21/10/2025
Γράφει η Δρ Κέρη .Π. Μαυρομμάτη
Ευθύνες των κοινοτικών και των ελληνικών θεσμικών οργάνων για τη προστασία των ελληνικών και κυπριακών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην ευρωπαική ΑΟΖ της Αν. Μεσογείου.
Στις 12 Σεπτεμβρίου 2025 εκδόθηκε από το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαικής Επιτροπής (JRC) και από τον Ευρωπαικό Οργανισμό Άμυνας (EDA)μία Έκθεση-έρευνα για την επιτακτική ανάγκη θέσπισης κοινής ευρωπαικής πολιτικής προστασίας της κρίσιμης ενεργειακής υποδομής των κρατών μελών της ευρωπαικής ένωσης.(βλέπε EUROPEAN COMMISSION AND EDA-Protecting Critical Energy Infrastructure A Defence Imperative in an Era of Uncertainty,JRC Publication , public.jrc.europa.eu 12 sept 2025).
Ο σκοπός της, όπως ρητά αναφερόταν, ήταν (α)να παράσχει στήριξη στη διαδικασία διαμόρφωσης κοινοτικής πολιτικής για την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών, η οποία να βασίζεται σε επιστημονικά και πραγματικά δεδομένα και (β) να καταλήξει σε ένα επιστημονικό συμπέρασμα , που δεν σήμαινε ότι θα αποτελούσε πολιτική θέση της Ευρ Επιτροπής και του Ευρωπαικού Οργανισμού Άμυνας.
Αυτή η έκθεση-έρευνα έγινε γνωστή μέσω των ΜΜΕ στον ελληνικό λαό διότι(α) στη σελίδα 121 αναφερόταν τόσο στις ενεργειακές πηγές της ΑΟΖ Κύπρου όσο και σαυτές της διεκδικούμενης ΑΟΖ της αποκαλούμενης <Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου> και (β) περιελάμβανε ένα Χάρτη με αριθμό 37 με οριοθετημένη την ΑΟΖ Λιβύης- Τουρκίας, σύμφωνα με το ανυπόστατο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, στο πλαίσιο της αναφοράς της ΑΟΖ κρατών μελών στην Α. Μεσόγειο και των σχετικών ενεργειακών πόρων. Βλέπε.<Figure 37 Main gas fields, pipelines and EEZ in the Eastern Mediterranean>.
Όμως αυτή η Έκθεση <κατέβηκε> από τον ιστότοπο του παραπάνω ευρωπαικού Κέντρου, αφού ο Ευρωβουλευτής Ιωάννης Μανιάτης υπέβαλε επερώτηση στην Ευρωπαική Επιτροπή , που περιελάμβανε, μεταξύ των άλλων , < ότι αυτή η έκθεση παρουσιάζει τη κατάσταση στην Ανατ. Μεσόγειο με ανακριβή τρόπο και αντίθετο προς το Διεθνές Δίκαιο και τα Συμπεράσματα του Ευρωπαικού Συμβουλίου και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών στη περιοχή> και το ερώτημα < πως η Ευρ. Επιτροπή θα διασφαλίσει ότι δε θα επαναληφθεί στο μέλλον> έρευνα με όμοιο περιεχόμενο αυτού του ευρωπαικού Κέντρου.
Επειδή αυτή η αποσπασματική ενημέρωση του ελληνικού λαού για το περιεχόμενο της παραπάνω Έκθεσης των παραπάνω ευρωπαικών οργάνων δεν κατάφερε να γίνουν γνωστά τα χαρακτηριστικά, ο σκοπός και το έργο αυτών των ευρωπαικών οργάνων, που ενισχύουν και θα ενισχύουν στο μέλλον τις διάφορες ευρωπαικές προτεραιότητες και πολιτικές, όπως η ευρωπαική άμυνα και η ασφάλεια καθώς και η θαλάσσια ασφάλεια (maritime security) με συνέπειες στις εθνικές πολιτικές και στα εθνικά συμφέροντα της Ελλάδας και της Κύπρου. Επειδή οι ευθύνες των αρμόδιων ευρωπαικών θεσμών και των αρμόδιων ελληνικών πολιτειακών οργάνων για την παράλειψη άσκησης των αρμοδιοτήτων τους δεν αναλύθηκαν προφορικά ή γραπτά ούτως ώστε να υπάρξουν σχετική λογοδοσία για την ανωτέρω έκδοση έρευνας ευρωπαικών οργάνων και προληπτικές ενέργειες αποτροπής .
Θεωρούμε ότι οι παραπάνω ελλείψεις ενημέρωσης του ελληνικού λαού είναι χρήσιμο να καλυφθούν για να καταγραφούν και να αναληφθούν οι ευθύνες -κοινοτικές και εθνικές– συμμόρφωσης και πρόληψης των αρμοδίων οργάνων.
