Η κλιμάκωση του πολέμου Ισραήλ-Ιράν έχει θέσει σε συναγερμό τις ΗΠΑ και τους συμμάχους της, ιδιαίτερα σε σχέση με το πυρηνικό πρόγραμμα. Αυτό ενισχύει αναπόφευκτα και τη στρατηγική σημασία των στρατιωτικών Bάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και στον Ινδικό Ωκεανό αλλά και της Μέσης Ανατολής. Οι Βάσεις στον Κόλπο της Σούδας στην Κρήτη, στην Ντιέγκο Γκαρσία (Βρετανικά Εδάφη Ινδικού Ωκεανού) και οι Βρετανικές Κυρίαρχες Βάσεις στην Κύπρο (ιδίως η RAF Ακρωτηρίου) αποτελούν κρίσιμα σημεία κλειδιά για την προβολή ισχύος των ΗΠΑ. Στην πιο κάτω ανάλυση θα επιχειρήσουμε να αναδείξουμε τον ρόλο αυτών των Βάσεων σε ένα υποθετικό πλήγμα των ΗΠΑ κατά του Ιράν.

H RAF Ακρωτηρίου ως βάση ανεφοδιασμού

Οι Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο, κυρίως η RAF Ακρωτηρίου, αποτελούν κεντρικό σημείο στον σχεδιασμό των ΗΠΑ και των συμμάχων για επιχειρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές, οι ΗΠΑ προετοιμάζονται να μεταφέρουν επιπλέον αεροσκάφη ανεφοδιασμού στην Ακρωτήρι, ώστε να υποστηρίξουν ενδεχόμενα αεροπορικά πλήγματα στο Ιράν, εάν ο Πρόεδρος Τραμπ δώσει τελικά το πράσινο φως. Τα αεροσκάφη αυτά είναι κρίσιμα για τον εναέριο ανεφοδιασμό μαχητικών και βομβαρδιστικών, επιτρέποντας αποστολές μεγάλης εμβέλειας από τη Μεσόγειο προς το Ιράν. Οι Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για αεροπορικές επιδρομές στην Υεμένη και φέρονται να συνέβαλαν στον ανεφοδιασμό του Ισραήλ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στη Γάζα.

Πρόσφατες αναπτύξεις των Βρετανών περιλαμβάνουν 14 μαχητικά Typhoon στη Βάση Ακρωτηρίου για αμυντικούς σκοπούς. Το Ιράν έχει προειδοποιήσει πως οποιαδήποτε τρίτη χώρα χρησιμοποιήσει τις Βάσεις αυτές για επιθέσεις θα τις θέσει στο στόχαστρο αντιποίνων, προκαλώντας αντιδράσεις αλλά και προβληματισμό στην κυπριακή κοινωνία, με την Κυβέρνηση να καθησυχάζει πως δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας.

Για πιθανό πλήγμα κατά του Ιράν, η RAF Ακρωτηρίου θα μπορούσε να υποστηρίξει με ανεφοδιασμό βομβαρδιστικών B-2. Ωστόσο, το Λονδίνο αρνείται κάθε εμπλοκή σε πρόσφατες ισραηλινές επιθέσεις, απορρίπτοντας τις ρωσικές κατηγορίες ως «ανοησίες». Κάθε χρήση των Βάσεων από τις ΗΠΑ απαιτεί άδεια από το Ηνωμένο Βασίλειο, κάτι που προσθέτει πολιτικό βάρος.

Σημειώνεται πως τις προηγούμενες μέρες ακτιβιστές της οργάνωσης Palestine Action εισέβαλαν στη στρατιωτική Βάση RAF Brize Norton στο Ηνωμένο Βασίλειο και προκάλεσαν ζημιές σε δύο στρατιωτικά αεροσκάφη. Από τη συγκεκριμένη Βάση αναχωρούν καθημερινά πτήσεις προς τη RAF Ακρωτήρι στην Κύπρο.

Σούδα: Αμυντικός και υλικοτεχνικός κόμβος

Η Βάση της Σούδας στην Κρήτη, ως η σημαντικότερη αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση στην Ελλάδα, αποτελεί βασικό κόμβο για τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και τους συμμάχους στην περιοχή. Η αποστολή της είναι η προβολή ισχύος και η παροχή επιχειρησιακής υποστήριξης στην Ανατολική Μεσόγειο, προσφέροντας ανεφοδιασμό και υποστήριξη σε πλοία και αεροσκάφη. Εν όψει της κρίσης, η Ελλάδα έχει μεταφέρει συστήματα Patriot για ενίσχυση της αεράμυνας της Βάσης, ενώ σημαντικός αριθμός αμερικανικών F-16 σταθμεύει ήδη εκεί. Η Σούδα επιτρέπει ταχεία ανάπτυξη αμερικανικής αεροπορικής ισχύος σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Η ελληνική Κυβέρνηση δεν εκτιμά ότι το Ιράν συνιστά άμεση απειλή για τη χώρα. Σε γενικό πλαίσιο η Σούδα δεν φαίνεται να έχει άμεσο ρόλο σε επιθετικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, αλλά λειτουργεί ως Βάση υποστήριξης και άμυνας.

