1/11/2025
Συγκυριαρχία και διχοτόμηση, αρπαγή με το έτσι θέλω. Οι Τούρκοι δεν έχουνε μετακινηθεί ούτε εκατοστό από τη βασική τους επιδίωξη η Ελλάδα να μην ασκήσει όσα δικαιούται και να αρπάξουν το ήμισυ αυτών.
Γράφει ο Αριστόβουλος
Συνεχίζοντας την παρουσίαση του θέματος τεράστιας στρατηγικής σημασίας για τη χώρα μας σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε τι συνέβη προ ενός έτους ανοικτά της Κάσου. Επίσης πρέπει να το αποτυπώσουμε με ότι έχει (ή δεν έχει) συμβεί σχετικά με το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου και κατ΄ επέκταση με το Ισραήλ. Ότι έλαβε χώρα περί τις 24 Ιουλίου 2024, είχε όλα τα χαρακτηριστικά μιας κρίσης. Που θα λάμβανε χώρα μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού. Όπως έντονο υπήρξε το διάστημα Ιουλίου – Αυγούστου και το 2020. Όπως πολεμικά γεγονότα με τραγικές συνέπειες για τον Κυπριακό Ελληνισμό και όχι μόνο λάβανε χώρα ίδια περίοδο το 1974. Έχει πάντα σημασία η χρονική αναφορά εκάστου γεγονότος. Τους καλοκαιρινούς μήνες υπάρχει χαλάρωση, σε πολλές χώρες άρα και στη δική μας όπου η θερινή ραστώνη έχει την τιμητική της. Παράλληλα και οι διεθνείς οργανισμοί (πχ ΕΕ, ΝΑΤΟ κλπ) παραδοσιακά υπολειτουργούν ιδίως την περίοδο του Αυγούστου.
Για να σχηματοποιήσουμε την μεγάλη εικόνα θα πρέπει να πάμε πολύ πίσω. Όταν εξερράγη ο ιερός αγώνας της ΕΟΚΑ στην Κύπρο υπήρχανε ήδη οι συζητήσεις περί υφαλοκρηπίδας. Η πάντα προνοητική τουρκική διπλωματία αντιλήφθηκε ότι αυτό σε μέλλοντα χρόνο μόνο καλό δεν θα ήτανε για την εκείνη. Διότι είχε κεφαλαιοποιήσει όσα κέρδισε με τη Συνθήκη της Λωζάννης κι όπως αυτή εξελίχθηκε με τη Συνθήκη του Μοντρέ (1936), οπότε και ανέλαβε τον έλεγχο των Στενών. Έτσι είχε αφανίσει τον Ελληνισμό εντός τουρκικής επικράτειας κι αφού πήρε τα στενά, είπε να δημιουργήσει υπεραξίες αποκτώντας κυριαρχία στο Αιγαίο είτε αρπάζοντας ένα θαλάσσιο τμήμα ή κάποιο έδαφος. Τότε και για πρώτη φορά ειπώθηκε πως τα νησιά δεν έχουνε υφαλοκρηπίδα. Εφόσον μέσα στο ρου της ιστορίας οι Τούρκοι δεν θεμελίωσαν καμιά επιστήμη εκτός των γενοκτονιών είπανε να συνδράμουν με οθωμανικές παραμέτρους στη γεωλογία. Εκεί λοιπόν ακούσαμε ότι τα νησαία εδάφη του Αιγαίου επικάθονται στη γεωλογική πλάκα της Μικράς Ασίας, πράγμα που δεν ισχύει διότι γεωλογικά η Ανατολία έπεται σε χρόνο δημιουργίας και ως φυσική προέκταση του αιγιακού χώρου.