Θα προσπαθήσουμε με τα παρακάτω αναφερόμενα να γίνουν γνωστά 1.τα χαρακτηριστικά, ο σκοπός και το έργο των παραπάνω ευρωπαικών οργάνων 2. οι ευθύνες των οργάνων και των κοινοτικών θεσμών που τα εποπτεύουν καθώς και τις ευθύνες των αρμόδιων ελληνικών θεσμικών οργάνων
1.Τα χαρακτηριστικά, ο σκοπός και το έργο των ευρωπαικών οργάνων (JRC) (EDA)
1.1.Ειδικότερα το Κοινό Κέντρο Ερευνών(JRC), που θεσπίστηκε από τίς διατάξεις της Συνθήκης ατομικής ενέργειας (Euratom) , είναι ένα ερευνητικό –επιστημονικό όργανο της Ευρωπαικής Επιτροπής και αποτελεί σύμβουλο της για θέματα τεχνολογίας και έρευνας. Έχει δε αναλάβει στο πλαίσιο του Προγράμματος Εργασίας του για 2025-2027 έρευνες για τις επτά προτεραιότητες της κοινοτικής πολιτικής σε 25 διαφορετικούς τομείς. Η θαλάσσια ασφάλεια είναι ένας τομέας και μία προτεραιότητα της ευρωπαικής πολιτικής.
H αποστολή αυτού του ερευνητικού Κέντρου είναι οι επιστήμονες του, μεταξύ των οποίων είναι και έλληνες επιστήμονες, να κάνουν ανεξάρτητες έρευνες σε διάφορα πεδία κοινοτικών προτεραιοτήτων και να παρέχουν επιστημονική και πραγματική γνώση με ανεξάρτητες συμβουλές στους ευρωπαίους διαμορφωτές ευρωπαικών πολιτικών συνδέοντας επιστημονικά και πολιτικά πεδία και λαμβάνοντας υπόψη τη πραγματική κατάσταση στο κάθε πεδίο της έρευνας τους.
Στη προκειμένη περίπτωση αυτό το ερευνητικό κέντρο ανέλαβε να προσφέρει
στην Ευρ Επιτροπή και στους διαμορφωτές των ευρωπαικών πολιτικών ανεξάρτητη επιστημονική γνώση για να υποστηριχθεί η πολιτική προτεραιότητα της Ευρ. Επιτροπής για την ανάγκη θέσπισης κοινοτικής πολιτικής προστασίας των απειλουμένων κρίσιμων ενεργειακών υποδομών των κρατών μελών στις ευρωπαικές θαλάσσιες περιοχές, μεταξύ των οποίων η Α. Μεσόγειος . Έτσι η Έκθεση αυτού του Κέντρου περιέλαβε το κεφάλαιο πέντε με τίτλο <η προστασία της ασφάλειας της υπεράκτιας ενεργειακής υποδομής των κρατών μελών πέραν από την εθνική κυριαρχία>. Σ αυτό το κεφάλαιο περιλαμβάνονταν η αναφορά με σχετικό Χάρτη στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο και στην ΑΟΖ της αποσχιστικής οντότητας της <ΤΔΒΚ >. ( βλ.Roxana Andrei, Center for International Studies of the University Institute of Lisbon (CEI-ISCTE) Κεφάλαιο 5.Protection of Offshore Critical Energy Infrastructure Beyond National Sovereignty: Military Rules of Engagement and Barriers σελ.102 επ 5.4.4 The Mediterranean Sea σ.112 επ)
1.2. Ο Ερωπαικός Οργανισμός Άμυνας, που ιδρύθηκε στο πλαίσιο της ευρωπαικής κοινής πολιτικής άμυνας και ασφάλειας , είναι ένας διακυβερνητικός οργανισμός 27 μελών- εκπροσώπων των 27 κρατών-μελών, δηλαδή υπάρχει, μεταξύ των 27, εκπρόσωπος της Έλλάδας και της Κύπρου. Εποπτεύεται δε από το Συμβούλιο της ΕΕ(Council of the European Union) υπό την ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας με σκοπό την προώθηση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των 27 κρατών μελών (2004/551/ΚΕΠΠΑ ΕΕ Λ 245/17.7.2004)..
Αύτός ο Οργανισμός έχει, μεταξύ των καθηκόντων του, και το καθήκον της έρευνας .
Η έρευνα και η ανάλυση των απειλών και κυρίως των υβριδικών απειλών και προκλήσεων, που αντιμετωπίζει η ασφάλεια της ΕΕ, αποτελεί ένα ερευνητικό του έργο . Σε αυτές τις απειλές, που αντιμετωπίζει η ευρωπαική ασφάλεια συμπεριλαμβάνονται και οι απειλές του ευρωπαικού θαλάσσιου χώρου σε περιοχές των ευρωπαικών θαλασσών, όπως η Α. Μεσόγειος, που αυτός ο Οργανισμός έχει προβεί σε σχετική έρευνα και μελέτη.