Ντιέγκο Γκαρσία: Το στρατηγικό ορμητήριο

Η Ντιέγκο Γκαρσία, βρετανικό έδαφος στον Ινδικό Ωκεανό, αποτελεί διαχρονικά σημείο εκκίνησης για αμερικανικά στρατηγικά βομβαρδιστικά και υποστηρικτικά αεροσκάφη σε επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή και τη Νότια Ασία. Η απόστασή της από το Ιράν την καθιστά ιδανική για αποστολές μεγάλου βεληνεκούς και ως κόμβο ανεφοδιασμού, συμπληρώνοντας τον ρόλο τής Σούδας και του Ακρωτηρίου.

Η Ντιέγκο Γκαρσία, 700 χλμ. νότια των Μαλδίβων, αποτελεί κοινή στρατιωτική Βάση ΗΠΑ-Ηνωμένου Βασιλείου, ενοικιασμένη στις ΗΠΑ από το 1966. Πρόσφατη συμφωνία με τις Μαλδίβες (και υποστήριξη από τον Πρόεδρο Τραμπ) επέκτεινε τη χρήση της για 99 χρόνια. Η απομονωμένη της θέση και η δυνατότητα υποδοχής αεροσκαφών μεγάλου βεληνεκούς την καθιστούν ιδανική για αποστολές σε μακρινούς στόχους, όπως το Ιράν (5.300 χλμ. μακριά – εντός εμβέλειας βομβαρδιστικών B-2).

Σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες της Planet Labs, στη Βάση σταθμεύουν έξι βομβαρδιστικά B-2 και έξι αεροσκάφη ανεφοδιασμού Stratotanker, υποδηλώνοντας πιθανή προετοιμασία για επιχειρήσεις. Αυτά τα αεροσκάφη μπορούν να μεταφέρουν βόμβες bunker buster 30.000 λιβρών, σχεδιασμένες για σκληρούς υπόγειους στόχους, όπως η εγκατάσταση Fordow στο Ιράν.

Η Βάση έχει χρησιμοποιηθεί ξανά για επιχειρήσεις στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, ενώ η προτίμησή της έναντι των Βάσεων στον Περσικό Κόλπο οφείλεται σε πολιτικούς περιορισμούς των αραβικών κρατών. Ωστόσο, για να χρησιμοποιηθεί για πλήγμα κατά του Ιράν, απαιτείται έγκριση από το Ηνωμένο Βασίλειο. Το Ιράν έχει απειλήσει ότι θα χτυπήσει τη Βάση σε περίπτωση επίθεσης εναντίον του.

Βάσεις σε Μέση Ανατολή και αεροπλανοφόρα

Αξίζει να σημειωθεί πως οι ΗΠΑ διατηρούν στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε τουλάχιστον 19 τοποθεσίες στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων 8 που θεωρούνται μόνιμες από περιφερειακούς αναλυτές, με σημαντικές Βάσεις στο Ιράκ όπως η Al-Asad, η οποία βρίσκεται 150 μίλια δυτικά της Βαγδάτης και φιλοξενεί χιλιάδες Αμερικανούς στρατιώτες. Σύμφωνα με το Council on Foreign Relations, υπάρχουν περίπου 40.000 Αμερικανοί στρατιώτες στη Μέση Ανατολή τον Ιούνιο του 2025, με αριθμούς που κυμαίνονται μεταξύ 30.000 και 43.000 τα τελευταία χρόνια.

Σε γενικό πλαίσιο, τις τελευταίες ημέρες οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν δυναμικά τη στρατιωτική τους παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, με αφορμή την κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Το νεότερο και μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο του αμερικανικού ναυτικού, USS Gerald R. Ford, πρόκειται να αναπτυχθεί στη Μεσόγειο, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των αμερικανικών ομάδων μάχης αεροπλανοφόρων στην περιοχή σε τρεις. Παράλληλα, το USS Carl Vinson βρίσκεται ήδη στην Αραβική Θάλασσα, ενώ το USS Nimitz και η συνοδευτική του δύναμη μετακινούνται από τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας προς την ίδια περιοχή, ενισχύοντας περαιτέρω την αποτρεπτική ισχύ των ΗΠΑ. Η παρουσία τριών αμερικανικών αεροπλανοφόρων στην περιοχή αποτελεί σαφές μήνυμα στρατιωτικής ετοιμότητας και αποφασιστικότητας της Ουάσιγκτον να στηρίξει τους συμμάχους της και να διατηρήσει τον έλεγχο των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.

ΠΗΓΗ:https://simerini.sigmalive.com/article/2025/6/23/krete-akroteri-ntiegko-gkarsia-pos-khtizetai-e-apantese-sto-iran/