Για κάποιες δεκαετίες το θέμα αφέθηκε στην άκρη καθόσον αιχμή της τουρκικής προσπάθειας αποτέλεσε η άρση της επιθυμίας της συντριπτικής πλειονότητας των Ελληνοκυπρίων για Ένωση με την Ελλάδα, στο οποίο αίτημα συμφωνούσε και σημαντικό ποσοστό των Τουρκοκυπρίων, των οποίων η τουρκική προέλευση επιδέχεται πολύ συζήτηση (….). Μετά το 1974 κι αφού πατήσανε πόδι και πήρανε (έστω και παράνομα κι ούτε διεθνώς αναγνωρισμένη) κυριαρχία επί της Μεγαλονήσου, θεώρησαν πως ήτανε ευκαιρία η δοκιμασμένη συνταγή να επαναληφθεί στο Αιγαίο. Από τότε μέχρι σήμερα η Τουρκία είναι σαφής πως αντιλαμβάνεται την κατάσταση στο Αιγαίο. Αποτροπή της Ελλάδας να ασκήσει κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα κατά τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου. Συγκυριαρχία και διχοτόμηση, αρπαγή με το έτσι θέλω. Επαναφορά του οθωμανισμού όπου ότι γινότανε έπρεπε να ερωτηθεί ό τούρκος αγάς που αποφάσιζε κατά τις ορέξεις του. Έτσι προχώρησαν στο ότι τα νησιά δεν έχουνε υφαλοκρηπίδα, είτε μικρά (Ίμια, Κάσος, Γαύδος κλπ) είτε μεγάλα (Κρήτη πχ). Κι άρχισαν να μιλάνε για τον 25ο παράλληλο (Ξάνθη – Λήμνος – Νάξος – Ηράκλειο). Κατόπιν μας το ονομάσανε γκρίζες ζώνες. Το οποίο εξελίχθηκε στη γαλάζια πατρίδα, που μεγεθύνει τις τουρκικές επιδιώξεις εφόσον εκτός του μισού Αιγαίου, περιλαμβάνει αυτό που προβλέπει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και αρπάζει και ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας αφού συνυπολογίζει στην επικράτεια της και τα Κατεχόμενα. Άμα λοιπόν πάμε από το 1955 και ιδιαίτερα από το 1974 έως σήμερα θα δούμε πως οι Τούρκοι δεν έχουνε μετακινηθεί ούτε εκατοστό από τη βασική τους επιδίωξη η Ελλάδα να μην ασκήσει όσα δικαιούται και να αρπάξουν το ήμισυ αυτών.
Έχουμε σε προηγούμενο άρθρο μας επισημάνει ότι μετά από τρεις περιπτώσεις κρίσεων που μεθόδευσε η Τουρκία (Λέσβος 1976, Θάσος 1987, Ίμια 1996), πέτυχε στο άμεσο διάστημα να αποσπάσει ανάλογες συμφωνίες (Βέρνη 1976, Νταβός 1988, Μαδρίτη 1997) που αποτέλεσαν βατήρες για τις επόμενες ενέργειες της. Σε όλες τις περιπτώσεις υπήρξε μια ποιοτική αναβάθμιση κάθε φορά. Το 1976 μας δείξανε πως αντιλαμβάνονται τα πράγματα στο Αιγαίο αμφισβητώντας το καθεστώς του, το 1987 κατά τον Γιλμάζ πατήσανε πόδι στο Αιγαίο, το 1996 βγήκανε και στη στεριά με ιδιαίτερο συμβολισμό αφού στην Ανατολική Ίμια βρισκότανε ελληνικό άγημα και στην δυτική αποβιβάστηκε τουρκικό με τις γνωστές εξελίξεις. Σε ότι αφορά στην Κάσο υπήρξε μια αντίστροφη διαδικασία. Προηγήθηκε η Διακήρυξη των Αθηνών (2022) ως μια (ακόμα) «ειλικρινής» προσπάθεια κατευνασμού της Τουρκίας, όπως και στις προαναφερθείσες περιπτώσεις. Κατόπιν η Τουρκία στο πεδίο πήγε να δημιουργήσει τετελεσμένα με μια κρίση από την οποία προσδοκούσε να βγει πάλι ωφελημένη. Η κρίση της Κάσου έχει κι αυτή ποιοτικό αντίκτυπο όπως οι τρεις προηγούμενες, διότι 15 (πλέον) μήνες μετά αυτό για το οποίο δημιουργήθηκε δεν έχει προχωρήσει.
