25/1/2026
γράφει ο Δρ. Γιάννος Χαραλαμπίδης
Το αντιαεροπορικό «Hisar» αναπτύχθηκε στα κατεχόμενα και λειτουργεί με άλλα σύγχρονα οπλικά συστήματα συνδεδεμένα με την Τουρκία
Η Τουρκία έχει προχωρήσει στην ανάπτυξη μιας σειράς νέων οπλικών συστημάτων στα κατεχόμενα, τα οποία αποτελούν μέρος του λεγόμενου «Ατσάλινου Θόλου». Μετά το «Korkut», το οποίο οι Τούρκοι έδειξαν στην τελευταία παρέλαση στα κατεχόμενα, τώρα διαπιστώνεται η ανάπτυξη του αντιαεροπορικού συστήματος «Hisar» (βλέπε σχετικές δορυφορικές φωτογραφίες).
Έδρα στην Κερύνεια
Το αντιαεροπορικό «Hisar», με τους τρεις εκτοξευτές και τα λοιπά τμήματα του συστήματος, που είναι τουρκικής κατασκευής και προελεύσεως, εμφανίζεται ως φονέας των UAV, drones και δη αεροσκαφών και ελικοπτέρων, όπως είναι τα γαλλικά της Εθνικής Φρουράς (H145M). Η πυροβολαρχία των «Hisar» έχει ως έδρα την κατεχόμενη Κερύνεια. Συνιστά οπλικό σύστημα τρίτης γραμμής αεράμυνας (βραχείας), που εξυπηρετεί τις ανάγκες των σύγχρονων πολεμικών συρράξεων και εντάσσεται στο ευρύτερο πλέγμα των επιμέρους θόλων αεράμυνας των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, που είναι διασυνδεδεμένοι μεταξύ τους, με το κεντρικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου «ΗΑΚΙΜ».
Ο τουρκικός «εγκέφαλος»
Τι είναι ακριβώς το «HΑΚΙΜ»; Πρόκειται για το τουρκικό δικτυοκεντρικό σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου (C2) για την αεράμυνα, που λειτουργεί ως ο «κεντρικός εγκέφαλος». Ως εκ τούτου, συνδέει ραντάρ, αισθητήρες και αντιαεροπορικά μέσα σε ένα ενιαίο δίκτυο, αποσαφηνίζοντας εναέριες εικόνες σε πραγματικό χρόνο (ποιος πετά, πού, πώς και ποια τα χαρακτηριστικά της απειλής). Στο πλαίσιο αυτής της λειτουργίας αξιολογεί και ιεραρχεί απειλές (UAV, αεροσκάφη, πύραυλοι cruise και ελικοπτέρων), δίνοντας εντολή εμπλοκής του καταλληλότερου διαθέσιμου όπλου. Λαμβάνει γρήγορες αποφάσεις εντός δευτερολέπτων, χωρίς διπλές εμπλοκές και λάθη μεταξύ διαφορετικών μονάδων. Χαρακτηρίζεται από ανθεκτικότητα στις ηλεκτρονικές παρεμβολές και αυξημένη αποτελεσματικότητα των αντιαεροπορικών συστημάτων που συνδέονται σε αυτό. Συνεργάζεται με ραντάρ και ηλεκτρονικά συστήματα που βρίσκονται στον Πενταδάκτυλο – στο ύψωμα 888, όπου βρίσκεται το ραντάρ TRS-22XX με ακτίνα επιτήρησης 500 χιλιόμετρα – και στο Κιόνελι (πρόκειται για το σύστημα STR-700G με ραντάρ εμβέλειας 250 χιλιομέτρων) και άλλους ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και τα ραντάρ των λοιπών αντιαεροπορικών συστημάτων που βρίσκονται στα κατεχόμενα. Όλο αυτό το δίκτυο είναι συνδεδεμένο με την Τουρκία και, πιο συγκεκριμένα, με το σύστημα «HΑΚΙΜ».
Τεχνικά χαρακτηριστικά…
Το «Hisar» έχει δικό του ραντάρ, που καλύπτει μιαν ακτίνα των 120 χλμ. και μπορεί να έχει αυτονομία δράσης. Είναι δε διασυνδεδεμένο με άλλα οπλικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας, που βρίσκονται στην κατεχόμενη Κύπρο, με κύριο χαρακτηριστικό την αμοιβαία ανταλλαγή και μετάδοση πληροφοριακών στοιχειών και σύνθεσης της εικόνας των απειλών. Το βεληνεκές των πυραύλων του – αναλόγως του μοντέλου – κυμαίνεται από 15 και 25 έως 40 χιλιόμετρα, με υψηλή ακρίβεια προσβολής στόχου και ανθεκτικότητα σε ηλεκτρονικές παρεμβολές. Καλύπτει στρατηγικούς και ζωτικούς χώρους όπως Βάσεις, στρατιωτικές μονάδες, ραντάρ, λιμάνια, αεροδρόμια και μέρους της κατεχόμενης ΑΟΖ.
