Λευκωσία, του Απεσταλμένου μας
Το Κυπριακό, όπως λέμε στα δημοσιογραφικά γραφεία, «δεν πουλά» στις μέρες μας, γι’ αυτό παραξενεύτηκα, όταν ο αρχισυντάκτης μας μού ανέθεσε αποστολή στη Λευκωσία για ρεπορτάζ. Η συνάντηση Χριστοδουλίδη-Έρχιουρμαν, Ολγκίν δεν μπορούσε να αξιολογηθεί ως είδηση, ούτε και αναμενόταν να προκύψει κάτι από αυτήν. Να πω την αλήθεια, σκέφτηκα πως ο αρχισυντάκτης υποπτεύθηκε κάποια ξαφνική κίνηση του απρόβλεπτου Τραμπ στο ευρύτερο πλέγμα εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τα Ελληνοτουρκικά, γι’ αυτό ήθελε να θυμίσουμε ξανά στους αναγνώστες μας το χρονίζον αυτό πρόβλημα. Και φυσιολογικά εμένα επέλεξε, αφού είμαι ο μόνος στην ομάδα που κατέχει την ελληνική γλώσσα. Μια απόδραση από το μουντό Λονδίνο στην πάντα φιλόξενη Λευκωσία, με όλα πληρωμένα, είναι πάντα ευπρόσδεκτη.
Ανίχνευση του τοπίου
Κατά τα ειωθότα, λοιπόν, κατέφυγα στα γνωστά: Επίσημες ανακοινώσεις, δηλώσεις, ρεπορτάζ, αρθρογραφία, διαδίκτυο, περιρρέουσα. Το πρώτο που διαπίστωσα είναι πως, τελικά, το Κυπριακό ούτε και στην Κύπρο «πουλά». Άλλα είναι που κερδίζουν τα πρωτοσέλιδα. Οι πάντα χρήσιμοι και μη εξαιρετέοι, μπάρμαν στο ξενοδοχείο και Νίκος ο ταξιτζής, με κατατόπισαν μια χαρά για τις ειδήσεις που κυριαρχούν: Φειδίας, Φαίδωνας, videogate, Alexui, κομματικοί καβγάδες, πολιτικά κουτσομπολιά. Για το Κυπριακό η περιρρέουσα καταγράφει κόπωση, απογοήτευση, αδιαφορία, απουσία ελπίδας. Αυτή, αποφάσισα, θα είναι η ραχοκοκαλιά του ρεπορτάζ μου: Γιατί η στασιμότητα και ποιοι ευθύνονται γι’ αυτήν;
Κοιτάζω τις όσες έμειναν εφημερίδες. Σερφάρω και στο διαδίκτυο. Βλέπω, με έκπληξη ομολογώ, ότι το μήνυμα που πήρα ήταν ότι για την έλλειψη προόδου η ευθύνη βαραίνει περισσότερο, αν όχι αποκλειστικά, την ελληνική πλευρά! Ένας πηχυαίος τίτλος αναφέρει «Επικίνδυνες ακροβασίες Νίκου Χριστοδουλίδη». Μια πλειάδα αρθρογράφων με όμοιο σκεπτικό και ελαφρώς διαφοροποιημένο λεκτικό ταυτίζονται στην εκτίμηση ότι «η τριμερής κατέληξε σε εκτροχιασμό, όχι λόγω κάποιας αιφνιδιαστικής κρίσης, αλλά ως αποτέλεσμα μιας μεθοδικής, υπολογισμένης και πλέον διαφανώς συνειδητής πολιτικής καθυστέρησης, την οποία ακολουθεί η ελληνοκυπριακή ηγεσία υπό τον Νίκο Χριστοδουλίδη».Προσθέτω το μη επιδεχόμενο αμφισβήτηση συμπέρασμα αρθρογράφου ότι «οι χειρισμοί Χριστοδουλίδη παρουσιάζουν συνεχείς αντιφάσεις και παιγνίδια με τακτικισμούς στα όρια εμπαιγμού». Έμπειρος αναλυτής τονίζει ότι «ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης με τη στάση του δείχνει ότι δεν είναι καθόλου έτοιμος να μπει σε ουσιαστική διαπραγμάτευση». Άλλος συμπεραίνει ότι, από τη διαχρονική μελέτη των γεγονότων, αυτό που αποδεικνύεται είναι ότι «εμείς (εννοεί οι Ελληνοκύπριοι) δεν θέλαμε, ούτε θέλουμε λύση, γιατί θεωρούμε την Κύπρο τσιφλίκι δικό μας και κανενός άλλου». Στο διαδίκτυο, όχι πάντα σε κόσμιο ύφος, παρατηρώ σχόλια επίκρισης του Χριστοδουλίδη παρά του Έρχιουρμαν, χαρακτηρίζοντάς τον «άριστο εκφραστή του τακτικισμού και της απάτης».
