23/3/2026
του Φοίβου Κλόκκαρη*
Η κρίση που έχει ξεσπάσει στη ΜΑ με τον πόλεμο Ισραήλ/ΗΠΑ-Ιράν, επηρεάζει σοβαρά τους τομείς της ασφάλειας, ενέργειας, οικονομίας, ναυσιπλοΐας, τις θαλάσσιες μεταφορές, τον τουρισμό το εμπόριο και τις μεταναστευτικές ροές.Οι επιπτώσεις της κρίσης επηρεάζουν και την Κυπριακή Δημοκρατία(ΚΔ),πού βρίσκεται στο ανατολικό όριο των συνόρων της ΕΕ,εγγύς της ΜΑ.Οι Βρετανικές Βάσεις(ΒΒ) στο έδαφος της ΚΔ(αποικιοκρατικό κατάλοιπο),κτυπήθηκαν από drone,πού εκτοξεύθηκε από την Χεσμπολάχ του Λιβάνου.Η ΚΔ ζήτησε βοήθεια,προς αντιμετώπιση απειλών,από τη σύρραξη στη ΜΑ,στην οποία ανταποκρίθηκε άμεσα και αποτελεσματικά η Ελλάδα και ακολούθησαν και άλλα κράτη μέλη της ΕΕ, όπως η Γαλλία,σε εθνικό επίπεδο και όχι ώς συλλογική ενέργεια της ΕΕ.Δέν ενεργοποιήθηκε το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Λισαβόνας.
Απο την κρίση διαπιστώθηκε η ανάγκη,βελτίωσης των καταφυγίων προστασίας του πληθυσμού στην Κύπρο,ενίσχυσης των αμυντικών δυνατοτήτων της Εθνικής Φρουράς (ΕΦ),αναβίωσης του δόγματος του ενιαίου αμυντικού χώρου (ΔΕΑΧ) Κύπρου-Ελλάδας και επαναδιαπραγμάτευσης του καθεστώτος των ΒΒ.Διαπιστώθηκε και η ορθή πολιτική της ΚΔ να συνάπτει αμυντικές συμφωνίες με φίλες χώρες.
Η ΕΦ έχει μεγάλες ανάγκες στους τομείς της επάνδρωσης των μονάδων της και εκσυγχρονισμού των μέσων και οπλικών συστημάτων της.Τα οπλικά συστήματα υψηλής τεχνολογίας, που απόκτησε τα τελευταία χρόνια, καλύπτουν μικρό μέρος των επιχειρησιακών αναγκών των δυνάμεων της (ξηράς,θαλάσσης ,αέρος).Η πλήρης ικανοποίηση τους,επιβάλει αύξηση των αμυντικών δαπανών της ΚΔ σε ποσοστό τουλάχιστον 3% επί του ΑΕΠ(οι χώρες του ΝΑΤΟ για την ασφάλειά τους,αποφάσισαν ποσοστό 5%).Η έκτακτη εισφορά για την άμυνα,η οποία μειώθηκε αδικαιολόγητα στο ποσοστό τού 17%,επιβάλλεται να επανέλθει στο 30% .
Κατά την κρίση η Ελλάδα απέστειλε άμεσα στην Κύπρο τις σύγχρονες φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά» καθώς και δύο ζεύγη μαχητικών F-16 viber.Η ταχεία ενίσχυση της Κύπρου από την Ελλάδα, για την αντιμετώπιση απειλών από την ασταθή περιοχή της ΜΑ,είχε πολύ θετικό αντίκτυπο στο ηθικό του Κυπριακού Ελληνισμού.Η μεγαλύτερη όμως και διαρκής απειλή κατά της ΚΔ,προέρχεται από την επιθετικότητα της Τουρκίας,η οποία κατέχει επι μισό αιώνα το βόρειο τμήμα της Κύπρου με ισχυρές τουρκικές δυνάμεις κατοχής(ΤΔΚ) και η αντιμετώπιση της ,επιβάλλει την αναβίωση του ΔΕΑΧ Κύπρου-Ελλάδας.Η Τουρκία μετέτρεψε τα κατεχόμενα σε προωθημένη στρατιωτική βάση.Εγκατέστησε συστήματα εναέριων και θαλάσσιων drones ( Λευκόνοικο , Μπογάζι),αναβάθμισε το λιμάνι Αμμοχώστου προς εξυπηρέτηση μεγάλων πολεμικών πλοίων και ενισχύει συνεχώς,με σύγχρονα επιθετικά οπλικά συστήματα τις ΤΔΚ,που έχουν αποστολή την εξυπηρέτηση των επεκτατικών σχεδίων της Τουρκίας στην Κύπρο και Αν. Μεσόγειο.
Το ΔΕΑΧ λειτούργησε την περίοδο 1993-2000, με πολλαπλά οφέλη για το ηθικό του Κυπριακού Ελληνισμού και την ενίσχυση των δυνατοτήτων των ενόπλων δυνάμεων(ΕΔ) της Ελλάδας και της ΕΦ, για κοινή δράση στο επιχειρησιακό περιβάλλον Κύπρου- Αν. Μεσογείου.