Αυτό το έργο του δικαιολόγησε και τη συμμετοχή του στην έκδοση της υπό κρίση Έκθεσης , που περιελάμβανε στο κεφάλαιο 2, με τη συμμετοχή Έλληνα επιστήμονα, τις αυξανόμενες απειλές των υβριδικών επιθέσεων κατά των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και οι ενεργειακοί πόροι των θαλασσίων ζωνών των κρατών μελών. Βλέπε Έκθεση,Κεφάλαιο 2.Critical Energy Infrastructure Resilience: A Priority for Europe. Constantinos Hadjisavvas, European Defence Agency.2.3 Strengthening defence-related CEI resilience against hybrid threats Georgios Valsamos, Georgios Giannopoulos, Rainer Jungwirth, European Commission Joint Research Centre Constantinos Hadjisavvas, European Defence Agency
2. Ευθύνες
2.1. Ευθύνες των οργάνων και των κοινοτικών θεσμών που τα εποπτεύουν
Η ευθύνη εναρμόνισης του παραπάνω Κέντρου ή και των επιστημόνων του με τα επιστημονικά δεδομένα του δεσμευτικού θεσμικού πλαισίου του κοινοτικού δικαίου για τις θαλάσσιες ζώνες των κρατών μελών και για την ασφάλεια του ευρωπαικού θαλάσσιου χώρου και με τα πραγματικά δεδομένα της γεωγραφίας της περιοχής της Αν.Μεσογείου ήταν πρόδηλη και αναγκαία σχετικά με την υπό κρίση έρευνα.
Ειδικότερα είχε την ευθύνη να συμπεριλάβει στην έρευνα του
(Α) τα επιστημονικά δεδομένα, όπως περιέχονται
(α) Στις διατάξεις των υποχρεωτικά εφαρμοστέων κανόνων της Σύμβασης των ΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας 1982, που συμπεριλαμβάνεται στο δεσμευτικό θεσμικό πλαίσιο του πρωτογενούς κοινοτικού δικαίου από το 1998 (Εφ Ευρ Κοιν L179/3/23-6-1998).
Αυτή η Σύμβαση αποτελεί νομικό θεμέλιο στο οποίο βασίζεται η υποχρεωτική εφαρμογή των κανόνων του για τη θέσπιση όλων των θαλασσίων ζωνών των κρατών μελών και για την άσκηση δικαιοδοσίας-κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών μελών για αποκλειστική έρευνα, έκμετάλευση, διαχείριση, έλεγχο, προστασία των φυσικών πόρων. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται οι ενεργειακές πηγές του βυθού και των υπερκειμένων υδάτων όλων των θαλασσίων ζωνών όλων των κρατών-μελών , συμπεριλαμβανομένων της Ελλάδας και της Κύπρου. Επίσης σε αυτή τη Σύμβαση βασίζεται νομικά το ευρωπαικό δευτερογενές δίκαιο, όπως οι Οδηγίες, οι Ανακοινώσεις για την ευρωπαική πολιτική-στρατηγική θαλάσσιας ασφάλειας. Η εφαρμογή των κανόνων της (UNCLOS) υλοποιεί τον σκοπό της προστασίας των ευρωπαικών συμφερόντων θαλάσσιας ασφάλειας από τις απειλές θαλάσσιας ασφάλειας στις ευρωπαικές θαλάσσιες ζώνες. βλ. European Union Maritime Security Strategy Council of General Affairs on 24 June 2014.
Η υπό κρίση Έκθεση αναφέρει τις Ανακοινώσεις και τις Μελέτες των Ευρωπαικών Οργάνων για την ευρωπαική πολιτική θαλάσσιας άσφάλειας, που αναφέρονται στις ευρωπαικές θαλάσσιες ζώνες με ιδιαίτερη ρητή αναφορά τόσο στην ευρωπαική ΑΟΖ, ως τη μεγαλύτερη σε έκταση ΑΟΖ παγκόσμια όσο και στην ευρωπαική ΑΟΖ στην Αν.Μεσόγειο με σχετικό Χάρτη , όπου συμπεριλαμβάνονται ΑΟΖ Ελλάδας και ενιαίας Κύπρου με κοινά θαλάσσια σύνορα ελληνικής και κυπριακής ΑΟΖ. Επιπρόσθετα σαυτές τις Ανακοινώσεις ρητά ορίζονται ο ευρωπαικός θαλάσσιος χώρος, ο οποίος περιλαμβάνει τα χωρικά ύδατα των κρατών μελών , τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες και τις ηπειρωτικές εξέδρες όπως καθορίζονται από τη παραπάνω ΣΔΘ 1982. Παράλληλα ορίζονται και οι απειλές της θαλάσσιας ασφάλειας. βλ. European Union Maritime Security Strategy Council of General Affairs on 24 June 2014,European Commission (2020a) COMMUNICATION FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT, THE COUNCIL, THE EUROPEAN ECONOMIC AND SOCIAL COMMITTEE AND THE COMMITTEE OF THE REGIONS. An EU Strategy to harness the potential of offshore renewable energy for a climate neutral future. Brussels, 19.11.2020 COM(2020) 741 final και European Commission (2023a). JOINT COMMUNICATION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT AND THE COUNCIL on the update of the EU Maritime Security Strategy and its Action Plan”. An enhanced EU Maritime Security Strategy for evolving maritime threats”. Brussels, 10.3.2023. JOIN(2023) 8 final
Όμως αυτό το ευρωπαικό δεσμευτικό νομικό πλαίσιο της ΣΔΘ 1982 για τη κοινοτική πολιτική θαλάσσιας ασφάλειας δεν εναρμονίζεται με τη παράλληλη αναφορά στην υπό κρίση Έκθεση της ανυπόστατης συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ Τουρκίας-Λιβύης ,που παραβιάζει τις διατάξεις της ΣΔΘ 1982
(β) Πράξη προσχώρησης του 2004 και ένταξη από 1-5-2004 της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ.
