Μια κρύο, μια ζέστη

Print Friendly, PDF & Email

15 Ιανουάριος 2017

Του Σωτήρη Παπαδόπουλου

ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ ΣΥΝ ΜΙΑ ΗΜΕΡΕΣ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΣΤΗ ΓΕΝΕΥΗ ΕΙΧΑΝ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ, ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ, ΚΟΝΤΡΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΩΡΗΣΕΙΣ

Οι «καυτές» πατάτες έμειναν εκεί, το εσωτερικό μέτωπο διασπάστηκε στα τρία και η διαδικασία μπήκε σε αχαρτογράφητα ύδατα

Ήταν μια εβδομάδα, κατά την οποία το Κυπριακό, απ’ όποια σκοπιά και αν το δεις, βρέθηκε στο προσκήνιο της διεθνούς πολιτικής σκηνής. Ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, άλλωστε, ανέλαβε την ευθύνη να πάει στη Γενεύη και το συνολικό αποτέλεσμα αποτελεί εξολοκλήρου δική του ευθύνη. Συνοπτικά για τις τρεις ημέρες της διαπραγμάτευσης των τεσσάρων κεφαλαίων, την ημέρα της διάσκεψης αλλά και την επομένη, αν κάποιοι ερωτηθούν τι θυμούνται, οι περισσότεροι αναμένεται να πουν τα παρακάτω τέσσερα θέματα:

1. Οι δύο πλευρές κατέθεσαν χάρτες.

2. Η Τουρκία έκατσε στο ίδιο τραπέζι με τις υπόλοιπες εγγυήτριες δυνάμεις και τον ΠτΔ.

3. Το εσωτερικό μέτωπο διασπάστηκε στα τρία, καθώς είχαμε ρήγμα στον ενδιάμεσο χώρο από τη Συμμαχία Πολιτών.

4. Τα ανοικτά μεγάλα ζητήματα, όπως εκ περιτροπής Προεδρία και Μόρφου, παραμένουν ανοικτά.

Ο κ. Έιντε γι’ ακόμη μια φορά έκανε δύο γκάφες μέσα σε αυτό το μικρό χρονικό διάστημα. Στο ζήτημα ποιος συγκαλεί τη Διάσκεψη, τα έκανε «σαλάτα», καθώς ενώ αρχικά -ούτε λίγο ούτε πολύ- είπε ότι οι δύο ηγέτες το αποφάσισαν, αργότερα διευκρίνισε ότι τα Η.Ε. συγκαλούν τη Διάσκεψη. Αν και δεν το αναφέρουμε στα όσα έγιναν τις πέντε ημέρες, στο παρασκήνιο είχαμε και την παρουσία μελών του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας για το σημαντικό ζήτημα της χρηματοδότησης της λύσης.

Ημέρα 1η: Οι διαρροές αναστατώνουν την ε/κ αντιπροσωπία

Οι διαφωνίες ουσίας σε 24 σημεία -με πολλά υποσημεία το καθένα- δέκα (10) εκ των οποίων στη διακυβέρνηση και δεκατέσσερα (14) στο περιουσιακό, που χωρίζουν ε/κ και τ/κ πλευρά με βάση το ενοποιημένο έγγραφο με κόκκινα και μπλε γράμματα που ετοιμάστηκε από τους διαπραγματευτές και το οποίο μετά κόπων και μόχθων δόθηκε τελικά στους πολιτικούς αρχηγούς, αποτέλεσε την κυριότερη εξέλιξη της πρώτης ημέρας. Τις αναφορές που καταγράφονται στο έγγραφο αποκάλυψε το «Sigma», ενώ κατά τη διάρκεια της συζήτησης ΠτΔ – πολιτικών αρχηγών υπήρξε σαφής προειδοποίηση να μη διαρρεύσει, γιατί θα τεθεί ζήτημα παρουσίας τους στη Γενεύη.