Στις τρεις προηγούμενες περιπτώσεις, αρχικά (1976) «καταλήξαμε» ότι δεν πρέπει να κάνουμε έρευνες στα διεθνή ύδατα εφόσον δεν υπήρχανε σαφείς οριοθετήσεις και να απόσχουμε από κάτι τέτοιο. Κατόπιν (1987) «καταλήξαμε» πως δεν μπορούμε να κάνουμε έρευνα ούτε στη δική μας υφαλοκρηπίδα, έστω κι αυτή την κουτσουρεμένη που μας δίνουν τα 6 νμ. Στη συνέχεια (1996) «καταλήξαμε» να συζητάμε και ποια νησαία εδάφη είναι δικά μας και κάθε φορά ο κατάλογος να μεγαλώνει…. Στην περίπτωση που εξετάζουμε δεχθήκαμε ισχυρή πίεση ώστε να μην βγούμε από τα 6 νμ και να μην ασκήσουμε ένα κυριαρχικό μας δικαίωμα σε οριοθετημένη ΑΟΖ με τρίτη χώρα. Κι αυτό είναι το σοβαρό (ποιοτικά) του θέματος διότι μέχρι πρότινος δεν προβαίναμε σε ενέργειες γιατί δεν υπήρχανε οριοθετήσεις. Τώρα όμως πιεστήκαμε και «καταλήξαμε» να μην ασκήσουμε κυριαρχικό δικαίωμα σε οριοθετημένη περιοχή. Προκειμένου να προχωρήσει στις έρευνες του το ιταλικό πλοίο Levoli Relume ζήτησε άδεια (Navtex) από την Ελλάδα (σταθμός Ηρακλείου) όπως προβλέπεται για την περιοχή της Μεσογείου (NAVAREA III). Κι αυτή εκδόθηκε, οπότε το πλοίο ξεκίνησε την πορεία του, χωρίς συνοδεία σκάφους του ΛΣ-ΕΛΛ.ΑΚΤ και βρέθηκε αντιμέτωπο με ισχυρή τουρκική ναυτική δύναμη φρεγατών και κορβετών. Είχαμε μια ποιοτική αντιστροφή από εκείνη στα Ίμια όπου δεν κλιμακώσαμε όπως τότε, αλλά κλιμάκωσαν οι Τούρκοι άμεσα και χωρίς δική μας αντίδραση αφού η αποστολή σκάφους της ακτοφυλακής έγινε κατόπιν της τουρκικής κλιμάκωσης.
Στη συνέχεια το ιταλικό ερευνητικό επέστρεψε στη βάση του και κατόπιν οδηγιών που έλαβε, προφανώς από πλευράς ιταλικού ΥΠΕΞ, αιτήθηκε και δεύτερη Navtex από το σταθμό της Αλικαρνασσού, ο οποίος δεν δικαιούται να προβαίνει σε κάτι τέτοιο όχι γιατί δεν είναι εντός της NAVAREA ΙΙΙ αλλά γιατί αυτό μπορούνε να το κάνουνε σταθμοί εντός αναγνωρισμένων FIR που με βάση τα προβλεπόμενα από τον ICAO (διεθνής οργανισμός για κανόνες εναέριας κυκλοφορίας) μπορεί να κάνει το Ηράκλειο διότι το Αιγαίο καλύπτεται από το FIR Αθηνών. Εξεδόθη λοιπόν και δεύτερη Navtex για μια περιοχή που είναι εντός του τουρκολιβυκού μνημονίου για την οποία δεν εκδόθηκε δική μας νέα οδηγία (αντι – Navtex) που να αναφέρει ότι η τουρκική είναι παράνομη και δεν ισχύει. Με τον τρόπο αυτό το ιταλικό σκάφος ακούστηκε στο ραδιο-ασύρματο έλληνα καρπάθιου ψαρά της περιοχής να ανακοινώνει στις τουρκικές αρχές τις δραστηριότητες του, όπως υπάρχει σχετικά σε ηχητικό ντοκουμέντο στο διαδίκτυο.Είτε το ιταλικό ερευνητικό ολοκλήρωσε τις έρευνες του είτε όχι οπότε κι επέστρεψε στη βάση του, δημιουργείται με τις ενέργειες αυτές ένα κακό προηγούμενο. Με την ύπαρξη δύο Navtex για την ίδια περιοχή (οριοθετημένη βάση διεθνούς δικαίου ελληνική ΑΟΖ και δυνητική τουρκική βάση του ανυπόστατου τουρκο-λιβυκού μνημονίου) ο όποιος τρίτος ή ακόμη χειρότερα το όποιο διεθνές δικαστήριο μπορεί να (παρ)ερμηνεύσει τα γεγονότα ως συνδιαχείριση επί του πεδίου (…). Πρέπει να έχουμε πάντα υπόψη πως ερμήνευσε ο Σαίξπηρ το διεθνές πεδίο. Ως μια θεατρική παράσταση όπου καθένας έχει ένα μεγάλο ή μικρό ρόλο να παίξει. Μπορεί επίσης να είναι πάνω στο σανίδι ή στα παρασκήνια, ακόμη και στα λειτουργικά θέματα (εισιτήρια, κυλικείο, ταξιθέτηση). Αρκεί να μην είσαι ο Οθέλλος με την τραγική μοίρα που ξέρουνε όλοι οι άλλοι κι αυτός αγνοεί….