Ακόμη, μπορεί να αναχαιτίζει:
- UAV (εξοπλισμένα με οπλικά συστήματα ή μη, οποιουδήποτε τύπου).
- Loitering Munitions – (περιφερόμενα πυρομαχικά).
- Ελικόπτερα.
- Αεροσκάφη.
- Πυραύλους στην τελική τους φάση.
- Επιτηρεί εναέριο χώρο αφού δίνει και παίρνει εικόνα σε πραγματικό χρόνο με δικό του ραντάρ προς το Κέντρο Διοίκησης (στο σύστημα «HAKIM») στην Τουρκία και σε άλλα ραντάρ και οπλικά συστήματα που είναι αναπτυγμένα στην Κύπρο από τον Πενταδάκτυλο ώς το Κιόνελι, καθώς και σε κινητές μονάδες πλησίον της γραμμής αντιπαράταξης.
Το «Hisar» ενεργεί ως κόμβος τοπικής αεράμυνας και εξασφαλίζει την προστασία ζωτικών χώρων – εγκαταστάσεων, συγκέντρωσης δυνάμεων και παράλληλα περιορίζει την αποτελεσματική δράση των πτητικών μέσων, αυξάνοντας το κόστος του αντιπάλου.
Υψηλό κόστος και ελικόπτερα ΕΦ
Τι σημαίνει υψηλό κόστος στη δική μας περίπτωση; Η ΕΦ έχει προμηθευτεί τα γαλλικά ελικόπτερα H145M που δύνανται να φέρουν δυο κύριους τύπους οπλικών συστημάτων: 1) Τις κατευθυνόμενες και μη ρουκέτες των 70 mm με βεληνεκές 5-7 χιλ. για προσβολή ελαφρών στόχων. Κτυπούν, δηλαδή, οχήματα χωρίς βαριά θωράκιση, όπως τζιπ, φορτηγά μεταφοράς ομάδων πεζικού, θέσεις πυροβόλων και φυλάκια, αλλά ελαφρώς θωρακισμένα, καθώς και έργα οχυρώσεως. 2) Τους κατευθυνόμενους αντιαρματικούς πυραύλους Spike ER2 με βεληνεκές που φτάνει έως και τα 16 χιλιόμετρα. Υπό αυτές τις συνθήκες γίνεται αντιληπτό ότι τα ελικόπτερα της ΕΦ είναι ευάλωτα στο «Hisar» λόγω του μεγαλύτερου βεληνεκούς που διαθέτει, περιορίζοντας την άφεση των όπλων τους από αποστάσεις ασφαλείας. Ως εκ τούτου, τα ελικόπτερα της ΕΦ: 1) Δεν θα πρέπει να εισέλθουν εντός της «kill zone» (φονικής ζώνης ή ζώνης εμπλοκής) – δηλαδή περίπου ώς τις βόρειες καταπτώσεις της οροσειράς του Τροόδους (βλέπε χάρτη). 2) Εάν δεν μπουν στη ζώνη αυτή δεν θα έχει την επιθυμητή αποτελεσματικότητα που αφορά στην καταστροφή εχθρικών στόχων. Για να είναι επικίνδυνα τα H145M θα πρέπει ν’ αναλάβουν το υψηλό κόστος να μπουν στη «φονική ζώνη» των «Hisar», με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη βιωσιμότητά τους.
Το κρυφό μάτι του Κιόνελι
Επιχειρησιακά τα «Hisar» ανήκουν στο ενιαίο δικτυοκεντρικό σύστημα μαζί με το Ραντάρ πολλαπλών χρήσεων, που μοιάζει με το μάτι του Αττίλα, και βρίσκεται στο Κιόνελι. Πρόκειται για το τουρκικής κατασκευής και προελεύσεως, STR-700G, που διαθέτει εμβέλεια 250 χιλιόμετρα και:
1) Είναι διασυνδεδεμένο (δικτυοκεντρικό σύστημα) με μονάδες πυροβολικού, όλμων αντιαεροπορικών, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και δη drones αέρος, καθώς και με το μεγάλο ραντάρ που βρίσκεται στον Πενταδάκτυλο με ακτίνα δράσης 500 χιλιόμετρα, καθώς και με άλλα πιο μικρά ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης τακτικού επιπέδου του τύπου «Serhat II / STR-400G», με παρεμφερείς δυνατότητες εντοπισμού στόχων και λοιπών ηλεκτρονικών αισθητήρων.