Από το έγγραφο «έβγαζε μάτια» η πρώτη διαφωνία στο κεφάλαιο της διακυβέρνησης, στην οποία η ε/κ πλευρά απορρίπτει την εκ περιτροπής Προεδρία, ενώ η τ/κ όχι μόνο τη θέλει, αλλά τη θέτει και ως προϋπόθεση για να ισχύσουν όλες οι υπόλοιπες συγκλίσεις στο εν λόγω κεφάλαιο. Τα όσα κατέγραφε το κείμενο δημιουργούσαν την αντίληψη ότι η διεθνής διάσκεψη είναι και πρόωρη και ίσως καταδικασμένη να μην αποδώσει τα αναμενόμενα για την ε/κ πλευρά, που οδεύει στην κορύφωση έχοντας σωρεία ουσιωδών διαφωνιών με το «σύνοικο στοιχείο».

Οι δύο ηγέτες ξεκίνησαν τις συζητήσεις επάνω στα θέματα του Περιουσιακού και της Διακυβέρνησης, χωρίς να υπάρξει κανένα αποτέλεσμα, ενώ για το ζήτημα της εκ περιτροπής προεδρίας ο εκνευρισμός ήταν διάχυτος και στις δύο πλευρές. Την ίδια ώρα η τηλεφωνική επικοινωνία Ερντογάν – Τσίπρα επιβεβαίωνε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι ο «σουλτάνος» δεν θα έδινε το «παρών» στη Διάσκεψη, κάτι που τελικώς έπραξε και ο Έλληνας Πρωθυπουργός, ενώ αποφασίστηκε η Διάσκεψη να ξεκινήσει σε επίπεδο Υπουργών Εξωτερικών.

Ημέρα 2η: Ημέρα έντονων ζυμώσεων

Και η δεύτερη ημέρα ήταν αφιερωμένη στα θέματα των κεφαλαίων της Διακυβέρνησης, του Περιουσιακού, της Οικονομίας και της Ε.Ε. Μάλιστα, κάποια στιγμή, είχαμε και τη συμμετοχή του εκπροσώπου της Κομισιόν για το Κυπριακό, Πίτερ Βαν Νούφελ, αφού τα θέματα που συζητήθηκαν είχαν και πτυχές που αφορούν την Ε.Ε.

Διαπραγματευτές και εμπειρογνώμονες «έστρωναν» το χαλί στους δύο ηγέτες, οι οποίοι κατά την κατ’ ιδίαν συνάντηση του Ειδικού Συμβούλου του Γ.Γ. του ΟΗΕ για την Κύπρο, Έσπεν Μπαρθ Έιντε, έκαναν την πρώτη γενική ανασκόπηση για τις μέχρι εκείνην τη στιγμή συζητήσεις.

Στο παρασκήνιο, η παρουσία των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας στη Διάσκεψη ήταν ένα από τα ζητήματα συζήτησης, με αξιωματούχος του ΟΗΕ να επιβεβαιώνουν ότι τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας έχουν κληθεί να παρευρεθούν στην εναρκτήρια δεξίωση της διάσκεψης. Ωστόσο, ο Γ.Γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες διστάζει να εμπλέξει άμεσα στη φάση αυτή το Συμβούλιο Ασφαλείας στη Διάσκεψη της Γενεύης. Ο απόηχος των αποκαλύψεων των 24 σημείων, όπου οι δυο πλευρές διαφωνούν, είναι έντονος με σκληρές αναφορές των κομμάτων του ενδιάμεσου χώρου.