Η κυπριακή δημοκρατία έγινε μέλος της Ένωσης με ολόκληρο το έδαφος της, όπως αυτό προσδιορίζεται στη Συνθήκη εγκαθίδρυσης του 1960. Η εφαρμογή του περιεχομένου της Συνθήκης Προσχώρησης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ είναι υποχρεωτική για όλα τα όργανα της ΕΕ, διότι είναι γραπτό πρωτογενές ευρωπαικό δίκαιο. Συνεπώς τα παραπάνω ευρωπαικά όργανα δεσμεύονται να αναφέρονται σε θαλάσσια ζώνη ΑΟΖ που ανήκει σε όλόκληρη τη κυπριακή εδαφική κυραρχία.
(γ) Αποφάσεις 541/1983 και 550/1984 του Συμβουλίου Ασφαλείας ΟΗΕ και ΧΗΕ.
Στο πλαίσιο της υποχρέωσης εφαρμογής του διεθνούς δικαίου απόλα τα όργανα της ΕΕ και από τα κράτη –μέλη αυτές οι Αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας είναι δεσμευτικές ,σύμφωνα και με τις αποφάσεις του Δικαστηρίου Ευρωπαικών Κοινοτήτων, για τα όργανα και για τα κράτη μέλη της ΕΕ. Αυτές οι Αποφάσεις με αποδέκτες όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ ,την ΕΕ και τα όργανα της θεωρούν νομικά άκυρη την κήρυξη το 1983 της ανεξαρτησίας του βόρειου κατεχόμενου τμήματος κυπριακού έδάφους ως <ΤΔΒΚ> . Περιέλαβαν δε την ανάκληση της <ανεξαρτησίας > αυτής της αποσχιστικής οντότητας και απαγορεύουν την αναγνώριση και τη προσφορά οιασδήποτε μορφής συνδρομή ή υποβοήθηση των <αρχών > της αποσχιστικής οντότητας της αποκαλουμένης <ΤΔΒΚ> και συνεπώς τη συμμετοχή της στις κοινοτικές πολιτικές ή διεργασίες.
Συνεπώς τα ευρωπαικά όργανα δεσμεύονται να μην εντάσσουν σε κοινοτική έρευνα και σε κοινοτική πολιτική αυτή την αποσχιστική οντότητα.
(δ)Κυπριακή νομοθεσία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών της.
H Κύπρος , μετά τη κύρωση το 1988 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας 1982 εναρμόνισε την εθνική της νομοθεσία με αυτή τη Σύμβαση εκδίδοντας το 2004 νέο Νόμο με τον οποίο καθορίζει την έκταση της κυπριακής ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας στα 200νμ από τα 12νμ της χωρικής της θάλασσας , με σχετικό Χάρτη και Πίνακα γεωγραφικών συντεταγμένων των σημείων γραμμών βάσης, που ορίζουν τη μέση γραμμή, που κατέθεσε στον ΓΓ/ΟΗΕ. Επίσης στις 4-5- 2019 η Δημοκρατία της Κύπρου κατέθεσε στον ΓΓ/ΟΗΕ σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 75 παρ.2 και 84 παρ 2 της ΣΔΘ1982 κατάλογο γεωγραφικών συντεταγμένων των σημείων γραμμών βάσης συνοδευόμενο από ένα χάρτη, που αφορούσαν τη μονομερή οριοθέτηση των εξωτερικών ορίων της ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας της βόρειας κατεχομένης Κύπρου, όπως περιέχονται στην εθνική νομοθεσία Νόμοι 64 1 2004 ,97 1 2014 και δημοσιεύθηκαν στην Εφημ Δημοκρατίας Νο.5158/6-5-2019.βλ.un.org/Depts/los.
(ε) Συμφωνία Σύνδεσης ΕΟΚ – Τουρκίας του 1963
Αυτή αποτελεί ισχύον ευρωπαϊκό δίκαιο από τον Δεκέμβριο του 1977. Περιλαμβάνει, μεταξύ των άλλων, την συμβατική υποχρέωση της Τουρκίας να σέβεται το ευρωπαικό κεκτημένο, που είναι και η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982.