2) Στέλνει τις ακριβείς συντεταγμένες της πηγής από την οποία εκτοξεύθηκε η απειλή (βλήμα ή ρουκέτα), δηλαδή τη μονάδα του πυροβολικού, για να υπάρξει άμεση αντίδραση.
3) Εντοπίζει το βλήμα και την τροχιά του και επιλέγει ποιο οπλικό σύστημα θα χρησιμοποιηθεί για την άμεση εξουδετέρωση της απειλής. Άρα η απειλή θα κτυπηθεί στην πορεία της, δηλαδή το βλήμα ή ρουκέτα, προτού φτάσει στον στόχο, είτε από drone είτε από μονάδες πυροβολικού, αεράμυνας κ.λπ.
4) Διορθώνει βολές συντεταγμένων πυροβολικού και ρουκετοβόλων. Δηλαδή, όταν πέφτει το πρώτο βλήμα και δεν είναι εντός της περιοχής ή του στόχου που θα πρέπει να πληγεί, γίνεται διόρθωση από παρατηρητές, κυρίως αξιωματικούς. Τώρα τη δουλειά αυτήν την διενεργεί αυτοματοποιημένα το STR-700G. Αυτό συμβαίνει εάν οι πρώτες δικές του συντεταγμένες δεν είναι ακριβείς, παρότι είναι κατασκευασμένο στην εξής λογική: βλήμα και στόχος, που σημαίνει ακρίβεια. Στην ουσία αποτελεί, σε συνδυασμό με τις λοιπές τεχνολογικές δυνατότητες του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, πολλαπλασιαστή ισχύος, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Ο ηλεκτρονικός πόλεμος και εξουδετέρωση ασυρμάτων της ΕΦ
Το «Hisar», το ραντάρ «STR-700G» εμβέλειας 250 χλμ., το «Serhat II / STR-400G» εμβέλειας 25 χλμ., το «KALKAN II» εμβέλειας 120 χλμ., το «KORKUT KKA» εμβέλειας 70 χλμ. και το «KORKUT FCS» εμβέλειας 70 χλμ. είναι διασυνδεδεμένα με άλλα δυο συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου τελευταίας τεχνολογίας. Πρόκειται: Α) Για το κινητό σύστημα ηλεκτρονικής υποστήριξης και ηλεκτρονικής προσβολής ραντάρ VURAL ES/EA, το οποίο διαλειτουργεί με το «HAKIM» παρέχοντας δεδομένα ηλεκτρονικής αναγνώρισης (ES) και λαμβάνοντας κατευθύνσεις για στοχοποίηση και χρονισμό ηλεκτρονικών προσβολών (EA). Β) Για τα κινητά συστήματα PUHU 3-LT, που μπορούν να ανιχνεύουν και να παρακολουθούν ραδιοεπικοινωνίες εχθρικών στόχων, παρακολουθώντας και αναλύοντας τα σήματά τους, διευκρινίζοντας τον προσανατολισμό τους και υπολογίζοντας την τοποθεσία των πηγών με τη χρήση σύγχρονων αλγορίθμων. Συνεπώς τα συστήματα PUHU 3-LT που διαθέτουν πλέον οι τουρκικές Δυνάμεις μπορούν ν’ αποδυναμώσουν ή και να εξουδετερώσουν τις ασύρματες επικοινωνίες VUF/UHF της Εθνικής Φρουράς.
Το VURAL δύναται:
1) Να διενεργεί παρεμβολές επί του εδάφους και στον αέρα σε ηλεκτρονικά συστήματα, με άλλα λόγια να δρα σε βάρος σταθμών ασυρμάτων έως και πολεμικών αεροσκαφών.
2) Να τυφλώνει οθόνες ηλεκτρονικών συστημάτων παρακολούθησης ή να διακόπτει επικοινωνίες μεταξύ ασύρματων δικτύων και δη κέντρων επιχειρήσεων και μονάδων, ή μονάδων μεταξύ τους. Συνεπώς, έχει την ικανότητα να παραλύει τα δίκτυα Συστημάτων και Σταθμών Διοικήσεως και Εγκαίρου Προειδοποιήσεως.
3) Να εντοπίζει εχθρικούς σταθμούς ασυρμάτων και ραντάρ.
4) Να προχωρεί σε υποκλοπές και να τις μεταφέρει στα διάφορα κέντρα συγκέντρωσης, ανάλυσης και αξιολόγησης πληροφορίων για να υπάρχει επίγνωση της κατάστασης και λήψη των κατάλληλων αποφάσεων, αναλόγως της περιπτώσεως.