Ημέρα 3η: Οι «κρυμμένοι» χάρτες

Μέσα σε μία ώρα, έληξε το κρίσιμο ζήτημα των χαρτών. Με μοναδικό συμφωνημένο κριτήριο το ποσοστό εδάφους παραδόθηκαν στα Ηνωμένα Έθνη να τους «κρύψουν» κάπου «βαθιά», ώστε να μην τους βρει κανείς μέχρι τη λύση. Με την κατάθεσή τους φάνηκε το χάος που υπάρχει ανάμεσα στις δύο πλευρές, στον αριθμό επιστροφής προσφύγων, περιοχών και ακτογραμμής. Οι δύο ηγέτες υπέβαλαν ο ένας στον άλλον τις ενστάσεις τους για τους χάρτες που κατέθεσαν και το ζήτημα έκλεισε εκεί. Κατά τη διάρκεια υπήρξε ένα θρίλερ, με τις πληροφορίες να μιλούν για πιθανότητα κατάθεσης χάρτη από την τ/κ πλευρά με ποσοστό μεγαλύτερο του 29,2%, κάτι που οδήγησε την ε/κ πλευρά στην απειλή αποχώρησης από τη Διάσκεψη.

Παράλληλα ο κατοχικός ηγέτης δέχθηκε σκληρή κριτική από τ/κ κόμματα, ενώ στην πλευρά μας υπήρξε ακόμη μια διαρροή, που είχε σχέση με τον χάρτη, γεγονός που επιβάρυνε περισσότερο το κλίμα. Στην κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ηγετών έγινε διάλογος στα θέματα διακυβέρνησης και περιουσιακού, ενώ υπήρξε πρόοδος σε κάποια των θεμάτων της διακυβέρνησης, όπως στο θέμα της αλλαγής του συντάγματος.

Ημέρα 4η: Μια ιστορική «άνοστη» Διάσκεψη

Αν ισχύει αυτό που λένε η καλή ημέρα από το πρωί φαίνεται, τότε η Τουρκία έδειξε με το καλημέρα τις προθέσεις της, καθώς ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου έφτασε στο Παλάτι των Εθνών για να λάβει μέρος στη Διάσκεψη για την Κύπρο με 45 λεπτά καθυστέρηση. Ο λόγος που χρησιμοποίησε ήταν αιχμηρός για την Κυπριακή Δημοκρατία, την οποία ουσιαστικά χαρακτήρισε εκλιπούσα, ενώ δεν έκανε βήμα πίσω στο ζήτημα των εγγυήσεων και της παρουσίας στρατού. Ο κ. Τσαβούσογλου δεν έμεινε μόνο εκεί, αλλά έριξε βέλη και κατά της Ε.Ε. Από την πλευρά του ο μόνος που είχε πρόταση από τις εγγυήτριες δυνάμεις έδειξε πως ήταν ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, ο οποίας φυσικά είχε ως βάση το τέλος των εγγυήσεων και την αποχώρηση του κατοχικού στρατού. Διαφάνηκε ότι στο παρασκήνιο υπήρξε συζήτηση.

Απ’ εκεί και πέρα, όσον αφορά το αποτέλεσμα της διάσκεψης, αποφασίστηκε να υπάρξει τεχνική εργασία στις 18 Ιανουαρίου, την οποία θα πραγματοποιήσουν οι αντιπροσωπίες των Υπουργείων Εξωτερικών των τριών εγγυητριών δυνάμεων και των δύο πλευρών και, μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, θα ξεκαθαρίσει αν υπάρχει διέξοδος ή αδιέξοδο. Στόχος είναι να τεθούν οι θέσεις όλων των πλευρών, να εκφραστούν οι ανησυχίες, και να απαντηθούν συγκεκριμένα ερωτήματα.

Στη συνέχεια θα συνέλθουν αμέσως οι Υπουργοί Εξωτερικών και θα ολοκληρωθεί η νέα σύνοδος με συμμετοχή των Πρωθυπουργών, οι οποίοι θα ασχοληθούν με τα αποτελέσματα που θα προκύψουν από τις συζητήσεις, από τις διαβουλεύσεις σε επίπεδο τεχνοκρατών. Ποιο θα είναι το αποτέλεσμα και πότε θα υπάρξει αυτή η σύγκληση σε πολιτικό επίπεδο, είναι άγνωστο. Στην πραγματικότητα, η Τουρκία δεν μετακινήθηκε από τις θέσεις της και έτσι πάρθηκε μια απόφαση-σωσίβιο, ώστε να μην έχουμε ναυάγιο.