Στο πλαίσιο αυτής της συμβατικής της υποχρέωσης δεν έχει δικαίωμα να απειλεί κράτη μέλη, δηλαδή την Ελλάδα και τη Κύπρο, για να μη εκπληρώσουν τη συμβατική υποχρέωση τους να εφαρμόσουν αυτή τη Σύμβαση στις θαλάσσιες ζώνες τους και να ασκήσουν τα κυριαρχικά τους δικαιώματα ως δεσμευτικό ενωσιακό δίκαιο. Οι απειλές ή χρήση βίας κατά των δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας των κρατών μελών στις θαλάσσιες ζώνες τους , η παράνομη αλιεία, η παράνομη μετανάστευση ορίζονται ως θαλάσσιες απειλές, που στρέφονται εναντίον της ευρωπαικής θαλάσσιας ασφάλειας. Βλέπε European Union Maritime Security Strategy 2014
(Β) Τα πραγματικά γεωγραφικά δεδομένα της περιοχής της Αν. Μεσογείου για τις ΑΟΖ της Α.Μεσογείου. Δηλαδή η Λιβύη δεν έχει κοινά θαλάσσια σύνορα με τη Τουρκία και συνεπώς δε μπορεί να θεμελιωθεί πραγματικά και νομικά η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών ΑΟΖ και Υφαλοκρηπίδας μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας, κατά το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο.
Η συνομολόγηση του Τουρκολιβυκού Μνημόνιου επιτεύχθηκε με τον επανασχεδιασμό της γεωγραφίας αυτής της περιοχής της Αν. Μεσογείου.
Συνεπώς η ευθύνη των παραπάνω οργάνων για ενσωμάτωση όλων των παραπάνω επιστημονικών και πραγματικών δεδομένων στην έρευνα τους καθώς και η αρμοδιότητα της Ευρ Επιτροπης να παρακολουθεί-εποπτεύει την εφαρμογή-σεβασμό του ενωσιακού δικαίου, πρωτογενούς και δευτερογενούς, και από πλευράς θεσμικών οργάνων, δημιουργούν και στηρίζουν την υποχρέωση τους να μη συμπεριληφθούν στην υπό κρίση Έκθεση ο Χάρτης με αριθμό 37 με τίτλο <κύρια πεδία αερίου και ΑΟΖ στην Αν.Μεσόγειο (<Main gas fields, pipelines and EEZ in the Eastern Mediterranean>. Αυτός απεικονίζει τη παράνομη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών και δικαιδοσίας τρίτων χωρών, δηλαδή Τουρκίας και Λιβύης καθώς και της αποσχιστικής οντότητας της αποκαλουμένης ΤΔΒΚ. Η επιστήμονας δε παραπέμπει για τον παραπάνω Χάρτη σε μελέτη ιδιωτών συγγραφέων για τον ενεργειακό τομέα και την ενεργειακή γεωπολιτική στις περιοχές της Αν Μεσόγειου και Β. Αφρικής, η οποία περιλαμβάνει τον παραπάνω χάρτη του Τουρκολιβυκού Μνημονίου και τις τουρκικές διεκδικήσεις στην ΑΟΖ Αν. Μεσογείου. Βλέπε παραπομπή 227 της Έκθεσης σχετικά με τη μελέτη των Hafner, M., Raimondi, P. P. and Bonometti, B. (2023) The Energy Sector and Energy Geopolitics in the MENA Region at a Crossroad: Towards a Great Transformation? σελ.307 Map 5.3 Main gas fields, pipelines and EEZ in the Eastern Mediterranean. Source https://www. ecfr.eu/specials/eastern_med και Map 5.4 σελ.309 Eastern Mediterranean Maritime Claims. Source CSIS research and analysis; Nikos Tsafos, “Getting East Med Energy Right,” CSIS, CSIS Commentary, October 26, 2020, https:// ww.csis.org/analysis/getting-east-med-energy-right.
2.2.Ευθύνες των αρμόδιων ελληνικών θεσμικών οργάνων
Η διαχρονική και διαρκής ευθύνη των ελληνικών κρατικών οργάνων είναι η έλλειψη πολιτικής βούλησης να εφαρμοστούν αποτελεσματικά οι κανόνες της ΣΔΘ 1982 για τη θέσπιση της έκτασης τις προβλεπόμενες ελληνικές θαλάσσιες, την άσκηση της μονομερούς κρατικής πράξη οριοθέτησης και και την αποτελεσματική άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων έρευνας, εκμετάλευσης και διατήρησης των φυσικών πόρων καθώς και την άποτελεσματική άσκηση του συνόλου των αρμοδιοτήτων στις ελληνικές θαλάσσιες ζώνες. Αυτή η αποχή άσκησης εθνικής, ενωσιακής και διεθνούς υποχρέωσης των αρμόδιων κρατικών όργάνων είναι αντίθετη με το εθνικό δίκαιο
, το παραπάνω αναφερόμενο ενωσιακό δίκαιο, το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, διεθνή πρακτική παράκτιων κρατών και με το δημόσιο-εθνικό συμφέρον προστασίας ελληνικής εδαφικής κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων .
