και στη Δύναμη Ταχείας Αντίδρασης της ΕΕ. Παράλληλα από το 2007 συμμετέχει για πρώτη φορά στην Ειρηνευτική Επιχείρηση «UNIFIL» του ΟΗΕ στον Λίβανο. Ακολουθεί το 2008 η συμμετοχή στην στρατιωτική θαλάσσια Επιχείρηση «ATALANTA» στις ακτές της Σομαλίας και το 2014 στην Επιχείρηση της ΕΕ «EUTM MALI» στο Μάλι.

Λαμβάνει επίσης χωρά μια ακόμη αλλαγή στην ΕΦ η οποία αφορά την πρώτη σημαντική αναδιοργάνωση της δύναμης. Η νέα δομή, περιλαμβάνει Διευθύνσεις, αντί των μέχρι πρότινος Επιτελικών Γραφείων, με αντίστοιχη ανακατανομή αρμοδιοτήτων και επάνδρωση τους με στελέχη και από τους τρεις Κλάδους.

Παρόλα αυτά στις 11 Ιουλίου 2011, ακόμη μια δυσάρεστη τραγωδία αφήνει βαθιά πληγή στην ΕΦ όταν, σημειώνεται έκρηξη στα εμπορευματοκιβώτια που φυλάσσονταν στη Ναυτική Βάση «ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΦΛΩΡΑΚΗΣ», κατά την οποία 13 μέλη της ΕΦ και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας έχασαν τη ζωή τους.

Οι εξελίξεις όμως δεν επιτρέπουν κανένα εφησυχασμό, οπότε η ΕΦ συνεχίζει την ποριά της και το 2017 μειώνεται η θητεία των κληρωτών οπλιτών σε 14 από 26 μήνες. Η μείωση έγινε σε συνδυασμό με την πρόσληψη 3000 Συμβασιούχων Οπλιτών (ΣΥΟΠ) ήδη από το 2016. Ταυτόχρονα από το 2016 ξεκίνησε ένα ριζικό Πρόγραμμα Αναδιοργάνωσης στη Δομή Δυνάμεων της ΕΦ, η οποία περιελάβανε δημιουργία νέων Σχηματισμών, Διοικήσεων και Κλάδων, οδηγώντας σταδιακά την ΕΦ στην σημερινή της διακλαδική μορφή και επίσης ξεκίνησε ο 15ετής σχεδιασμός αμυντικής θωράκισης με χαρακτηριστικά παραδείγματα την απόκτηση το 2019 σύγχρονων αυτοκινούμενων πυροβόλων «ΝΟRA ΑLEXANDER TGS» 155 χιλ. και την προμήθεια το 2022 σύγχρονου εξοπλισμού ατομικής προστασίας.

Τα χρόνια που ακολουθούν η ΕΦ, λαμβάνει μέρος ενεργά στις πλείστες Επιχειρήσεις της ΕΕ, όπως το 2020 στην Ναυτική Επιχείρηση «EUNAVFOR MED IRINI» στην Λιβύη, το 2022 στην Επιχείρηση «EUMAM UKRAINE»  στην Ουκρανία και το 2024 στη Ναυτική Επιχείρηση «EUNAVFOR ASPIDES» στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η ΚΔ, επενδύοντας στο φάσμα των Διμερών Σχέσεων, συναρμολογεί Διεθνείς Συμφωνίες Διμερούς και Πολυμερούς Αμυντικής Συνεργασίας, σε πρακτικά επιχειρησιακά αντικείμενα που εξυπηρετούν άμεσα την άμυνα και την επιχειρησιακή Αποστολή της ΕΦ, ενώ αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το 2023, η ΚΔ έγινε το 100^ο μέλος στο «State Partnership Program – SPP» των ΗΠΑ.

Πέρα από το καθαρά στρατιωτικό της έργο, η ΕΦ συμμετέχει ενεργά και σε άλλες δραστηριότητες, επιτελώντας κοινωνικό έργο μέσω της συμμετοχής σε εθελοντικές εκστρατείες, αιμοδοσίες, δενδροφυτεύσεις, διαδικασίες αποστολών ανθρωπιστικής βοήθειας, συνδρομή στην καταπολέμηση πυρκαγιών και αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών.

Παράλληλα τα τελευταία χρόνια, ΥΠΑΜ και ΕΦ, συμβάλουν με δράσεις και ενέργειες για μετάβαση στην πράσινη ανάπτυξη, όπως η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων, η σωστή διαχείριση αποβλήτων, η εξοικονόμηση ενέργειας και η μείωση παραγόντων ρύπανσης του περιβάλλοντος.

Κατά την διάρκεια των 60 ετών, το ανθρώπινο δυναμικό της Κύπρου, τα παιδιά του κυπριακού λαού, συμμετέχουν καθολικά στην αμυντική προσπάθεια, στελεχώνοντας τους τρεις βασικούς πυλώνες της ΕΦ, την Ενεργό Δύναμη, την Εφεδρεία και την Εθνοφυλακή. Το προσωπικό αποτελεί το σημαντικότερο πολλαπλασιαστή ισχύος των δυνάμεών της και τον κύριο παράγοντα της επιτυχούς εκτέλεσης της αποστολής της. Η υψηλή επιχειρησιακή ετοιμότητα της και το αξιόμαχο των δυνάμεών της, αποδεικνύεται, καθημερινά στα πεδία των ασκήσεων, όπου το προσωπικό της ημέρα και νύκτα, δίδουν τον καλύτερο εαυτό τους για τη βελτιστοποίηση των δυνατοτήτων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων τους, για την εκπλήρωση της αποστολής τους.

Η επί 50 χρόνια κατοχή του 1/3 του νησιού καθώς και η εξελισσόμενη τουρκική προκλητικότητα δεν επιτρέπει κανένα εφησυχασμό. Έχοντας ως βάση αναφοράς ότι ο εχθρός είναι ήδη εντός των πυλών, είναι πρόδηλο πως η ΕΦ είναι υποχρεωμένη να λειτουργεί 24 ώρες την ημέρα σε κατάσταση διαρκούς ετοιμότητας χωρίς κανένα περιθώριο αδράνειας. Για την ΕΦ υπάρχει μόνον ένας δρόμος με προορισμό τη Νίκη και την Επιτυχία με πυξίδα την Αποστολή της που είναι η λήψη «όλων των απαιτούμενων μέτρων δια την άμυναν της Δημοκρατίας» προς τον σκοπό αντιμετώπισης κάθε «ενεργείας κατευθυνομένης κατά της ανεξαρτησίας ή της εδαφικής ακεραιότητος της Δημοκρατίας ή απειλούσης την ασφάλειαν ζωής ή περιουσίας» τωνπολιτών της Κυπριακής Δημοκρατίας.

ΠΗΓΗ:https://www.gov.cy/army/documents/60-chronia-ef/