Φανταστείτε (sic) η Τουρκία να φιλοτιμηθεί και να πάμε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ΔΔΧ). Το οποίο η Τουρκία δεν αναγνωρίζει. Και το οποίο το μακρινό 1976 είχε δηλώσει αναρμόδιο για να εξετάσει την ελληνοτουρκική διαφορά. Είναι φοβερό πως γεγονότα μεγάλη χρονική απόσταση (1976 – 2024) εντεταγμένα όμως μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο (μεγάλη εικόνα), μπορούνε να παράξουνε συνέχειες και συνειρμούς. Ας παραβλέψουμε όλα αυτά κι ας πούμε πως φτάνουμε στην αίθουσα που θα εξετασθεί η παραπομπή (μικρή εικόνα). Και εμείς επικαλούμαστε το διεθνές δίκαιο κι ότι μας δικαιώνει. Τις πρόνοιες του οποίου δεν εφαρμόσαμε ενεργητικά στο πεδίο, οπότε καταπίπτει ως έωλο επιχείρημα μας ότι μας δικαιώνει το διεθνές δίκαιο, διότι είναι αντίληψη θεωρητική και χωρίς πρακτική εφαρμογή. Αντιδιαμετρικά η Τουρκία παρουσιάζει τις δύο ταυτόχρονες Navtex. Ποια εντύπωση θα σχηματίσουν οι δικαστές που θα εκδικάζουν την υπόθεση; Κι αν ζητηθεί η παράθεση κι άλλων ανάλογων περιστατικών κι η Τουρκία πει ότι το ερευνητικό Mare Ostrevold το 2008 μεσούντος του θέρους έκοβε ερευνητικές βόλτες βορείως της Κρήτης κι όχι στα διεθνή ύδατα, θα ενισχυθεί ή θα αποδυναμωθεί η εντύπωση που δημιουργήθηκε πρωτύτερα; Όσο λοιπόν κι αν προσπαθήσαμε να μην βρεθούμε σε καταστάσεις Ιμίων και να κρατήσουμε τους τόνους χαμηλά, όπως και στις τρεις άλλες περιπτώσεις η Τουρκία κέρδισε πράγματα επί του πεδίου. Στην περίπτωση μας μπορεί να μεταφραστεί κι ως de facto (εν τοις πράγμασι) περιστατικό συγκυριαρχίας ή αν θέλουμε να αποφύγουμε ένα τόσο βαρύ χαρακτηρισμό, κάλλιστα θα μπορούσε να εκληφθεί ως σαφής υπαινιγμός για την επιβολή μιας κατάστασης όπου θα μπορούμε να πράττουμε (εμείς, η Κύπρος και πιθανώς όλοι οι υπόλοιποι) αυτά που δικαιούμαστε στην ανατολική Μεσόγειο πλην όμως ρωτώντας άπαντες την Τουρκία και λαμβάνοντας σχετικές κατευθύνσεις από εκείνη, πράγμα που της δίνει ηγεμονία και υπεροχή που σε μέλλοντα χρόνο θα κεφαλαιοποιήσει ανάλογα. Στον παρόντα όμως χρόνο κατόρθωσε να σταματήσει τις ενέργειες για την πόντιση καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, το οποίο ως γεγονός θα αναλύσουμε σε επόμενο άρθρο……
ΠΗΓΗ:https://geopolitico.gr/2025/11/kasos-2024-mia-istoria-me-ola-ta-charaktiristika-mias-krisis/