Επειδή με το από 27-11-2019 Μνημόνιο-Συμφωνία της Τουρκίας με τη Λιβύη, που έχει κατατεθεί με σχετική επιστολή (A/74/550/2019) στον ΓΓ/ΟΗΕ, καθορίζονται τα όρια των εξωτερικών θαλασσίων συνόρων της τουρκικής και λιβυκής υφαλοκρηπίδας και αποκλειστικής οικονομικής ζώνης στη Α. Μεσόγειο. Αυτά κατασκευάσθηκαν, παρότι η Τουρκία , σύμφωνα με τη γεωγραφία αυτής της θαλάσσιας περιοχής της Α. Μεσογείου δεν έχει καθόλου αντικείμενες ακτές με τη Λιβύη, δεν έχει αλληλοεπικαλυπτόμενες θαλάσσιες ζώνες, ούτε κοινά θαλάσσια σύνορα, σύμφωνα με την ελληνική επιστολή στον ΓΓ/ΟΗΕ Α/758/2020. Ό σκοπός της Τουρκίας ήταν και είναι να βγάλει τα ελληνικά νησιά Ρόδος με τις νησίδες της Χήνα και Παξιμάδα,τα νησιά Τήλος, Κάρπαθος, Σύμη, Κάσος στη λάθος πλευρά της μέσης γραμμής για τον καθορισμό εξωτερικών ορίων τουρκικής υφαλοκρηπίδας /ΑΟΖ στην Αν Μεσόγειο. Αυτά χαράχθηκαν από δεκαοκτώ σημεία γραμμών βάσης- οριοθετικά σημεία των τουρκικών και των λιβυκών ακτών αντίστοιχα. Καθένα από αυτά προσδιορίζεται με γεωγραφικές συντεταγμένες, σύμφωνα με το κατατεθέντα σχετικό Πίνακα που συνοδεύει το σχετικό Χάρτη. Αυτός ο Πίνακας των σημείων γραμμών βάσης του Μνημονίου περιλαμβάνει, μεταξύ των άλλων, ως σημεία βάσης-οριοθετικά σημεία από τις τουρκικές ακτές τις ελληνικές νησίδες της Ρόδου την Χήνα-Εξαμίλι και Παξιμάδα, δηλαδή τις περιλαμβάνει ως τουρκικό έδαφος ,προσβάλλοντας ελληνική εδαφική κυριαρχία .
Κατά το ελληνικό ΥΠΕΞ στο δημοσιευθέντα Χάρτη 10 τα διεκδικούμενα εξωτερικά όρια της τουρκικής υφ/ αοζ στην Α.Μεσόγειο ευρίσκονται εντός των εξωτερικών ορίων τών χωρικών υδάτων των ελληνικών νησίδων Παξιμάδας και Χήνας Ρόδου.
Συνεπώς η ελληνική κυβέρνηση έχει την ευθύνη λύσης του προβλήματος του Τουρκολιβυκού Μνημονίου για τη προστασία της ελληνικής εδαφικής κυριαρχίας και των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων με την άμεση άσκηση των παρακάτω νόμιμων κυριαρχικών δικαιωμάτων και την παράλληλη εκπλήρωση ενωσιακών, διεθνών υποχρεώσεων της Ελλάδας
i-Μονομερή επέκταση με εσωτερικό νόμο των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12νμ,
πρώτα στο Αρχιπέλαγος Δωδεκανήσου και στη Κρήτη, σύμφωνα με άρθρο 3 ΣΔΘ, που αποτελεί από το 1998 υποχρεωτική για την Ελλάδα κοινοτική νομοθεσία.
Η Χήνα της Ρόδου, που ανήκει στην ελληνική εδαφική κυριαρχία, έχει δικά της χωρικά ύδατα, διότι ευρίσκεται σε απόσταση από τη Ρόδο μικρότερη του πλάτους των 6νμ των χωρικών υδάτων , δηλαδή ευρίσκεται στα 4,1νμ. από Ρόδο.