Αν θέλουν, όλα εξαρτώνται από τους δύο ηγέτες!
Ούτε τα Ηνωμένα Έθνη απέκρυψαν την απογοήτευσή τους για το αποτέλεσμα. Η Άγχελα Ολγκίν, έμπειρη και ικανή διπλωμάτις με φιλοδοξία να διαδεχθεί τον Αντόνιο Γκουτέρες, επιδιώκει πάση θυσία κάτι που θα της πιστωθεί ως επιτυχία. Με αρκετούς κύκλους επαφών σε Άγκυρα, Αθήνα, Λονδίνο, Λευκωσία, Νέα Υόρκη, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «για να υπάρξει πρόοδος, όλα εξαρτώνται από την ετοιμότητα των δύο ηγετών». Με όση γνώση αποκόμισα ασχολούμενος με το Κυπριακό, διερωτώμαι αν είναι όντως ρεαλιστικό και βάσιμο να πιστεύει κάποιος, εκπροσωπώντας μάλιστα τον ΟΗΕ και τα ψηφίσματά του, ότι οι δύο Κύπριοι ηγέτες, ακόμη κι αν έχουν τη βούληση, ακόμη κι αν συμφωνήσουν σε όλα, είναι σε θέση να θέσουν το Κυπριακό στις ράγες επίλυσής του; Τι λέτε κι εσείς; Μπορούν; Θα δώσουν, ας πούμε, εντολή στον διοικητή των τουρκικών στρατευμάτων να τα φορτώσει αμέσως στα καράβια με προορισμό τη Μερσίνα; Θα διατάξουν την ΕΛΔΥΚ και την ΤΟΥΡΔΥΚ να πάνε στις πατρίδες τους, μια που απόφαση των ηγετών είναι η κατάργηση των εγγυήσεων, που δεν συνάδουν με ένα κανονικό κράτος, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Πώς, αλήθεια, είναι δυνατόν να συμβούν όλα αυτά, για να υποστηρίζει με τόση βεβαιότητα η κ. Ολγκίν ότι όλα, μα όλα, εξαρτώνται από τους δύο ηγέτες; Κι ότι το Κυπριακό «δεν είναι μόνο πολιτικό πρόβλημα αλλά και ψυχολογικό». Έτσι προφανώς εξηγείται και η επικέντρωσή της σε ΜΟΕ, που τα θεωρεί και αναγκαία προϋπόθεση για νέα σύνοδο 5+1, αν και στην προηγούμενη πενταμερή η απόφαση ήταν ακριβώς η αντίθετη.
Η περιρρέουσα
Παρ’ όλο το σύντομο της παρουσίας μου στο νησί, δεν δυσκολεύθηκα καθόλου να αποτυπώσω και το κλίμα που επικρατεί. Αναφέρομαι πάντα στις μη ευρισκόμενες υπό κατοχή περιοχές. Είναι και οι εκλογές σε λίγους μήνες, οπότε τα πράγματα αγρίεψαν πολύ. Κατέφυγα και πάλι στον Τύπο και διάβασα φράσεις όπως «στον προθάλαμο της υστερίας και του ψυχιατρείου», «πολιτική παρακμή», «η ποιότητα του πολιτικού λόγου έχει καταρρεύσει».
Τυχαία συνάντησα και έναν πρόσφυγα, γνωστό από παλιά, με σπίτι στην κατεχόμενη Αμμόχωστο. Ζήτησα τη γνώμη του. Η απάντησή του σαφής: «Για όλα φταίμε εμείς, που απορρίψαμε όλα τα σχέδια που μας πρότειναν. Ό,τι πάθουμε, αξίζει μας. Αν δεν δεχτούμε γρήγορα ένα συμβιβασμό με την Τουρκία, τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα. Και να σου πω και κάτι; Εγώ πάω συχνά στην άλλη πλευρά. Και δεν αισθάνομαι ότι υπάρχει κατοχή».
Έμεινα για λίγο σιωπηλός και ρώτησα ξανά, αν όσα είπε ήταν αποτέλεσμα θυμού και απογοήτευσης ή αν τα εννοούσε. Όχι μου είπε, εννοώ κάθε λέξη. Αυτά καταγράφω στο ρεπορτάζ μου. Με λύπη πολλή, ομολογώ. Γιατί έχω πολλούς λόγους να αγαπώ αυτό το νησί και τους ανθρώπους του.
*Δημοσιογράφος (pcpavlou@gmail.com)
ΠΗΓΗ:https://simerini.sigmalive.com/article/2026/2/11/e-kupros-me-ta-matia-enos-xenou/