Γραμμή αντιπαράταξης
Το εν λόγω δίδυμο ραντάρ TRS-22XX και τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου VURAL – PUHU 3-LT είναι συνδεδεμένα με μικρότερα, που βρίσκονται κατά μήκος της γραμμής αντιπαράταξης (ακτίνας 20 χιλιομέτρων) με κλωβούς επικοινωνιών και άλλα ηλεκτρονικά συστήματα. Το VURAL δύναται εκ των πραγμάτων να διενεργεί πάσης φύσεως επιχειρήσεις ηλεκτρονικού πολέμου και έχει δοκιμαστεί τόσο στη Λιβύη όσο και στη Συρία.
ΕΕ και το άσυλο της Τουρκίας
Είναι πρόδηλον ότι, ακόμη και αν οι αντίπαλοι στόχοι βρίσκονται εντός του βεληνεκούς των πυροβόλων της ΕΦ, η τεχνολογική υπεροχή των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων και η καθολική κυριαρχία στον αέρα δημιουργούν σοβαρά επιχειρησιακά ζητήματα, που δικαιολογούν και επιβάλλουν περαιτέρω εκσυγχρονισμό της ΕΦ, για να ενισχυθεί η αξιοπιστία τής αποτροπής. Ούτως ή άλλως, τα «Hisar» είναι παράνομα στην Κύπρο, όπως και ολόκληρος ο Αττίλας, και λογικό είναι τα στοιχεία αυτά να κατατεθούν: α) Στις 28 του μήνα ενώπιον της κ. Ολγκίν και του Ερχιουρμάν. β) Στην ΕΕ, για να γνωρίζει ότι η τουρκική κατοχή και απειλή δεν περιορίζεται, αλλά ενισχύεται και αυξάνεται. Ταυτοχρόνως δε, όπως προσφέρεται βοήθεια στην Ουκρανία, δεν θα έπρεπε να ζητηθεί στο πλαίσιο της προάσπισης της κυριαρχία της προεδρεύουσας τής ΕΕ χώρας, να δοθεί στρατιωτική βοήθεια; Φταίνε μόνο οι Ευρωπαίοι εταίροι μας ή υπάρχουν ευθύνες και στους ημετέρους, που δεν ζητούν το αυτονόητο; Υποτίθεται ότι η ΕΕ είναι σε καθολική αντιπαράθεση με τη Ρωσία, ακόμη και με τις ΗΠΑ στην υπόθεση της Γροιλανδίας. Γιατί η Τουρκία να έχει άσυλο;

Η σύνθετη δορυφορική εικόνα αποτυπώνει και έργα που έγιναν στην Κερύνεια για την ανάπτυξη του «Hisar».
Ένθετες φωτογραφίες:
1. Το Sahin 40 mm, κομμάτι του «Hisar» για την προστασία του.
2. Δύο εκτοξευτές «Hisar», «Korkut», σύστημα ελέγχου πυρός και ένα όχημα επικοινωνίας ζεύξης (κλωβός).
3. Δύο οχήματα μεταφοράς και επαναφόρτισης πυραύλων.
4. Όχημα ηλεκτροοπτικών αισθητήρων.
5. Όχημα Ελέγχου Πυρός.
6. Όχημα Ρυμούλκησης ραντάρ “Kalkan II”.

Αποτυπώνει το Σύστημα Εγκαίρου Προειδοποιήσεως.
- Ροζ χρώμα, το ραντάρ στον Προφήτη Ηλία (ύψωμα 888), με εμβέλεια 500 χιλιόμετρα.
- Κόκκινο χρώμα, το ραντάρ STR-E 700 G στο Κιόνελι, με εμβέλεια 250 χιλιόμετρα.
- Πράσινο χρώμα, το ραντάρ “Kalkan II”, με 120 χιλιόμετρα.
- Κίτρινο χρώμα, εμβέλεια πυρός του «Hisar» από 25-40 χιλιόμετρα.

- Πράσινο χρώμα, το ραντάρ “Kalkan II”, 120 χιλιόμετρα.
- Κίτρινο χρώμα, τα βεληνεκή του “Hisar” από 25-40 χιλιόμετρα.
- Δυνητική θέση μιας νέας μονάδας “Hisar” προς την περιοχή Αμμοχώστου, για κάλυψη ολόκληρης της κατεχόμενης περιοχής.
ΠΗΓΗ:https://simerini.sigmalive.com/article/2026/1/25/tourkikos-phonias-elikopteron-kai-drones/