Το αρμόδιο κρατικό όργανο ΥΠΕΘΑ έχει αρμοδιότητα να ζητήσει από το αρμόδιο Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Νότιας Δωδεκανήσου Δήμου Ρόδου, με εισήγηση της Υπηρεσία Φάρων του Πολεμικού Ναυτικού την εγκατάσταση και τη συντήρηση Φάρου ή άλλου βοηθήματος για την ασφάλεια της ναυσιπλοίας στη Χήνα ως κυριαρχική πράξη αναγνώρισης της ελληνικής κυριαρχίας , σύμφωνα με την ελληνική και τη διεθνή νομοθεσία των διατάξεων του Καν. 14 του Κεφ. V της Διεθνούς Σύμβασης για την Ασφάλεια της Ζωής στη Θάλασσα 1974 και των άρθρων 6 και 13 της Σύμβασης Δικαίου της Θάλασσας περί αβαθών
Η ελληνική κυβέρνηση έχει ευθύνη επικαλεσθεί ότι η Τουρκία (ι) με το υπουργικό Διάταγμα Νο.8/4742 σε εκτέλεση του Ν.2674/20-5-1982 για τη χωρική θάλασσα προέβλεψε και εφάρμοσε 12 νμ τουρκικά χωρικά ύδατα στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μεσόγειο-ημίκλειστη θάλασσα χωρίς καμία απαίτηση συναίνεσης εφόσον η Τουρκία αναφέρεται σε ελληνικά νησιά της Α. Μεσογείου και (ιι) την απόρριψη στη ΙΙΙ Συνδιάσκεψη Δικαίου Θάλασσας της τουρκικής πρότασης για υποχρεωτική συναίνεση του γειτονικού παράκτιου κράτους για τη θέσπιση και την όριοθέτηση χωρικών υδάτων 12 νμ. λόγω συνδρομής ειδικών περιστάσεων στο Αιγαίο-Μεσόγειο. (βλέπε Official records .τ.II, σ. 104)
ii-Μονομερή προσδιορισμό με εθνικό νόμο του εσωτερικού και εξωτερικού ορίου της έκτασης των χωρικών υδάτων 12 νμ της Δωδεκανήσου και της Κρήτης με κλείσιμο κόλπων, την εθνική επιλογή σημείων βάσης και χάραξη ευθειών γραμμών βάσης μήκους 24 νμ από όλα τα νησιά, νησίδες, νησίδια και βράχους της Δωδεκανήσου και της Κρήτης. Μεταξύ αυτών των σημείων βάσης ,το εθνικό συμφέρον απαιτεί, να είναι οι νησίδες Παξιμάδα και Χήνα της Ρόδου, η νήσος Κάρπαθο και το σύμπλεγμα των νησίδων της, νήσος Κάσο με το σύμλεγμα των νησίδων της ,του Καστελλόριζο με το συμπλέγμα των 14 νησίδων της, Νήσος Κρήτη με τις νησίδες της Γαύδου , Γαυδοπούλας ,Χρυσής/Γαϊδουρονήσι, Κουφονήσι , Γραμβούσα και το σύμπλεγμα Νησίδων Μεσσηνιακές Οινούσες Πελοποννήσου για τη μέτρηση της έκτασης των ελληνικώνχωρικών υδάτων.
Κατάθεση με σχετική Επιστολή στον ΓΓ/ΟΗΕ, αυτού του εθνικού νόμου συνοδευόμενου από Ναυτικό Χάρτη και Πίνακα γεωγραφικών συντεταγμένων με εφαρμογή του κανόνα της μέσης γραμμής, σύμφωνα με τις διατάξεις 16παρ 2 και 7 και 14 της ΣΔΘ 1982 ,το Ψήφισμα 68/70/2013 και 74/19- 10/12/ 2019 παράγρ. 363. Βλ.LOS BULLETIN 103,p.26. Παράδειγμα διεθνούς πρακτικής τά κράτη της Μεσογείου και της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου. Έτσι αποκλείεται τουρκική θεμελίωση θαλασσίων ζωνών της <Γαλάζιας Πατρίδας> στην Α. Μεσόγειο, που δε δικαιούται σε Αιγαίο-Α. Μεσόγειο, διότι θα είναι το 70% υπό ελληνική κυριαρχία και το υπόλοιπο του Αιγαίου θα είναι δύσκολο ναποκολληθεί από την ελληνική ΥΦ/ΑΟΖ με οποιαδήποτε νομική διαστρέβλωση.
iii-Μονομερή θέσπιση ΑΟΖ 200νμ στα Δωδεκάνησα και στη Κρήτη με εσωτερική νομοθεσία σύμφωνα με τη ΣΔΘ 1982 και τη πρακτική των κρατών της Αν.Μεσογείου .
iv-Κατάθεση στον ΓΓ/ΟΗΕ Πίνακα γεωγραφικών συντεταγμένων των ακραίων σημείων βάσης ελληνικής ΑΟΖ και Υφαλοκρηπίδας, συνοδευόμενη από έναν ενδεικτικό ναυτικό χάρτη, σύμφωνα με άρθρα 75 παρ 2 και 84 παρ 2 ΣΔΘ 1982 σχετικά με τα δυνητικά εξωτερικά όρια της ελληνικής αποκλειστικής οικονομικής ζώνης και της υφαλοκρηπίδας, σύμφωνα με τον Ν.4001/2011 , τον Ευρωπαικό Χάρτη ευρωπαικης ΑΟΖ των κρατών-μελών ΕΕ, που περιλαμβάνεται στο Χάρτη Σεβίλλης και σε Πράξεις ευρωπαικών οργάνων . Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κυπριακή νομοθετική πρακτική μονομερούς οριοθέτησης ΑΟΖ/ΥΦ στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου, όπως ανωτέρω αναφέρουμε.
-Καταγγελία της Τουρκίας στο Συμβούλιο Σύνδεσης ΕΟΚ-Τουρκίας για παραβίαση από τη Τουρκία της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΟΚ – Τουρκίας του 1963 με τη παράλειψη σεβασμού του ευρωπαικού κεκτημένου, όπως αναφέραμε παραπάνω και του ΧΗΕ.