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, με μια ομιλία 14 σελίδων, επανέλαβε λεπτομερώς την πρότασή του για το θέμα της ασφάλειας, την οποία είχε προτείνει τον περασμένο Σεπτέμβριο. Ο Βρετανός ΥΠΕΞ, Μπόρις Τζόνσον, ανέφερε ότι ο ρόλος των εγγυητριών δυνάμεων είναι περιορισμένος και θα πρέπει να ακούσουν τις δύο πλευρές, τις ανησυχίες τους και να δουν πώς μπορούν να βοηθήσουν.

Ο Πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνγκερ, αναφέρθηκε στη δέσμευση της Ε.Ε. για την εξεύρεση λύσης, σημειώνοντας ότι η Κύπρος είναι μέλος της Ένωσης και όλοι οι Κύπριοι είναι Ευρωπαίοι πολίτες. Εξέφρασε και την ετοιμότητα της Ε.Ε. να συμβάλει οικονομικά στο κόστος της λύσης. Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ε.Ε., Φεντερίκα Μογκερίνι, υπογράμμισε ότι για την Ε.Ε. η Κύπρος είναι σε μια πολύ σημαντική περιοχή και η διευθέτηση για το θέμα της ασφάλειας τούς ενδιαφέρει άμεσα, γιατί η Κύπρος είναι άκρο της Ε.Ε. Η πρώτη ομιλία προς τον Τύπο τού νέου Γ.Γ. του ΟΗΕ με τους δύο ηγέτες στο πλάι του είχε αναφορές στην Κυπριακή Δημοκρατία, οριοθετώντας τα γεγονότα όπως πρέπει.

Την ίδια ώρα, το κλίμα στην ε/κ αποστολή είχε πολλή ένταση μετά τα όσα προηγήθηκαν τις προηγούμενες ημέρες. Η Ελένη Θεοχάρους αποφασίζει να φύγει από τη Γενεύη «πυροβολώντας» τον Πρόεδρο Αναστασιάδη για την τακτική που εφάρμοσε. ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, Αλληλεγγύη και Οικολόγοι, με ανακοίνωσή τους, άδειαζαν τις κινήσεις Αναστασιάδη και μποϊκόταραν τη Διάσκεψη για την Κύπρο. Αντίθετα η Συμμαχία Πολιτών λειτούργησε με διαφορετική τακτική, δηλώνοντας ότι θα εκφράζει τις διαφωνίες της μόνο μέσα στο Εθνικό Συμβούλιο.

Ημέρα 5η: Οι καβγάδες και η αλήθεια του ΠτΔ

Η επομένη της Διάσκεψης κινήθηκε με όλες τις πλευρές να περιχαρακώνονται στις άμυνές τους. Ο Ταγίπ Ερντογάν, που ήταν εξαφανισμένος όλες τις προηγούμενες ημέρες, βγήκε με μια προκλητική ρητορική, εκφράζοντας την πρόθεσή του να διατηρήσει εγγυήσεις για πάντα, ενώ προέβαλε και απαράδεκτες αξιώσεις στο εδαφικό.

Επίσης στο φως ήρθαν δύο έντονα παρασκήνια, σύμφωνα με τα οποία κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης υπήρξε καβγάς Τσαβούσογλου – Γιούνκερ, ενώ υπήρξε φημολογία και για ένταση ανάμεσα στην κυπριακή πλευρά και τον Υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας. Εν τω μεταξύ, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρουσίασε τα συμπεράσματά του για όσα διαδραματίστηκαν στη Γενεύη και κινήθηκε κυρίως στο ότι η Τουρκία έκατσε στο τραπέζι του διαλόγου και πως η τ/κ πλευρά παρέδωσε χάρτη. Από πλευράς συναντήσεων οι δύο ηγέτες τα είπαν μόνο με την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ε.Ε. για την Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας Φεντερίκα Μογκερίνι.

ΠΗΓΗ:http://www.sigmalive.com/simerini/politics/396387/mia-kryo-mia-zesti