Ο γεωγραφικός και αμυντικός χώρος της Ελλάδας και Κύπρου είναι ενιαίος.Οι περιοχές του FIR,της έρευνας-διάσωσης και των ΑΟΖ τους εφάπτονται και η τουρκική απειλή είναι κοινή.Αν χαθεί η Κύπρος θα ακολουθήσουν και τα νησιά του Αιγαίου.Η Τουρκία προπαρασκευάζεται(αεροναυτικές και αποβατικές δυνάμεις,πυραυλικά συστήματα)και σχεδιάζει επιθετικές επιχειρήσεις κατά της Ελλάδας( νησιά Αιγαίου)και κατά της Κύπρου, όπου διατηρεί δύναμη επιπέδου Σώματος Στρατού, με μηχανοκίνητους σχηματισμούς επανδρωμένους σε ποσοστό άνω τού 100%, ανεπτυγμένους επιθετικά σε “απόσταση αναπνοής” από ζωτικούς χώρους των ελευθέρων περιοχών.Είναι πολύ σημαντικό ότι σήμερα οι αμυντικές δυνατότητες της Ελλάδας έχουν ενισχυθεί σε μεγάλο βαθμό, ιδιαίτερα στους κλάδους του πολεμικού ναυτικού και πολεμικής αεροπορίας.Τό ίδιο επιβάλλεται να πράξει και η ΚΔ .
Το ΔΕΑΧ μετά το 2000 αδρανοποιήθηκε λόγω έλλειψης πολιτικής βούλησης των κυβερνήσεων Κύπρου-Ελλάδας ,απόρροια της πολιτικής που ακολούθησαν στο κυπριακό.Παρά το γεγονός ότι ο Κυπριακός Ελληνισμός το 2004 απέρριψε τη λύση ΔΔΟ με το δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν,η Κυπριακή και Ελληνική κυβέρνηση αδικαιολόγητα, συνεχίζουν να την υποστηρίζουν.Η ΔΔΟ παραβιάζει τις δημοκρατικές αρχές και τα ανθρώπινα δικαιώματα,αφοπλίζει το Κυπριακό κράτος μετά τη λύση και οι Τουρκοκύπριοι αποκτούν δικαίωμα ΒΕΤΟ στη λήψη αποφάσεων(συγκλίσεις των διακοινοτικών συνομιλιών).ΗΤουρκία με την ΔΔΟ επιτυγχάνει αποστρατικοποίηση της Κύπρου(όπως επιδιώκει και για τα νησιά του Αν. Αιγαίου)και τον στρατηγικό έλεγχο της.Θα επιβάλλει τις αποφάσεις στο κυπριακό κράτος, μέσω του ΒΕΤΟ των Τουρκοκυπρίων.Υπάρχει αδήριτη ανάγκη ο Ελληνισμός να απορρίψει την ΔΔΟ και να επαναφέρει το Κυπριακό στην ορθή βάση του,ως θέμα εισβολής,κατοχής,εποικισμού και εθνοκάθαρσης.
Η Ελλάδα έχει συμβατική και ηθική υποχρέωση να προστατέψει την Κύπρο.Είναι απαραίτητο να αναβιώσει το ΔΕΑΧ και να αναβαθμιστεί σε άρτια αμυντική συμμαχία.Αυτό προϋποθέτει πολιτική βούληση και αποφασιστικότητα των κυβερνήσεων Κύπρου – Ελλάδας.Η αποτελεσματικότητα του ΔΕΑΧ,επιβάλλει την ύπαρξη ισχυρών ενόπλων δυνάμεων ξηράς,θαλάσσης και αέρος,πολεμική προπαρασκευή των δυνάμεων από την ειρήνη,συνεκπαίδευση του προσωπικού των ΕΔ Ελλάδας-ΕΦ,κοινή σχεδίαση,δοκιμή των σχεδίων και μέσων επι του εδάφους.Επιβάλλει και την ενίσχυση των αεροναυτικών υποδομών της ΚΔ και είναι πολύ θετικό ότι αυτή άρχισε να υλοποιείται.Η πολιτική της ΚΔ να συνάψει αμυντικές συμφωνίες με φίλες χώρες,όπως η Γαλλία,αποδείχθηκε ορθή και επιβεβαιώθηκε στην παρούσα κρίση στη ΜΑ.
Η Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να αναδείξουν, ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα ασφάλειας το οποίο αντιμετωπίζουν ,είναι η τουρκική επιθετικότητα.Να ασκήσουν πίεση στην ΕΕ,να αλλάξει την απαθή και αδρανή στάση της,έναντι της τουρκικής απειλής.Η ΕΕ αδιαφορεί και δεν απαιτεί από την Τουρκία ,να απομακρύνει τις ΤΔΚ από την Κύπρο και να τερματίσει τις παράνομες διεκδικήσεις της στο Αιγαίο.Στην παρούσα κρίση στή ΜΑ ,η Φόν Ντερ Λάινεν δήλωσε ότι“η ασφάλεια της Κύπρου είναι και ασφάλεια της EE”,αλλά αποσιωπά, ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ασφάλεια της Κύπρου είναι η συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή.
* αντιστράτηγος ε.α.