-Καταγγελία της Τουρκίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας ΟΗΕ για διάπραξη διεθνούς ποινικού αδικήματος 2(4) ΧΗΕ απειλώντας με πόλεμο την Ελλάδα για να επιτύχει το περιορισμό του ελληνικού κυριαρχικού δικαιώματος επέκτασης ελληνικών χωρικών υδάτων για να διεκδικήσει θαλάσσιες ζώνες που δε δικαιούται
(Β) Ευθύνη αρμοδίων κυβερνητικών οργάνων και Ευρωβουλευτών
(α) Καταγγελία της Τουρκίας στο Συμβούλιο Σύνδεσης ΕΟΚ-Τουρκίας, στο Συμβούλιο εξωτερικών υποθέσεων , άμυνας και ασφάλειας καθώς και στο Ευρωκοινοβούλιο για προσβολή της ευρωπαικής πολιτικής-στρατηγικής θαλάσσιας ασφάλειας και των ευρωπαικών θαλάσσιων συμφερόντων ασφαλείας , που αναφέραμε παραπάνω, λόγω
– των τουρκικών απειλών χρήση βίας, υβριδικών απειλών κατά των δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας των κρατών μελών Ελλάδας και Κύπρου στις θαλάσσιες ζώνες τους , η παράνομη τουρκική αλιεία, η παράνομη μετανάστευση , ως θαλάσσιες απειλές εναντίον της ευρωπαικής θαλάσσιας ασφάλειας . Στα ευρωπαικά θαλάσσια συμφέροντα ασφαλείας εντάσσονται η αποτελεσματική εφαρμογή της Σύμβασης δικαίου της Θάλασσας από τα κράτη μέλη, η προστασία των οικονομικών συμφερόντων ,συμπεριλαμβανομένων της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών όπως η ΑΟΖ, που παρουσιάζει δυνατότητες για ανάπτυξη και για θέσεις εργασίας, της προστασίας των θαλάσσιων πηγών ενέργειας, της εξόρυξης των φυσικών πόρων στις διάφορες θαλάσσιες ζώνες και στην ανοικτή θάλασσα, του έλεγχου της παράνομης αλιείας ή της ασφάλειας των αλιευτικών στόλων των κρατών μελών. Βλέπε European Union Maritime Security Strategy 2014
(β) συνεχής, επαναλαμβανόμενη και άμεση γραπτή διαμαρτυρία τουρκικής παραβίασης ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στις ελληνικές θαλάσσιες ζώνες , εφόσον έχει διαμορφωθεί μόνιμη κατάσταση, άλλως τεκμαίρεται συναίνεση κατά τη νομολογία ΔΔΧ.
(γ) συνεχής επίκληση και προβολή Χάρτη ευρωπαικής ΑΟΖ των ευρωπαικών οργάνων. βλέπεEUROPEAN ECONOMIC AND SOCIAL COMMITTEE AND THE COMMITTEE OF THE REGIONS. An EU Strategy to harness the potential of offshore renewable energy for a climate neutral future. Brussels, 19.11.2020 COM(2020) 741 final EUROPEAN COMMISSION,EU’S SEA BASINS: A VAST AND VARIED POTENTIAL TO DEPLOY OFFSHORE RENEWABLES-
Απόλα τα ανωτέρω αναφερόμενα προκύπτει ότι η προστασία της εδαφικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και της Κύπρου ευνοείται από το ευρωπαικό δεσμευτικό νομικό πλαίσιο της ΣΔΘ 1982 για τις κοινοτικές πολιτικές ευρωπαικού θαλάσσιου χώρου και θαλάσσιας ασφάλειας. Αυτό το θεσμικό δεσμευτικό πλαίσιο η ελληνική κυβέρνηση έχει επιλέξει να μην εφαρμόσει αν και η Τουρκία υποχρεούται να σέβεται ως συνδεδεμένη χώρα με την ΕΕ.
Συνεπώς, αν και προκύπτουν ευθύνες των ευρωπαικών οργάνων για παράλειψη (ι) σεβασμού του πρωτογενούς και δευτερογενούς ευρωπαικού δικαίου, του διεθνούς δικαίου, εθνικού δικαίου Ελλάδας , Κύπρου για τις θαλάσσιες ζώνες και για την ασφάλεια του ευρωπαικού θαλάσσιου χώρου καθώς και (ιι) των πραγματικών δεδομένων της γεωγραφίας της περιοχής της Αν. Μεσογείου.
Είναι πρόδηλο γεγονός ότι οι ευθύνες βαρύνουν περισσότερο τα ελληνικά θεσμικά όργανα- κρατικά όργανα για να μην επαναληφθεί στο μέλλον επιζήμια ευρωπαική έρευνα για τα ελληνικά και κυπριακά κυριαρχικά δικαιώματα στις ελληνικές και κυπριακές θαλάσσιες ζώνες, που προβλέπονται στη δεσμευτική για όλους ΣΔΘ 1982, κατά την διαδικασία υλοποίησης κοινοτικών προτεραιοτήτων και πολιτικών ιδιαίτερα στην ευρωπαική ΑΟΖ.
ΠΗΓΗ:https://www.militaire.gr/oi-eythynes-ton-koinotikon-kai-ellinikon-thesmikon-stin-prostasia-ton-ellinikon-kai-kypriakon-kyriarchikon-dikaiomaton/
